Singapur ­čŚ║´ŞĆ Co warto wiedzie─ç o tym fascynuj─ůcym pa┼ästwie ?

Singapur jest niewielkim pa┼ästwem wyspiarskim, kt├│re sta┼éo si─Ö najwa┼╝niejszym o┼Ťrodkiem finansowym i biznesowym Azji Po┼éudniowo-Wschodniej. Marzysz o ┬áwyprawie do tego kraju? Sprawd┼║, jak zaplanowa─ç tak─ů podr├│┼╝! Zgromadzili┼Ťmy dla Ciebie najwa┼╝niejsze informacje o Singapurze, jego specyficznych prawach oraz atrakcjach turystycznych, dzi─Öki kt├│rym dobrze przygotujesz si─Ö do dalekiej wyprawy.

1. Gdzie le┼╝y Singapur?

Singapur (zwany te┼╝ Miastem Lwa) to pot─Ö┼╝ne miasto-pa┼ästwo le┼╝─ůce w Azji Po┼éudniowo-Wschodniej. Ten wyspiarski kraj roz┼éo┼╝y┼é si─Ö na kilku wyspach le┼╝─ůcych w pobli┼╝u P├│┼éwyspu Malajskiego. Najwi─Öksz─ů z nich jest wyspa Singapur, kt├│ra zajmuje powierzchni─Ö oko┼éo 680 km┬▓ (stanowi to 94% terytorium l─ůdowego kraju). W┼Ťr├│d mniejszych wysp nale┼╝─ůcych do Singapuru znajduj─ů si─Ö m.in.:
– Wyspa ┼Üwi─Ötego Jana, ch─Ötnie odwiedzana przez rodziny z dzie─çmi;
– Kusu ÔÇö spokojna wyspa znana z kameralnych pla┼╝ i malowniczych lagun.

Singapur otaczaj─ů wody kilku cie┼Ťnin, w tym Cie┼Ťniny Singapurskiej (kt├│ra ┼é─ůczy Morze Andama┼äskie z Morzem Po┼éudniowochi┼äskim), b─Öd─ůcej naturaln─ů granic─ů mi─Ödzy Singapurem a Indonezj─ů. Drugim krajem s─ůsiaduj─ůcym z Singapurem jest Malezja, kt├│r─ů od Miasta Lwa odgradzaj─ů wody cie┼Ťniny Johor.

2. Pogoda w Singapurze

W Singapurze wyst─Öpuje klimat r├│wnikowy zwrotny, dzi─Öki czemu mo┼╝na sp─Ödzi─ç tu udane wakacje o ka┼╝dej porze roku. Chcesz skupi─ç si─Ö na relaksie na pla┼╝y? Postaw na wypoczynek w okresie od maja do pa┼║dziernika. W tych miesi─ůcach mo┼╝esz liczy─ç na moc s┼éo┼äca oraz na temperatury oko┼éo 30 stopni C. Wolisz zwiedza─ç najpi─Ökniejsze zak─ůtki tego kraju? W takiej sytuacji mo┼╝esz wybra─ç si─Ö do Singapuru zim─ů, gdy ┼Ťrednia temperatura powietrza w ci─ůgu dnia wynosi 27 stopni C.

3. Jak dotrze─ç do Singapuru?’

Z Polski do Singapuru naj┼éatwiej dotrzesz samolotem, a bogata oferta linii lotniczych u┼éatwi ci planowanie podr├│┼╝y. Dodatkowym udogodnieniem jest fakt, ┼╝e na terenie Singapuru znajduj─ů si─Ö najwi─Öksze porty lotnicze Azji Po┼éudniowo-Wschodniej. S─ů to lotniska:
-Changi (lotnisko po┼éo┼╝one we wschodniej cz─Ö┼Ťci wyspy Singapur);
-Paya Lebar (obecnie u┼╝ywane tylko do cel├│w wojskowych).

Do portu lotniczego Changi dostaniesz si─Ö dzi─Öki takim przewo┼║nikom, jak: Lufthansa, Finnair, British Airlines, Singapore Airlines oraz KLM. Bez wzgl─Ödu na wyb├│r linii, musisz liczy─ç si─Ö z przesiadkami w Amsterdamie, Londynie lub we Frankfurcie nad Menem. Mo┼╝esz te┼╝ postawi─ç na podr├│┼╝ przez Pary┼╝, sk─ůd do Singapuru kursuj─ů samoloty Air France.

Je┼Ťli Singapur ma by─ç jednym z kilku punkt├│w na trasie egzotycznej podr├│┼╝y, mo┼╝esz postawi─ç na podr├│┼╝ przez Tanzani─Ö lub Malezj─Ö. Z tych kraj├│w do Singapuru dotrzesz zar├│wno samolotem, jak i promem.

4. Dlaczego Singapur jest jednym z najbogatszych pa┼ästw ┼Ťwiata?

Cho─ç pod wzgl─Ödem powierzchni Singapur jest jednym z najmniejszych pa┼ästw Azji (mniejsze s─ů jedynie Malediwy), ma ogromny wp┼éyw na gospodark─Ö tej cz─Ö┼Ťci ┼Ťwiata. Miasto Lwa konkuruje z Japoni─ů o tytu┼é najbardziej rozwini─Ötego kraju azjatyckiego, zajmuje te┼╝ bardzo wysok─ů pozycj─Ö na li┼Ťcie tzw. azjatyckich tygrys├│w (pa┼ästw, kt├│re po zako┼äczeniu II wojny ┼Ťwiatowej zacz─Ö┼éy si─Ö dynamicznie rozwija─ç i odnotowa┼éy szybki wzrost PKB). W 2012 roku PKB na jednego mieszka┼äca wynosi┼éo tu 72 794,00 USD.

Wsp├│┼éczesny Singapur jest jednym z najwa┼╝niejszych o┼Ťrodk├│w finansowych na ┼Ťwiecie. Stabilna polityka kraju sprzyja gospodarce wolnorynkowej, a Miasto Lwa jest otwarte na mi─Ödzynarodowe inwestycje. Singapur jest wsp├│┼éza┼éo┼╝ycielem i liderem Stowarzyszenia Narod├│w Azji Po┼éudniowo-Wschodniej (ASEAN). Kraj ten nale┼╝y r├│wnie┼╝ do tak wa┼╝nych organizacji, jak Azjatycki Bank Rozwoju czy ┼Üwiatowa Organizacja Handlu. Ponadto w Singapurze dzia┼éa ponad 3000 zagranicznych przedsi─Öbiorstw, a podstaw─ů lokalnej gospodarki s─ů us┼éugi, przemys┼é elektroniczny oraz rafineryjny.

5. Singapur ÔÇö miasto przysz┼éo┼Ťci

Miasto Lwa, postrzegane jako niezale┼╝ny kraj, ma do┼Ť─ç kr├│tk─ů histori─Ö. To pa┼ästwo-miasto zosta┼éo za┼éo┼╝one w 1819 roku przez Brytyjczyk├│w, a niepodleg┼éo┼Ťci─ů cieszy si─Ö dopiero od 9 sierpnia 1965 roku. Mimo to kraj ten zajmuje wa┼╝n─ů pozycj─Ö w mi─Ödzynarodowej gospodarce i ma przed sob─ů wspania┼é─ů przysz┼éo┼Ť─ç. To miasto jest otwarte na nowinki technologiczne, a jego mieszka┼äcy wiele uwagi po┼Ťwi─Öcaj─ů edukacji. W Singapurze dzia┼éaj─ů m.in. Narodowy Uniwersytet Singapuru i Uniwersytet Technologiczny Nanyang ÔÇö uczelnie zajmuj─ůce wysokie pozycje w rankingach azjatyckich szk├│┼é wy┼╝szych. Na terenie tego niezwyk┼éego pa┼ästwa-miasta dzia┼éa te┼╝ Singapurski Uniwersytet Zarz─ůdzania, ciesz─ůcy si─Ö wielkim powodzeniem w┼Ťr├│d m┼éodych i ambitnych mieszka┼äc├│w kraju.

Fascynacja nowoczesno┼Ťci─ů jest widoczna r├│wnie┼╝ w architekturze Singapuru. Cho─ç dla turyst├│w wci─ů┼╝ najwa┼╝niejsza jest historyczna dzielnica kolonialna, coraz wi─Öcej uwagi po┼Ťwi─Öcaj─ů oni pobliskim o┼Ťrodkom biznesowym i nowoczesnym gmachom ze stali i szk┼éa. O nowoczesnym charakterze Singapuru nie zapomnisz te┼╝ w czasie spaceru po ulicy czy parku. Tu nad twoim bezpiecze┼ästwem b─Öd─ů czuwa┼éy robopsy, czyli roboty patroluj─ůce.

6. Multikulturowo┼Ť─ç w Singapurze

Cho─ç w Mie┼Ťcie Lwa dominuj─ů Chi┼äczycy (76%), spotkasz si─Ö tu z przedstawicielami wielu innych narodowo┼Ťci. Ponad 13% mieszka┼äc├│w Singapuru ma pochodzenie malajskie, a oko┼éo 7% – hinduskie. Obok nich pojawiaj─ů si─Ö Europejczycy, dla kt├│rych Miasto Lwa sta┼éo si─Ö idealnym miejscem do prowadzenia swej dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej.

O multikulturowo┼Ťci w Singapurze ┼Ťwiadczy te┼╝ liczba j─Özyk├│w urz─Ödowych (s─ů w┼Ťr├│d nich mandary┼äski, malajski i tamilski) oraz religii wyznawanych przez jego mieszka┼äc├│w (do tych najwa┼╝niejszych zaliczaj─ů si─Ö: buddyzm, chrze┼Ťcija┼ästwo, islam i hinduizm). Dodatkowo mo┼╝esz si─Ö tu spotka─ç z wyznawcami tradycyjnych religii plemiennych oraz taoizmu.

Chcesz poczu─ç multikulturowo┼Ť─ç w Mie┼Ťcie Lwa? Je┼Ťli tak, wybierz si─Ö na spacer po ┬áChinatown ze s┼éynn─ů ┼Üwi─ůtyni─ů Z─Öba Buddy, odwied┼║ Ma┼ée Indie z licznymi ┼Ťwi─ůtyniami hinduistycznymi oraz zajrzyj do dzielnicy Peranakan, gdzie (w tradycyjnych kolonialnych domkach) wci─ů┼╝ mieszkaj─ů potomkowie imigrant├│w z Indii lub Chin, kt├│rzy za┼éo┼╝yli rodziny z miejscow─ů ludno┼Ťci─ů malajsk─ů. Co najwa┼╝niejsze ÔÇö oficjalnie Singapur jest miastem ┼Ťwieckim, a pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi grupami etnicznymi i religijnymi panuje przyjazna atmosfera.

7. Kuchnia singapurska

Kuchnia singapurska to po┼é─ůczenie kilku tradycji kulinarnych, g┼é├│wnie chi┼äskiej, malajskiej i hinduskiej. W kuchni tego kraju najpopularniejsze s─ů potrawy z woka, kt├│re doprawia si─Ö egzotycznymi przyprawami (np. imbirem, mi─Öt─ů lub palczatk─ů cytrynow─ů).

Do najpopularniejszych da┼ä, z jakimi spotkasz si─Ö w Singapurze, zaliczaj─ů si─Ö:
– Chilli Crab (narodowa potrawa Singapuru, sk┼éadaj─ůca si─Ö z krab├│w sma┼╝onych w sosie pomidorowym i specjalnych chlebk├│w mantou);
– ┬áHainanese Chicken Rice (danie stworzone przez chi┼äskich imigrant├│w, sk┼éadaj─ůce si─Ö z gotowanego w bulionie kurczaka, ry┼╝u i sosu z chilli, czosnku oraz imbiru);
– Bak Kut Teh (zupa gotowana na wieprzowych ┼╝eberkach z dodatkiem zi├│┼é i przypraw, podawana z ry┼╝em, tofu lub grzybami);
– Satay (grillowane szasz┼éyki s─ů podawane z ostrym sosem orzeszkowym);
– ┬áChar Kway Teow (danie ze sma┼╝onego makaronu ry┼╝owego, podawanego z krewetkami, jajkiem, kie┼ékami i chi┼äsk─ů kie┼ébas─ů);
– Gulai Daun Ubi (li┼Ťcie batat├│w duszone w mleczku kokosowym);
– biryani ┬á(ry┼╝ z szafranem podawany z baranin─ů lub drobiem).

Wolisz mniejsze przek─ůski? Si─Ögnij po:
– Popiah ÔÇö rodzaj cienkich nale┼Ťnik├│w z m─ůki pszennej, w kt├│rych znajdziesz m.in. krewetki, kawa┼éki kurczaka i kie┼éki fasoli mung;
– Kaya Toast ÔÇö pszenne tosty smarowane kremem przygotowanym z mleka kokosowego, cukru i jajek.

A je┼Ťli chcesz spr├│bowa─ç najpopularniejszych napoj├│w kuchni singapurskiej, si─Ögnij po:
– ┬áSugar Cane Water (s┼éodki i orze┼║wiaj─ůcy sok z trzciny cukrowej);
– Coconut Water (mleko kokosowe z syropem cukrowym).

8. Marina Bay Sands – ikona Singapuru

marina bay sands

Jedn─ů z ikon wsp├│┼éczesnego Singapuru jest Marina Bay Sands ÔÇö hotel znany g┼é├│wnie z filmu Bajecznie bogaci Azjaci. Obiekt przyci─ůga nietypow─ů sylwetk─ů (ca┼éy kompleks tworz─ů trzy wie┼╝owce o 55 pi─Ötrach po┼é─ůczone wsp├│lnym dachem o kszta┼écie okr─Ötu). Futurystyczna sylwetka sprawi┼éa, i┼╝ obiekt ten sta┼é si─Ö g┼é├│wn─ů atrakcj─ů Marina Bay ÔÇö konferencyjnego i finansowego serca miasta.
Czym zaskoczy ci─Ö ten nowoczesny hotel? Klimatyzowanymi chodnikami, basenem o szklanym dnie oraz punktem widokowym, z kt├│rego zobaczysz wspania┼é─ů panoram─Ö Singapuru. Dodatkow─ů atrakcj─ů jest elegancka restauracja mieszcz─ůca si─Ö na dachu hotelu oraz SkyPark, zajmuj─ůcy powierzchni─Ö 1,2 hektara. Na jego terenie odpoczniesz w┼Ťr├│d zieleni, a przy okazji nacieszysz atmosfer─ů luksusu.

9. Niesamowite pla┼╝e

Je┼Ťli odwiedzasz Singapur z my┼Ťl─ů o beztroskim wypoczynku nad morzem, masz przed sob─ů wiele mo┼╝liwo┼Ťci. Na li┼Ťcie miejsc polecanych amatorom pla┼╝owania znajdziesz m.in.:
– Palawan ÔÇö jedn─ů z najwi─Ökszych i najspokojniejszych pla┼╝ Singapuru;
– Siloso ÔÇö popularn─ů pla┼╝─Ö miejsk─ů, znan─ů z wieczornych pokaz├│w laserowych, licznych kawiarni i klub├│w nocnych;
– Pasir Ris ÔÇö pla┼╝─Ö, b─Öd─ůc─ů cz─Ö┼Ťci─ů bagnistego terenu parkowego o du┼╝ej warto┼Ťci przyrodniczej;
– Tanjong ÔÇö pla┼╝─Ö bardzo ch─Ötnie odwiedzan─ů przez m┼éodych turyst├│w, dla kt├│rych najwa┼╝niejsza jest beztroska zabawa;
– Pulau Ubin Island ÔÇö pla┼╝─Ö atrakcyjn─ů dla tych, dla kt├│rych spok├│j jest wa┼╝niejszy od dobrego zagospodarowania.

10. Zielone miasto

Cho─ç Singapur to nowoczesne i t─Ötni─ůce ┼╝yciem miasto, na brak zieleni na jego terenie nie b─Ödziesz narzeka─ç. To jedno z najbardziej zielonych miast na ┼Ťwiecie, kusz─ůce licznymi parkami i ogrodami. Najstarsz─ů oaz─ů zieleni na terenie Miasta Lwa jest Ogr├│d Botaniczny, kt├│ry w 2015 roku zosta┼é wpisany na list─Ö UNESCO. Na jego terenie zobaczysz ponad 60 tysi─Öcy gatunk├│w ro┼Ťlin, w tym setki gatunk├│w orchidei oraz ro┼Ťliny typowe dla las├│w deszczowych. Mo┼╝esz te┼╝ odwiedzi─ç Mount Faber ÔÇö wyj─ůtkowy park, z kt├│rego przejdziesz na wzg├│rze Telok Blanagah po najwy┼╝szym mo┼Ťcie dla pieszych w Singapurze.

Do turystycznych wizyt├│wek miasta zalicza si─Ö Gardens by the Bay. Te wyj─ůtkowe ogrody robi─ů wra┼╝enie, a ich wielkim walorem jest po┼éo┼╝enie w pobli┼╝u zatoki Marina Bay.

gardens by the bay

Miejsce to zachwyci ci─Ö licznymi gatunkami tropikalnych ro┼Ťlin, krytym wodospadem o wysoko┼Ťci 35 metr├│w oraz 18 superdrzewami ÔÇö konstrukcjami, kt├│re z daleka przypominaj─ů pot─Ö┼╝ne baobaby. W istocie s─ů to ogrody wertykalne, kt├│rych wysoko┼Ť─ç waha si─Ö od 25 do 50 metr├│w. W ci─ůgu dnia s─ů one idealnym miejscem na spacer. Wieczorem staj─ů si─Ö miejscem przyci─ůgaj─ůcym pokazami, w kt├│rych najwa┼╝niejsz─ů rol─Ö odgrywaj─ů ┼Ťwiat┼éo i d┼║wi─Ök. Dodatkowo drzewa te s─ů stworzone w taki spos├│b, by magazynowa─ç energi─Ö s┼éoneczn─ů. Dzi─Öki niej Singapur staje si─Ö coraz bardziej ekologicznym o┼Ťrodkiem miejskim, a wprowadzane tu rozwi─ůzania s─ů powtarzane w innych krajach.

11. Jak porusza─ç si─Ö po Singapurze transportem publicznym?

Singapur posiada bardzo dobrze rozwini─Öty transport publiczny, a dzi─Öki autobusom, poci─ůgom i liniom metra mo┼╝esz szybko przemieszcza─ç si─Ö mi─Ödzy najwa┼╝niejszymi punktami Miasta Lwa. Wielk─ů zalet─ů komunikacji miejskiej jest punktualno┼Ť─ç, dzi─Öki czemu mo┼╝esz bez problem├│w planowa─ç podr├│┼╝ z przesiadkami. Pami─Ötaj, ┼╝e podczas wsiadania do miejscowych autobus├│w obowi─ůzuje prosta zasada: musisz wej┼Ť─ç pierwszymi drzwiami, a wysi─ů┼Ť─ç ostatnimi.

Je┼Ťli szukasz wygodnych, szybkich i tanich rozwi─ůza┼ä, mo┼╝esz postawi─ç na metro. Za jeden przejazd zap┼éacisz ┬ámniej wi─Öcej 4 z┼éote. A co z ilo┼Ťci─ů po┼é─ůcze┼ä? Metro w Mie┼Ťcie Lwa to 4 linie o ┼é─ůcznej d┼éugo┼Ťci tras ponad 120 km oraz 78 obs┼éugiwanych stacji. Dzi─Öki temu metrem bez problem├│w dostaniesz si─Ö do najwa┼╝niejszych miejsc w Singapurze, a za podr├│┼╝ zap┼éacisz symboliczn─ů kwot─Ö.

12. Specyficzne prawa

Cho─ç Singapur jest wa┼╝nym o┼Ťrodkiem finansowym, kojarzonym z post─Öpem i nowoczesno┼Ťci─ů, na jego terenie wci─ů┼╝ obowi─ůzuj─ů do┼Ť─ç specyficzne przepisy prawne. Tutejszy kodeks karny jest jednym z najsurowszych na ┼Ťwiecie, przez co Singapurem mocno interesuj─ů si─Ö dzia┼éacze Amnesty International. Czy wiesz, ┼╝e w tym pa┼ästwie wci─ů┼╝ obowi─ůzuje kara ┼Ťmierci? Taki wyrok grozi m.in. za: handel narkotykami, morderstwo lub asystowanie przy samob├│jstwie. Kar─ů ┼Ťmierci zagro┼╝ona jest te┼╝ korupcja w┼Ťr├│d urz─Ödnik├│w oraz dzia┼éalno┼Ť─ç zmierzaj─ůca do wywo┼éania wojny.

Ponadto w Singapurze wci─ů┼╝ obowi─ůzuj─ů kary cielesne, w tym kara ch┼éosty. W ten spos├│b karane s─ů m.in. akty wandalizmu, narkomania czy przest─Öpstwa seksualne. Ograniczona jest te┼╝ wolno┼Ť─ç religijna, a ┼Üwiadkowie Jehowy i przedstawiciele Ko┼Ťcio┼éa Zjednoczeniowego ÔÇö zgodnie z wol─ů rz─ůdu ÔÇö s─ů pozbawieni prawa dzia┼éania.

Dodatkowo w Singapurze musisz przestrzega─ç wielu do┼Ť─ç specyficznych praw. Pami─Ötaj, ┼╝e w tym niewielkim kraju obowi─ůzuj─ů zakazy:
– ┼╝ucia gumy;
– plucia;
– przytulania si─Ö;
– sikania i palenia w miejscach publicznych;
– fotografowania w metrze;
– rozmawiania przez telefon w samochodzie;
– picia i jedzenia w komunikacji publicznej;
– ┼é─ůczenia si─Ö z sieci─ů WiFi bez zgody w┼éa┼Ťciciela;
– ┼╝ycia w zwi─ůzku homoseksualnym.

13. Czy Singapur jest drogim miastem dla turystów (przykładowe ceny)

W Singapurze obowi─ůzuj─ů dolary singapurskie (SGD), kt├│rych warto┼Ť─ç wynosi:
– 3,13 w przeliczeniu na polskie z┼éot├│wki;
– 0,73 w przeliczeniu na dolary ameryka┼äskie;
– 0, 69 w przeliczeniu na Euro.

Pami─Ötaj, ┼╝e do podr├│┼╝y po Singapurze musisz si─Ö odpowiednio przygotowa─ç ÔÇö r├│wnie┼╝ finansowo. Koszty ┼╝ycia s─ů tu do┼Ť─ç wysokie, co mo┼╝esz odczu─ç r├│wnie┼╝ jako turysta. Za obiad w restauracji zap┼éacisz tu oko┼éo 50% wi─Öcej, ni┼╝ w Polsce.

Z jakimi cenami musisz liczyć się w tym kraju? Oto przykładowe produkty z cenami w dolarach singapurskich:
– butelka wody mineralnej 1,5 litra – 1,40 SGD;
– kilogram ziemniak├│w – 2,30 SGD;
– kilogram jab┼éek – 3,60 SGD;
– ┼Ťrednia cena obiadu w taniej restauracji – 10,00 SGD;
– ┼Ťrednia cena obiadu w restauracji ┼Ťredniej kategorii – 25,00 SGD;
– nocleg w hostelu – 27,00 SGD;
– nocleg w hotelu dwugwiazdkowym – 65,00 SGD;
– nocleg w hotelu pi─Öciogwiazdkowym – 313,00 SGD.

14. Informacje og├│lne / przydatne dla turyst├│w

Co jeszcze musisz wiedzie─ç przed podr├│┼╝─ů do Singapuru? Oto kilka ciekawostek i przydatnych informacji, kt├│re u┼éatwi─ů ci wycieczk─Ö po Mie┼Ťcie Lwa:
– w Singapurze wyst─Öpuj─ů a┼╝ cztery j─Özyki urz─Ödowe, przy czym szczeg├│lne znacznie ma tu j─Özyk angielski. Wi─Ökszo┼Ť─ç mieszka┼äc├│w kraju sprawnie pos┼éuguje si─Ö tym j─Özykiem, je┼Ťli zatem znasz podstawowe angielskie zwroty, nie b─Ödziesz narzeka─ç na problemy z komunikacj─ů;
– jako obywatel Polski mo┼╝esz przebywa─ç w Singapurze bez wizy do 90 dni;
– obowi─ůzuj─ůc─ů walut─ů s─ů tu dolary singapurskie (SGD). Poniewa┼╝ w polskich kantorach raczej ich nie zdob─Ödziesz, mo┼╝esz zaopatrzy─ç si─Ö w dolary ameryka┼äskie lub w euro. W singapurskich kantorach bez problemu wymienisz je na lokaln─ů walut─Ö;
– w Singapurze obowi─ůzuje ruch lewostronny.

 

* źródło zdjęć: pixabay.com

5/5 - (3 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç