Kaszuby to jeden z najbardziej charakterystycznych regionów Pomorza: jeziora, lasy, pagórki, język kaszubski, haft, lokalne smaki, małe miejscowości, parki krajobrazowe i miejsca, w których podróż naturalnie zwalnia. To region, który można odkrywać zarówno przez wodę i naturę, jak i przez kulturę, tradycję, lokalne historie oraz spokojne przystanki po drodze.
Jeśli jedziesz na Kaszuby pierwszy raz, zacznij od ogólnego spojrzenia na region. Kaszuby mają jeziora, parki krajobrazowe, wieże widokowe, miejscowości z lokalnym klimatem, skanseny, kaszubską kulturę, restauracje i miejsca dobre na spokojniejszy wypoczynek.
Kościerzyna, Kartuzy, Chmielno, Ostrzyce, Wieżyca, Szymbark, Gołubie i Stężyca dobrze pokazują środkową, najbardziej „kaszubską” część regionu. Są tu jeziora, wzgórza, punkty widokowe, lokalne miejscowości, kaszubskie symbole i miejsca, które można łączyć w spokojne trasy samochodem, rowerem albo pieszo.
Kaszuby bardzo mocno opowiadają się przez wodę. Wdzydze Kiszewskie, Jezioro Wdzydze, Borsk, Tuchlino, Przywidz czy Jezioro Kłodno pokazują region od strony jezior, pomostów, kajaków, żagli, plaż, spokojnych noclegów i letniego odpoczynku.
Kaszuby warto poznawać nie tylko przez przyrodę, ale też przez kulturę i historię. Kaszubski Park Etnograficzny, Będomin, Kamienne Kręgi w Węsiorach czy Zamek w Bytowie pokazują region od strony tradycji, dawnych osad, lokalnej tożsamości, muzeów, legend i historii, które budują głębszy kontekst podróży.
Trójmiasto warto potraktować jako osobny, ciekawy kontekst dla podróży po Kaszubach. Z jednej strony Gdańsk bywa nazywany historyczną stolicą Kaszub, a kaszubskie ślady są obecne w historii miasta, jego otoczeniu i relacjach z regionem. Jeszcze na początku XX wieku Gdynia była niewielką kaszubską wioską rybacką. Kaszuby najmocniej kojarzą się z miejscowościami takimi jak Kartuzy, Kościerzyna, Chmielno, Wdzydze, Szymbark, Bytów czy Wejherowo, ale Trójmiasto również jak najbardziej jest z nimi związane.
Podróż po Kaszubach to także jedzenie: restauracje, karczmy, kawiarnie, lokalne smaki, ryby, regionalne dania i miejsca, w których dobrze zatrzymać się po spacerze albo trasie wokół jezior.
Kaszuby bardzo dobrze nadają się na pobyt z noclegiem: weekend nad jeziorem, spokojny wyjazd poza miasto, rodzinny urlop, hotel spa, domek, agroturystykę albo bazę do odkrywania regionu kawałek po kawałku.
Dobry nocleg na Kaszubach może być częścią samej podróży. Nie chodzi tylko o to, gdzie spać, ale też czy rano można wyjść z kawą, zobaczyć jezioro, las albo kaszubskie pagórki i przez chwilę nie musieć niczego przyspieszać.
Kaszuby można bardzo dobrze zaplanować jako rodzinny wyjazd. Są tu jeziora, skanseny, wieże widokowe, krótkie spacery, atrakcje edukacyjne, miejsca nad wodą, parki krajobrazowe i miejscowości, w których dzieci mogą po prostu pobyć na zewnątrz.
Na rodzinny wyjazd dobrze pasują m.in. Szymbark, Wdzydze Kiszewskie, Kaszubski Park Etnograficzny, Wieżyca, Kościerzyna, jeziora, plaże, krótkie trasy i miejsca, gdzie nie trzeba przez cały dzień realizować programu „jeszcze tylko jedna atrakcja”. Bo wiadomo – czasem dziecko z całych Kaszub najbardziej zapamięta lody nad jeziorem. I też dobrze.
Kaszuby to nie tylko jeziora, lasy, skanseny, miejscowości i atrakcje turystyczne. To także ludzie, którzy pokazują region z własnej perspektywy: przez zdjęcia, spacery, lokalne historie, jedzenie, kulturę, język kaszubski, noclegi, rękodzieło, wydarzenia, mapy albo własne projekty.
Ta część będzie stopniowo rozbudowywana o ludzi, którzy pokazują Kaszuby z własnej perspektywy: fotografów, przewodników, twórców internetowych, lokalnych pasjonatów, właścicieli miejsc z klimatem, osoby związane z kulturą kaszubską i projekty, które pomagają odkrywać region głębiej niż przez samą listę atrakcji.
Kaszuby to region kulturowy znajdujący się w północnej Polsce i będący częścią Pomorza Gdańskiego. Na turystów czeka tutaj nie tylko wyjątkowo bogata przyroda, która daje możliwość aktywnego wypoczynku w przepięknych okolicznościach, ale również cała egzotyka związana z odrębnością kulturową. Kaszubi posługują się specyficznym językiem, mają swoje tradycyjne potrawy, a także bogatą historię, z której są bardzo dumni. Wakacje w tych okolicach w pewnym sensie przypominają urlop za granicą, podczas którego można ze zdumieniem odkrywać różnice między Kaszubami a innymi częściami kraju. Co warto o nich wiedzieć?
1. Kaszuby rozciągają się na terenie aż dziesięciu powiatów i trzech miast. Według znanej w tych stronach legendy Pan Bóg po stworzeniu całego świata przysiadł, aby odpocząć. Wówczas okazało się, że zostało mu jeszcze sporo materiału w postaci lasów, gór, rzek i jezior. Spojrzał na swoje dzieło i zauważył niezagospodarowany teren, a następnie rzucił tam resztę surowców. Tak powstały malownicze Kaszuby.
2. Etymologia słowa Kaszuby pochodzi od wyrazu „huby”, który oznaczał fałdy na noszonych kiedyś szatach. Od 2005 roku sam język kaszubski ma status języka regionalnego, a różnice między nim a językiem polskim kompletnie uniemożliwiają porozumienie się ze sobą dwóch stron.
3. Elementem folkloru kaszubskiego są nie tylko pięknie malowane talerze i haft kaszubski, w którym każdy kolor nici ma przypisane znaczenie. Wielu turystów przybywa tutaj między innymi po to, aby skosztować unikalnej kuchni kaszubskiej, w której wykorzystywane są naturalne składniki. Popularnymi daniami są tutaj na przykład zupa z żółtej brukwi, czernina z krwi gęsiej czy szmulowany pomuchel, a więc duszony dorsz z okolicznych jezior.
4. Podczas panowania Jana III Sobieskiego Kaszuby przezywały rozkwit, ponieważ w okolicy znajdowały się dobra króla. Kaszubi tłumnie wzięli udział w odsieczy wiedeńskiej, dlatego później szlachta kaszubska mogła umieścić gwiazdy i półksiężyce w swoich herbach. Już pierwszy rozbiór Polski w 1772 roku doprowadził do tego, że całe Kaszuby znalazły się w granicach Prus.
5. W epoce pozytywizmu Kaszubi z wielkim zaangażowaniem podjęli się modnej wówczas pracy organicznej. Powstało mnóstwo kół rolniczych, czytelni oraz organizacji kulturalnych. Efekt był odczuwalny po pierwszej wojnie światowej, kiedy mogli dołączyć się do apelu o przyłączenie Pomorza do Polski.
6. Jeszcze na początku dwudziestolecia międzywojennego Gdynia była tylko jedną z wsi kaszubskich. Szybki rozwój tego regionu sprawił, że szybko stała się popularnym kurortem i portem z prawami miejskimi. Zanim wybuchła druga wojna światowa w Gdyni mieszkało około stu tysięcy osób, a w sezonie była ona odwiedzana przez tłumy turystów z różnych części kraju.
7. Zróżnicowany krajobraz na Kaszubach cechuje się elementami nadmorskimi i pojeziernymi, dużą ilością pagórków i lasów. Z tego względu prężnie rozwija się tutaj turystyka piesza, wodna i rowerowa. Liczne szlaki pozwalają na aktywny wypoczynek w pięknych okolicznościach przyrody. Dodatkowym walorem regionu jest ogromna ilość zabytków kulturowych i architektonicznych.
8. Na Kaszubach znajdują się tysiące jezior. Do najpopularniejszych z nich należą Łebsko, Gardno i Wdzydze. To ostatnie jest najgłębszym jeziorem, mającym aż sześćdziesiąt osiem metrów głębokości. Z kolei Łebsko jest trzecim pod względem powierzchni jeziorem w całej Polsce. Ma ponad siedemdziesiąt jeden kilometrów kwadratowych powierzchni, a park narodowy, na terenie którego się znajduje, został uznany za rezerwat biosfery.
9. (Historyczną) Stolicą Kaszub jest Gdańsk. W mieście znajduje się siedziba Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Jest to jedno z najpopularniejszych miast w Polsce, w którym znajdują się liczne atrakcje turystyczne. To tutaj usytuowana jest imponująca Bazylika Mariacka i wiele innych zabytków.
10. Dwór Artusa znajduje się w centrum Gdańska i był kiedyś miejscem spotkań kupców. Jego nazwa nawiązuje do średniowiecznej legendy o królu Arturze, celtyckim władcy Brytów, który cechował się wielką odwagę. Obecnie w budynku znajduje się oddział Muzeum Gdańska, w którym można zaznajomić się z niesamowitą historią regionu.
11. Będąca jeszcze sto lat temu wsią kaszubską Gdynia przyciąga dziś turystów z całego kraju i państw ościennych. Na turystów czekają tutaj liczne atrakcje w postaci zabytków, muzeów, galerii i restauracji serwujących nie tylko typowe dla Pomorza smażone ryby, ale również przysmaki kaszubskie.
12. Domek Stefana Żeromskiego w Gdyni-Orłowie stanowi obecnie placówkę kulturowo-muzealną. W 1920 roku mieszkał tutaj wraz z rodziną jeden z najwybitniejszych prozaików polskich, autor „Ludzi bezdomnych” i „Przedwiośnia”. Tutejsza wystawa jest poświęcona jego twórczości. Na miejscu można zobaczyć nie tylko fotografie, ale również oryginalne rękopisy.
13. Słowiński Park Narodowy został utworzony w 1967 roku. Znajdują się tutaj lasy, bagna, jeziora, torfowiska i łąki. Charakterystycznym elementem słynnego parku na Kaszubach są jednak ruchome wydmy, które oferują zwiedzającym prawdziwie pustynne krajobrazy.
14. Symbolem Słowińskiego Parku Narodowego jest mewa srebrzysta, ale na miejscu można spotkać wiele innych gatunków zwierząt. Należą do nich na przykład bobry, wydry, foki, nietoperze, borsuki, lisy, jelenie i sarny. Jest to też dom dla wielu gatunków gadów i owadów, a przede wszystkim dla ponad 260 gatunków ptaków. Żyją tutaj na przykład żurawie i orliki.
15. Kaszubka Wieża Widokowa na Górze Wieżyca nosi imię Jana Pawła II. Szczyt wznosi się na 328 metrów nad poziomem morza, a w związku z tym jest najwyższym wzniesieniem w tej części Europy. W dawnych czasach odbywały się na nim pogańskie obrzędy Słowian. Dziś stanowi punkt widokowy na imponującą panoramę okolicy, a przy dobrej pogodzie widać stąd nawet Mierzeję Helską.
Podróż przez Kaszuby trwa – dlatego ten przewodnik będzie stopniowo rozbudowywany o kolejne miejscowości, jeziora, trasy, zdjęcia, historie i lokalne polecenia.
Kaszuby to nie tylko Kościerzyna, Kartuzy, Chmielno, Wdzydze, Szymbark, Wieżyca, Ostrzyce, Bytów, Borsk, Kaszubski Park Krajobrazowy czy Wdzydzki Park Krajobrazowy, ale też mniejsze miejscowości, lokalne smaki, jeziora, lasy, pagórki, skanseny, kaszubska kultura, spokojne drogi i historie, które często odkrywa się dopiero przy kolejnych powrotach.
Z czasem pojawią się tu kolejne części: Kaszuby z mapą, jeziora Kaszub, Kaszuby z dziećmi, lokalne smaki, noclegi z klimatem, trasy rowerowe, miejsca warte odwiedzenia, Kaszuby poza sezonem, ludzie Kaszub oraz lokalne projekty i inicjatywy.
Ta mapa Kaszub będzie rosła razem z kolejnymi wyjazdami, zdjęciami, spacerami, rozmowami i odkryciami.
Tworzysz coś ciekawego na Kaszubach?
Pokazujesz Kaszuby przez zdjęcia, spacery, lokalne historie, jedzenie, noclegi, wydarzenia, mapy, jeziora, kulturę kaszubską albo własny projekt? Odezwij się - z czasem chcę rozwijać tę stronę także jako miejsce dla ludzi i inicjatyw, które pokazują Kaszuby z własnej perspektywy.
Odezwij Się 🙂