14 Ciekawostek o Morzu Egejskim

morze egejskie
foto – Pixabay

Morze Egejskie – morze wewnątrzkontynentalne, które znajduje się we wschodniej części Morza Śródziemnego. Jego powierzchnia wynosi ok. 196 350 km2.

1. Znajduje się pomiędzy Półwyspem Bałkańskim i Azją Mniejszą oraz wyspami Kithira, Kreta, Karpathos i Rodos. Łączy się z Morzem Czarnym i Morzem Marmara przez Cieśninę Dardanelską i Bosfor oraz z Morzem Jońskim poprzez Kanał Koryncki. Z otwartymi wodami Morza Śródziemnego łączy się m. in. poprzez cieśniny Karpathos, Kasos i Kithira.

2. Nad Morzem Egejskim położone są dwa państwa – Grecja i Turcja.

3. Morze położone jest na obszarze płyty tektonicznej egejskiej. Na jego terytorium wyróżnia się trzy dodatkowe akweny, a mianowicie Morze Trackie w północnej części, Morze Kreteńskie w południowej części oraz Morze Mirtejskie pomiędzy Peloponezem i Cykladami. Znajdują się tu również liczne rowy, takie jak np. Kreteński czy Anatolijski.

4. Długość akwenu liczy 649 km, a szerokość 320 km. Średnia głębokość wynosi 377 m, a maksymalna 2529 m. Średnie zasolenie kształtuje się na poziomie 33-39 ‰. Temperatura wód powierzchniowych wynosi 22-25 st. C latem i 11-16 st. C zimą.

5. Ma silnie rozwiniętą linię brzegową. Tworzy ją wiele zatok i półwyspów. Na Morzu Egejskim znajdują się ponadto liczne wyspy, tworzące archipelagi.

6. Wśród archipelagów można wyróżnić Cyklady, Dodekanez i Sporady. Wśród wysp znajdują się m. in. Eubea, Chios, Limnos, Thasos, Samotraka, Imroz czy Lesbos.

7. Największą wyspą Morza Egejskiego i zarazem drugą pod względem wielkości wyspą grecką jest Eubea. Ma 4167 km2 powierzchni. Od kontynentu oddzielają ją zatoki Eubejska Północna i Południowa. Między zatokami położona jest cieśnina Ewripos. W najwęższym miejscu cieśniny, liczącym 40 m, Eubea połączona jest z Grecją kontynentalną mostem.

8. Do największych portów morskich, znajdujących się nad Morzem Egejskim, należą Pireus, Saloniki i Eleusis po stronie greckiej oraz Izmir po stronie tureckiej. Wśród głównych rzek, które uchodzą do tego morza, wymienić można Wardar, Strumę, Maricę i Menderes.

9. Morze Egejskie położone jest na obszarze aktywnym sejsmicznie i wulkanicznie. Wśród czynnych wulkanów znajduje się Kajmeni na wyspie Santoryn oraz wulkan na wyspie Nisiros.

10. Terytorium Morza Egejskiego dzieli się między Grecję i Turcję. Stanowi ono przedmiot licznych sporów pomiędzy tymi państwami, które dotyczą przynależności niektórych wysp, zasięgu wód terytorialnych i szelfu kontynentalnego oraz prawa do eksploatacji surowców znajdujących się w obrębie morza.

11. Kanał Koryncki powstał w latach 1881-1893. Poprowadzony został przez Przesmyk Koryncki, łączący półwysep Peloponez z pozostałą częścią Grecji. Czyni przez to Peloponez wyspą. Ma 24,6 m szerokości na poziomie morza oraz 21,3 m na dnie. Służy przede wszystkim statkom turystycznym, kabotażowcom, jednostkom marynarki wojennej i portowym służbom technicznym. Jest zbyt wąski dla nowoczesnych dużych jednostek.

12. Etymologia nazwy nie jest jednoznacznie określona. Najczęściej podaje się, że Morze Egejskie swe imię zawdzięcza mitycznemu królowi Aten, Egeuszowi.

13. W Morzu Egejskim zamieszkuje aż 35 gatunków rekinów. Większość z nich stanowią gatunki niegroźne dla ludzi, które żyją na dużych głębokościach, a żywią się m. in. rybami i planktonem. Rekiny najczęściej można zobaczyć w okolicach Dodekanezu i Cyklad.

14. Na Morzu Egejskim poławiane są sardynki, makrele, sardele, ostroboki, barweny, krewetki, głowonogi i gąbki.

5/5 - (1 vote)
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz Również Polubić