14 Ciekawostek o Morzu Egejskim

morze egejskie
foto – Pixabay

Morze Egejskie ÔÇô morze wewn─ůtrzkontynentalne, kt├│re znajduje si─Ö we wschodniej cz─Ö┼Ťci Morza ┼Ür├│dziemnego. Jego powierzchnia wynosi ok. 196 350 km2.

1. Znajduje si─Ö pomi─Ödzy P├│┼éwyspem Ba┼éka┼äskim i Azj─ů Mniejsz─ů oraz wyspami Kithira, Kreta, Karpathos i Rodos. ┼ü─ůczy si─Ö z Morzem Czarnym i Morzem Marmara przez Cie┼Ťnin─Ö Dardanelsk─ů i Bosfor oraz z Morzem Jo┼äskim poprzez Kana┼é Koryncki. Z otwartymi wodami Morza ┼Ür├│dziemnego ┼é─ůczy si─Ö m. in. poprzez cie┼Ťniny Karpathos, Kasos i Kithira.

2. Nad Morzem Egejskim po┼éo┼╝one s─ů dwa pa┼ästwa – Grecja i Turcja.

3. Morze po┼éo┼╝one jest na obszarze p┼éyty tektonicznej egejskiej. Na jego terytorium wyr├│┼╝nia si─Ö trzy dodatkowe akweny, a mianowicie Morze Trackie w p├│┼énocnej cz─Ö┼Ťci, Morze Krete┼äskie w po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci oraz Morze Mirtejskie pomi─Ödzy Peloponezem i Cykladami. Znajduj─ů si─Ö tu r├│wnie┼╝ liczne rowy, takie jak np. Krete┼äski czy Anatolijski.

4. D┼éugo┼Ť─ç akwenu liczy 649 km, a szeroko┼Ť─ç 320 km. ┼Ürednia g┼é─Öboko┼Ť─ç wynosi 377 m, a maksymalna 2529 m. ┼Ürednie zasolenie kszta┼étuje si─Ö na poziomie 33-39 ÔÇ░. Temperatura w├│d powierzchniowych wynosi 22-25 st. C latem i 11-16 st. C zim─ů.

5. Ma silnie rozwini─Öt─ů lini─Ö brzegow─ů. Tworzy j─ů wiele zatok i p├│┼éwysp├│w. Na Morzu Egejskim znajduj─ů si─Ö ponadto liczne wyspy, tworz─ůce archipelagi.

6. W┼Ťr├│d archipelag├│w mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç Cyklady, Dodekanez i Sporady. W┼Ťr├│d wysp znajduj─ů si─Ö m. in. Eubea, Chios, Limnos, Thasos, Samotraka, Imroz czy Lesbos.

7. Najwi─Öksz─ů wysp─ů Morza Egejskiego i zarazem drug─ů pod wzgl─Ödem wielko┼Ťci wysp─ů greck─ů jest Eubea. Ma 4167 km2 powierzchni. Od kontynentu oddzielaj─ů j─ů zatoki Eubejska P├│┼énocna i Po┼éudniowa. Mi─Ödzy zatokami po┼éo┼╝ona jest cie┼Ťnina Ewripos. W najw─Ö┼╝szym miejscu cie┼Ťniny, licz─ůcym 40 m, Eubea po┼é─ůczona jest z Grecj─ů kontynentaln─ů mostem.

8. Do najwi─Ökszych port├│w morskich, znajduj─ůcych si─Ö nad Morzem Egejskim, nale┼╝─ů Pireus, Saloniki i Eleusis po stronie greckiej oraz Izmir po stronie tureckiej. W┼Ťr├│d g┼é├│wnych rzek, kt├│re uchodz─ů do tego morza, wymieni─ç mo┼╝na Wardar, Strum─Ö, Maric─Ö i Menderes.

9. Morze Egejskie po┼éo┼╝one jest na obszarze aktywnym sejsmicznie i wulkanicznie. W┼Ťr├│d czynnych wulkan├│w znajduje si─Ö Kajmeni na wyspie Santoryn oraz wulkan na wyspie Nisiros.

10. Terytorium Morza Egejskiego dzieli si─Ö mi─Ödzy Grecj─Ö i Turcj─Ö. Stanowi ono przedmiot licznych spor├│w pomi─Ödzy tymi pa┼ästwami, kt├│re dotycz─ů przynale┼╝no┼Ťci niekt├│rych wysp, zasi─Ögu w├│d terytorialnych i szelfu kontynentalnego oraz prawa do eksploatacji surowc├│w znajduj─ůcych si─Ö w obr─Öbie morza.

11. Kana┼é Koryncki powsta┼é w latach 1881-1893. Poprowadzony zosta┼é przez Przesmyk Koryncki, ┼é─ůcz─ůcy p├│┼éwysep Peloponez z pozosta┼é─ů cz─Ö┼Ťci─ů Grecji. Czyni przez to Peloponez wysp─ů. Ma 24,6 m szeroko┼Ťci na poziomie morza oraz 21,3 m na dnie. S┼éu┼╝y przede wszystkim statkom turystycznym, kabota┼╝owcom, jednostkom marynarki wojennej i portowym s┼éu┼╝bom technicznym. Jest zbyt w─ůski dla nowoczesnych du┼╝ych jednostek.

12. Etymologia nazwy nie jest jednoznacznie okre┼Ťlona. Najcz─Ö┼Ťciej podaje si─Ö, ┼╝e Morze Egejskie swe imi─Ö zawdzi─Öcza mitycznemu kr├│lowi Aten, Egeuszowi.

13. W Morzu Egejskim zamieszkuje a┼╝ 35 gatunk├│w rekin├│w. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich stanowi─ů gatunki niegro┼║ne dla ludzi, kt├│re ┼╝yj─ů na du┼╝ych g┼é─Öboko┼Ťciach, a ┼╝ywi─ů si─Ö m. in. rybami i planktonem. Rekiny najcz─Ö┼Ťciej mo┼╝na zobaczy─ç w okolicach Dodekanezu i Cyklad.

14. Na Morzu Egejskim po┼éawiane s─ů sardynki, makrele, sardele, ostroboki, barweny, krewetki, g┼éowonogi i g─ůbki.

4.7/5 - (4 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç