Roztocza┼äski Park Narodowy ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

Roztocza┼äski Park Narodowy ÔÇô znajduje si─Ö w po┼éudniowo-wschodniej Polsce, na terenie wojew├│dztwa lubelskiego. Po┼éo┼╝ony jest na Roztoczu, w cz─Ö┼Ťci Roztocze Zachodnie i Roztocze ┼Ürodkowe.

 

1. Powsta┼é 10 maja 1974 r. Zajmuje powierzchni─Ö 84,83 km2. Powierzchnia jego otuliny wynosi 380,96 km2. Wytyczonych zosta┼éo tu 5 obszar├│w ochrony ┼Ťcis┼éej: Bukowa G├│ra, Czerkies, Jarugi, Mi─Ödzyrzeki i Nart. Siedziba dyrekcji parku znajduje si─Ö w zabytkowym Pa┼éacu Plenipotenta w Zwierzy┼äcu. Symbolem parku jest konik polski.

2. Formy ochrony przyrody na tym terenie by┼éy stosowane ju┼╝ w XVI w. W├│wczas to z polecenia Jana Zamoyskiego utworzono zwierzyniec, kt├│ry obejmowa┼é dzisiejszy obszar ochrony ┼Ťcis┼éej Bukowa G├│ra oraz cz─Ö┼Ť─ç obwodu Florianka. Zwierzyniec otoczony by┼é parkanem o d┼éugo┼Ťci ok. 30 km. Zamieszkiwa┼éy go tarany, rysie, dziki, wilki, ┼╝biki i jelenie.

3. Flora parku obejmuje ponad 900 gatunk├│w naczyniowych, w tym 70 gatunk├│w obj─Ötych ochron─ů ┼Ťcis┼é─ů i ok. 20 gatunk├│w zagro┼╝onych wygini─Öciem w skali krajowej. Cech─ů charakterystyczn─ů ro┼Ťlinno┼Ťci parku jest obecno┼Ť─ç ok. 30 gatunk├│w reglowej grupy ro┼Ťlin g├│rskich, do kt├│rej nale┼╝─ů m.in. jod┼éa, ┼Ťwierk, ┼╝ywiec gruczo┼éowaty, wid┼éak wroniec, narecznica szerokolistna, czosnek nied┼║wiedzi czy paprotnik. Na obszarze parku i jego otuliny wyst─Öpuje ponadto 237 gatunk├│w mszak├│w. Roztocza┼äski Park Narodowy stanowi r├│wnie┼╝ siedlisko dla 229 gatunk├│w porost├│w i ok. 850 gatunk├│w grzyb├│w.

4. Na terenie Roztocza┼äskiego Parku Narodowego odnotowanych zosta┼éo dotychczas ponad 3630 gatunk├│w zwierz─ůt, z czego ok. 3300 nale┼╝y do bezkr─Ögowc├│w. 336 gatunk├│w nale┼╝y do kr─Ögowc├│w, co stanowi 46% wszystkich gatunk├│w krajowych. W┼Ťr├│d najcenniejszych przyrodniczo gatunk├│w mo┼╝na wymieni─ç m.in. minoga ukrai┼äskiego, traszk─Ö grzebieniast─ů, trzmielojada, orlika krzykliwego, gniewosza plamistego, ┼╝├│┼éwia b┼éotnego, s├│weczk─Ö, mopka, nocka du┼╝ego, popielic─Ö, koszatk─Ö, rysia i wilka.

5. Przez park przebiega kilka szlak├│w turystycznych. Nale┼╝─ů do nich niebieski Centralny Szlak Roztocza, czerwony Kraw─Ödziowy Szlak Roztocza, czerwony Szlak Partyzancki, ┼╝├│┼éty Szlak Roztocza┼äski oraz znakowana kolorem zielonym Obwodnica Roztocza┼äskiego Parku Narodowego im. Aleksandry Wachniewskiej. Dla rowerzyst├│w przewidziane s─ů nast─Öpuj─ůce trasy rowerowe: ┼╝├│┼éta Florianka, ┼╝├│┼éta Wzg├│rze Polak, zielona Ziemi J├│zefowskiej, znakowana kolorem czarnym Czarna Per┼éa, a tak┼╝e trasa rowerowa gminy Zamo┼Ť─ç i Krasnobrodzka Trasa Rowerowa.

6. Liczne ┼Ťcie┼╝ki poznawcze zach─Öcaj─ů do spacer├│w po parku. Interesuj─ůce punkty widokowe mo┼╝na znale┼║─ç podczas w─Ödr├│wki ┼Ťcie┼╝kami na Bukow─ů G├│r─Ö, na Piaseczn─ů G├│r─Ö i na Bia┼é─ů G├│r─Ö. Do staw├│w Echo wiedzie ┼Ťcie┼╝ka znakowana kolorem czarnym lub niebiesko znakowana ┼Ťcie┼╝ka po wydmach. Poznanie historii terenu umo┼╝liwiaj─ů ┼Ťcie┼╝ka historyczno-przyrodnicza do Wzg├│rza Polak oraz ┼Ťcie┼╝ko historyczno-przyrodnicza do Wojdy. Warto r├│wnie┼╝ wspomnie─ç o ┼Ťcie┼╝ce alej─ů Aleksandy Wachniewskiej oraz ┼Ťcie┼╝ce dendrologicznej i ┼Ťcie┼╝ce krajobrazowej we Floriance.

7. We Floriance znajduje si─Ö O┼Ťrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego. Te pi─Ökne zwierz─Öta zwane s─ů r├│wnie┼╝ konikami bi┼égorajskimi, a ich dzikimi przodkami by┼éy tarpany. Warto r├│wnie┼╝ odwiedzi─ç lokaln─ů Izb─Ö Le┼Ťn─ů, kt├│ra mie┼Ťci si─Ö w budynku dawnej le┼Ťnicz├│wki Ordynacji Zamojskiej z 1830 r. Wewn─ůtrz zobaczy─ç mo┼╝na odtworzony wygl─ůd kancelarii, kuchni, sypialni i sieni oraz wystawy dotycz─ůce osady i ludzi z ni─ů zwi─ůzanych, dawnych zawod├│w czy te┼╝ lasu. W stodole znajduje si─Ö ekspozycja sprz─Ötu rolnego i le┼Ťnego. Koszt biletu normalnego za wst─Öp do Izby Le┼Ťnej wynosi 6 z┼é, a ulgowy 3 z┼é. Na uwag─Ö we Floriance zas┼éuguje ponadto d─ůb Florian, kt├│rego pie┼ä ma 770 cm obwodu.

8. Popularne w┼Ťr├│d turyst├│w stawy Echo zosta┼éy za┼éo┼╝one w latach 1929-1934 w miejscu mokrade┼é tworz─ůcych si─Ö w dorzeczu strumienia ┼Üwierszcz. Obecnie sk┼éadaj─ů si─Ö na nie 4 zbiorniki zasilane wodami tego strumienia. Woda wpuszczana jest do staw├│w na pocz─ůtku wiosny, a na sezon zimowy zostaje spuszczana. Zbiorniki otoczone s─ů lasami, a tak┼╝e terenem wydmowym. Przy jednym z brzeg├│w znajduje si─Ö pla┼╝a. Stawy Echo spe┼éniaj─ů nie tylko funkcj─Ö krajobrazow─ů, ale stanowi─ů tak┼╝e miejsce letniej rekreacji dla mieszka┼äc├│w i turyst├│w.

9. W Zwierzy┼äcu funkcjonuje O┼Ťrodek Edukacyjno-Muzealny. Wystawa ÔÇ×W krainie jod┼éy, buka i tarpanaÔÇŁ sk┼éada si─Ö z 11 dioram prezentuj─ůcych 17 ┼Ťrodowisk i umo┼╝liwia poznanie roztocza┼äskiej przyrody. Podczas zwiedzania mo┼╝na nie tylko zobaczy─ç elementy przyrody, ale r├│wnie┼╝ us┼éysze─ç jej odg┼éosy. Dla odwiedzaj─ůcych w sali projekcyjnej wy┼Ťwietlany jest ponadto film traktuj─ůcy r├│wnie┼╝ o parku i Roztoczu. Bilet normalny za wst─Öp na wystawy O┼Ťrodka Edukacyjno-Muzealnego kosztuje 14 z┼é, a ulgowy 7 z┼é.

10. W┼Ťr├│d innych op┼éat pobieranych na terenie Roztocza┼äskiego Parku Narodowego znajduj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ karty wst─Öpu na ┼Ťcie┼╝k─Ö przyrodnicz─ů na Bukow─ů G├│r─Ö oraz tras─Ö rowerow─ů do Florianki (odcinek Rybak├│wka ÔÇô Florianka – G├│recko Stare). Karta normalna jednodniowa kosztuje 6 z┼é, natomiast karta ulgowa jednodniowa 3 z┼é. Mo┼╝na r├│wnie┼╝ skorzysta─ç z karty dziennej ┼é─ůcz─ůcej wst─Öp na Bukow─ů G├│r─Ö, do O┼Ťrodka Edukacyjno-Muzealnego, Izby Le┼Ťnej we Floriance oraz korzystanie z trasy rowerowej do Florianki. W tym przypadku karta jednodniowa normalna kosztuje 16 z┼é, a ulgowa 8 z┼é.

11. Od 2021 r. zwiedzanie Roztocza u┼éatwia aplikacja mobilna na telefon ÔÇ×Przewodnik po Centralnym Szlaku Rowerowym RoztoczaÔÇŁ. Powsta┼éa ona w ramach realizacji projektu ÔÇ×RoweLove Roztocze. Razem pomimo granicÔÇŁ. W jej ramach mo┼╝na uzyska─ç dost─Öp m.in. do interaktywnej mapy ze szlakami i ┼Ťcie┼╝kami, bazy prezentuj─ůcej atrakcje turystyczne regionu, atlasu przyrodniczego czy planera umo┼╝liwiaj─ůcego tworzenie w┼éasnego planu zwiedzania. Aplikacja jest bezp┼éatna.

12. W zwi─ůzanym z Roztocza┼äskim Parkiem Narodowym Zwierzy┼äcu na uwag─Ö zas┼éuguje tzw. ko┼Ťci├│┼éek na wodzie. ┼Üwi─ůtynia nosz─ůca wezwanie ┼Ťw. Jana Nepomucena powsta┼éa w latach 1741-1747. Autorem projektu by┼é Columbani, a fundatorami Tomasz Antoni i Teresa Aniela Zamoyscy. O walorach ko┼Ťcio┼éa ┼Ťwiadczy barokowa fasada oraz polichromie ┼üukasza Smuglewicza. Ponadto w Zwierzy┼äcu dzia┼éa lokalny browar ÔÇ×ZwierzyniecÔÇŁ, za┼éo┼╝ony w 1806 r.

13. Roztocza┼äski Park Narodowy jest najbardziej zalesionym parkiem w Polsce. Lasy stanowi─ů ponad 95% jego powierzchni. W┼Ťr├│d drzew dominuj─ů jod┼éy, sosny i buki, ale mo┼╝na spotka─ç r├│wnie┼╝ d─Öby, olsze, lipy, brzozy, ┼Ťwierki, modrzewie, graby, jawory, jesiony i klony. Ponad 400 drzew uznanych zosta┼éo za pomniki przyrody. Znajduj─ů si─Ö w┼Ťr├│d nich buki, jod┼éy, d─Öby szypu┼ékowe i lipy szerokolistne.

14. Na Wzg├│rzu Polak mia┼éa miejsce jedna z wi─Ökszych bitew kt├│re rozegra┼éy si─Ö podczas powstania styczniowego. 3 wrze┼Ťnia 1863 r. w tzw. bitwie pod Panas├│wk─ů star┼éy si─Ö oddzia┼éy powsta┼äcze, sk┼éadaj─ůce si─Ö z Polak├│w i ochotnik├│w z W─Ögier, z wojskami carskimi. Zwyci─Ö┼╝yli powsta┼äcy. Na wzg├│rzu znajduje si─Ö obecnie tablica upami─Ötniaj─ůca powsta┼äczego dow├│dc─Ö Marcina ÔÇ×LelewelaÔÇŁ Borelowskiego, a tak┼╝e pomnik postawiony na cze┼Ť─ç uczestnik├│w bitwy.

15. Pomi─Ödzy Floriank─ů a G├│reckiem Starym znajduje si─Ö osobliwo┼Ť─ç przyrodnicza zwana P┼éacz─ůcym Kamieniem. Nazwa wywodzi si─Ö od skapywania wody w dolnej cz─Ö┼Ťci tego du┼╝ego wapiennego bloku. Zwi─ůzana jest z nim legenda o dziewczynie, kt├│ra zdradzi┼éa swojego ch┼éopaka. Za kar─Ö zosta┼éa zamieniona w kamie┼ä i p├│ty b─Ödzie p┼éaka─ç, p├│ki wierna swemu ch┼éopakowi dziewczyna nie poca┼éuje go w tym miejscu w noc ┼Ťwi─Ötoja┼äsk─ů.

4.3/5 - (20 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç