Zamek Pieskowa Ska┼éa ­čôŹ Informacje i Ciekawostki

zamek pieskowa skała
foto – Pixabay

Szlak ÔÇ×Orlich GniazdÔÇŁ jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce, skupiskiem starych zamk├│w. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich to ju┼╝ ruiny w r├│┼╝nym stanie. Kilka budowli na tym szlaku jest w ca┼ékiem rozs─ůdnym stanie. Do grona tych najlepiej zachowanych i praktycznie w niezmienionej postaci od kilku wiek├│w, zaliczy─ç nale┼╝y Zamek Pieskowa Ska┼éa – jeden z najwspanialszych zamk├│w w Polsce.

1. Zanim o samym zamku, s┼é├│w kilka o Szlaku Orlich Gniazd. Najkr├│cej jak mo┼╝na, jest to fragment Wy┼╝yny Krakowsko-Cz─Östochowskiej, znanej r├│wnie┼╝ pod nazw─ů Jura Krakowsko-Cz─Östochowska. Ze wzgl─Ödu na ukszta┼étowanie terenu w rejonie tym w wiekach dawno minionych, budowano wiele zamk├│w obronnych. Dzi┼Ť w wi─Ökszo┼Ťci po zamkach pozosta┼éy ruiny. Na pasie ci─ůgn─ůcym si─Ö na d┼éugo┼Ťci ponad 160 kilometr├│w znajduje si─Ö 12 ciekawych zabytkowych obiekt├│w. Niekt├│rzy wliczaj─ů do tego jeszcze 5 dodatkowych miejsc z Zamkiem Kr├│lewskim na Wawelu w┼é─ůcznie. Pierwsze wytyczenie tego szlaku mia┼éo miejsce w roku 1927, a ostatecznie ÔÇ×przyklepaneÔÇŁ zosta┼éo w roku 1950. W ramach szlaku wytyczono najbardziej atrakcyjne miejsca Jury, z uwzgl─Ödnieniem zamk├│w, czy te┼╝ pozosta┼éych po nich ruin.

2. Zamek Pieskowa Ska┼éa, mo┼╝na go okre┼Ťli─ç, jako najja┼Ťniejsz─ů per┼é─Ö Szlaku Orlich Gniazd. Znajduje si─Ö on na terenie wsi Su┼éoszowa. Wielu turyst├│w dowiaduje si─Ö o tym fakcie dopiero na miejscu, wcze┼Ťniej s─ůdz─ůc, ┼╝e zamek znajduje si─Ö w miejscowo┼Ťci Pieskowa Ska┼éa. I nie by┼é to b┼é─ůd, poniewa┼╝ ju┼╝ w czasach Kr├│lestwa Polskiego istnia┼éa gmina Pieskowa Ska┼éa.

3. Badania archeologiczne wykaza┼éy, ┼╝e zanim pojawi┼é si─Ö murowany zamek, na jego miejscu istnia┼é gr├│d drewniany. Szcz─ůtki drewnianego grodu ┼Ťwiadcz─ů, ┼╝e ju┼╝ w XIII wieku istnia┼é gr├│d obronny, wzniesiony najprawdopodobniej przez Henryka Brodatego. By┼é on pretendentem ubiegaj─ůcym si─Ö o tron krakowski. Chc─ůc umocni─ç swoj─ů w┼éadz─Ö, w niedalekiej odleg┼éo┼Ťci od Krakowa, zbudowa┼é gr├│d.

4. Zamek Pieskowa Ska┼éa w wersji murowanej nakaza┼é wznie┼Ť─ç Kazimierz Wielki w po┼éowie XIV wieku. Tak te┼╝ uczyniono, stawiaj─ůc murowany zamek w miejscu, w kt├│rym stoi do dzi┼Ť.

5. Zamek Pieskowa Ska┼éa mia┼é by─ç stra┼╝nic─ů strzeg─ůca wa┼╝nego szlaku komunikacyjnego, ┼é─ůcz─ůcego Krak├│w ze ┼Ül─ůskiem. Szlak ten wi├│d┼é mi─Ödzy innymi dolin─ů rzeki Pr─ůdnik.

6. Dzisiejszy wygl─ůd zamku odbiega od swojego protoplasty. Pierwszy zamek by┼é bardziej rozbudowany, posiada┼é tak zwany g├│rny zamek, usytuowany na niedost─Öpnej skale, zwanej Dorotk─ů. G┼é├│wnym elementem zamku g├│rnego by┼éa wie┼╝a zamkowa. W pocz─ůtkach swojego istnienia wie┼╝a pe┼éni┼éa te┼╝ funkcje mieszkalne.

7. Zamek, jak bywa┼éo w dawnych czasach, przechodzi┼é z r─ůk do r─ůk i ka┼╝dy z nowych jego w┼éa┼Ťcicieli prowadzi┼é jego rozbudow─Ö. Najistotniejsza przebudowa mia┼éa miejsce za czas├│w w┼éadania zamkiem Hieronima Szafra┼äca i jego bratanka Stanis┼éawa Szafra┼äca. Zamek z gotyckiego surowego stylu przebudowano w panuj─ůcym w├│wczas stylu renesansowym. Ta przebudowa nada┼éa zamkowi kszta┼éty, kt├│re niemal w niezmienionej formie przetrwa┼éy do dnia dzisiejszego.


Ôçĺ Zwiedzasz okolic─Ö ? Zobacz najlepsze atrakcje w wojew├│dztwie ma┼éopolskim ­čŚ║´ŞĆ


8. W XV wieku ÔÇ×dozbrojonoÔÇŁ system obronny zamku poprzez rozbudow─Ö typu bastionowego. Wzniesiono dwie wie┼╝e artyleryjskie maj─ůca za zadanie obron─Ö wschodniej cz─Ö┼Ťci zamku.

9. Wiek XVII, za czas├│w w┼éadania zamkiem przez Micha┼éa Zebrzydowskiego, powi─Ökszono system obronny zamku, dobudowuj─ůc kolejne elementy fortyfikacyjne, wzorowano si─Ö na systemie nowow┼éoski.

10. Przebudowy i rozbudowy umocnień zamku nie sprawdziły się i w roku 1655 został on zdobyty przez wojska szwedzkie w czasie potopu szwedzkiego. Szwedzcy żołdacy ograbili i zniszczyli zamek.

11. W czasie powstania styczniowego w pobli┼╝u zamku rozegra┼éy si─Ö dwie bitwy pomi─Ödzy wojskami powsta┼äczymi a rosyjskimi. Powsta┼äcy wycofali si─Ö z zamku. Zajmuj─ůcy zamek Rosjanie po raz kolejny w jego historii ograbili go i zniszczyli.

12. Odbudow─Ö zamku podj─Öto dopiero w latach 80. XIX wieku.

13. W czasie II wojny w zamku mie┼Ťci┼é si─Ö sierociniec dla dzieci ocala┼éych z rzezi wo┼éy┼äskiej, dokonanej na polskiej ludno┼Ťci przez Ukrai┼äc├│w.

14. Po zako┼äczeniu II wojny zamek zosta┼é znacjonalizowany, a w roku 1950 piecz─Ö nad zamkiem przej─Ö┼éo Ministerstwo Kultury i Sztuki. Rozpocz─Öto prace remontowe maj─ůce przywr├│ci─ç dawn─ů ┼Ťwietno┼Ť─ç Zamkowi Pieskowa Ska┼éa. Ze wzgl─Ödu na ogo┼éocenie ca┼éego zamku z jego artefakt├│w, przeniesiono do niego cz─Ö┼Ť─ç zbior├│w z Zamku Wawelskiego. Przeniesione zbiory nie znajdowa┼éy miejsca do ekspozycji na Wawelu i postanowiono je wyeksponowa─ç w┼éa┼Ťnie w Zamku Pieskowa Ska┼éa.

15. Odrestaurowany zamek jest udost─Öpniony dla zwiedzaj─ůcych. Na terenie zamku i otaczaj─ůcych go ogrod├│w odbywaj─ů si─Ö liczne wystawy czasowe oraz imprezy cykliczne. Najwa┼╝niejszymi imprezami cyklicznymi s─ů Dni Kultury Staropolskiej, odbywaj─ůce si─Ö w czerwcu. R├│wnie┼╝ w czerwcu obchodzone jest na zamku ┼Üwi─Öto Ogrod├│w. W lipcu Zamek Pieskowa Ska┼éa bierze udzia┼é w og├│lnopolskiej imprezie znanej pod nazw─ů Noc w Muzeum.

16. Wn─Ötrza i otoczenie zamku cz─Östo wykorzystywane jest jako scenografia do kr─Öcenia zdj─Ö─ç filmowych. Najs┼éynniejsze filmy kr─Öcone w zamku to mi─Ödzy innymi: Janosik, Ogniem i mieczem, Pier┼Ťcie┼ä i r├│┼╝a, Stawka wi─Öksza ni┼╝ ┼╝ycie i wiele innych.

5/5 - (1 vote)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç