Wyspa Sobieszewska ­čĆľ´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

wyspa sobieszewska
foto – By Andrzej Otr─Öbski – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=23623362

Wyspa Sobieszewska ÔÇô wyspa po┼éo┼╝ona w uj┼Ťciu Wis┼éy, na terenie administracyjnym Gda┼äska, a jednocze┼Ťnie dzielnica tego miasta. Nazywana jest cz─Östo po prostu Sobieszewem.

1. Wyspa Sobieszewska otoczona jest od p├│┼énocy wodami Zatoki Gda┼äskiej, od po┼éudnia Martw─ů Wis┼é─ů, od wschodu sztucznym uj┼Ťciem zwanym Przekopem Wis┼éy, a od zachodu jednym z ramion uj┼Ťciowych zwanym Wis┼é─ů ┼Ümia┼é─ů.

2. Wyspa w najszerszym miejscu ma ok. 10 km szeroko┼Ťci r├│wnole┼╝nikowej, natomiast w najd┼éu┼╝szym miejscu ok. 6 km d┼éugo┼Ťci po┼éudnikowej. Najwy┼╝szym wzniesieniem jest G├│ra Mew (32 m n.p.m.). Powierzchnia wyspy wynosi ok. 35 km2.

3. Na wysp─Ö, uznan─ů za Obszar Chronionego Krajobrazu, sk┼éada si─Ö 8 dawnych miejscowo┼Ťci: G├│rki Wschodnie (niem. ├ľstlich Neuf├Ąhr), Sobieszewo (niem. Bohnsack), Orle lub Orlinki (niem. Wordel), Wieniec (niem. Kronenhof), Komary (niem. Schnakenburg), ┼Üwibno zwane wcze┼Ťniej ┼Üpiewowo (niem. Schiewenhorst), Przegalina zwana wcze┼Ťniej ┼üo┼╝yska (niem. Einlage), Pastwa Sobieszewska (niem. Bohnsackerweide).

4. Cz─Ö┼Ť─ç dzielnicy Wyspa Sobieszewska le┼╝y poza faktycznym obszarem wyspy. Chodzi o rejon ulic Akwenowej i Urwistej.

5. Pierwsze wzmianki o tym terenie pochodz─ů z prze┼éomu XIV i XV w. Sobieszewo nosi┼éo w├│wczas nazw─Ö Bonensak (czy te┼╝ Bohnsack). W 1438 r. w ksi─Ödze czynsz├│w komturstwa gda┼äskiego pojawi┼éo si─Ö pod nazw─ů Bonsag. Po Krzy┼╝akach Sobieszewo do 1793 r., czyli do drugiego rozbioru Polski, nale┼╝a┼éo do Gda┼äska. Nast─Öpnie przesz┼éo pod zarz─ůd pruski i pozostawa┼éo pod nim, poza kr├│tkim epizodem przynale┼╝no┼Ťci do Wolnego Miasta Gda┼äska (zale┼╝nego od Francji), do ko┼äca II wojny ┼Ťwiatowej. Podczas XX-lecia mi─Ödzywojennego wyspa Sobieszewska wesz┼éa w sk┼éad Wolnego Miasta Gda┼äsk.

6. Wyspa Sobieszewska powsta┼éa 31 marca 1895 r. wraz z otwarciem trzeciego uj┼Ťcia Wis┼éy pod ┼Üwibnem, kt├│re obecnie nazywane jest Wis┼é─ů Przekop. Pozostawa┼éa w├│wczas na terytorium Kr├│lestwa Prus.

7. Wyspa Sobieszewska pod administracj─Ö polsk─ů trafi┼éa w 1945 r. jako so┼éectwo B─ůsak. W 1947 r. nazwa B─ůsak zosta┼éa zmieniona na Sobieszewo. Nowa nazwa nawi─ůzuje do kr├│lowej Marysie┼äki Sobieskiej, kt├│ra pono─ç mia┼éa si─Ö zatrzyma─ç w tutejszej karczmie.

8. Wyspa Sobieszewska znalaz┼éa si─Ö w ca┼éo┼Ťci w granicach administracyjnych Gda┼äska 1 grudnia 1973 r.

9. W latach 1963-1999 mie┼Ťci┼é si─Ö tu najdalej wysuni─Öty na wsch├│d na Wybrze┼╝u 23. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej Si┼é Powietrznych RP.

10. W 1959 r. na Wyspie Sobieszewskiej utworzono rezerwat przyrody ÔÇ×Ptasi RajÔÇŁ o powierzchni 198 ha. Ochron─ů s─ů tu obj─Öte ptaki b┼éotne i wodne, kt├│rych wyst─Öpuje na tym obszarze ponad 200 gatunk├│w. Teren rezerwatu obejmuje m. in. jeziora Ptasi Raj i Kara┼Ť. Prowadzi t─Ödy ┼Ťcie┼╝ka przyrodniczo-dydaktyczna o d┼éugo┼Ťci 6 km z 10 tablicami informacyjnymi i 2 wie┼╝ami obserwacyjnymi.

11. Na Wyspie Sobieszewskiej w ma┼éej cz─Ö┼Ťci znajduje si─Ö obszar nale┼╝─ůcy do rezerwatu przyrody ÔÇ×Mewia ┼üachaÔÇŁ. Powsta┼é on w 1991 r. i zajmuje 150,46 ha, z czego zaledwie 18,91 ha znajduje si─Ö na wyspie. Chroni miejsca l─Ögowe r├│┼╝nych gatunk├│w ptak├│w.

12. Na wysp─Ö mo┼╝na si─Ö dosta─ç mostem zwodzonym w Sobieszewie (Most 100-lecia Odzyskania Niepodleg┼éo┼Ťci Polski), mostem na ┼Ťluzie w Przegalinie oraz czynnym w sezonie letnim promem w ┼Üwibnie.

13. W 2018 r. powsta┼é most zwodzony ┼é─ůcz─ůcy wysp─Ö ze sta┼éym l─ůdem. W latach 1963-2018 komunikacj─Ö zapewnia┼é most pontonowy na Martwej Wi┼Ťle.

14. Na Wyspie Sobieszewskiej (obecne osiedle Orle) znajdowa┼éa si─Ö tzw. Forster├│wka, rezydencja obergruppenf├╝hrera SS Alberta Forstera zwanego ÔÇ×Katem PomorzaÔÇŁ, w kt├│rej przebywa┼é okazjonalnie w latach 1933-1945. Niedaleko posiad┼éo┼Ťci mie┼Ťci┼é si─Ö O┼Ťrodek Rekrutacyjno-Szkoleniowy NSDAP, gdzie szkolono m. in. za┼éog─Ö wartownicz─ů obozu koncentracyjnego w Stutthof (Sztutowo). Forster├│wka zosta┼éa wpisana w 2012 r. do centralnego rejestru zabytk├│w jako zabytek chroniony prawem.

15. W 2015 r. przy ulicy Lazurowej otwarto wie┼╝─Ö ci┼Ťnie┼ä Kazimierz o wysoko┼Ťci 33 m, kt├│ra posiada zbiornik o pojemno┼Ťci 600 m3. Patronem wie┼╝y zosta┼é zmar┼éy w 2013 r. wieloletni pracownik gda┼äskich wodoci─ůg├│w Kazimierz Behlke. Na szczycie znajduje si─Ö taras widokowy, udost─Öpniany dla turyst├│w bezp┼éatnie od czerwca do wrze┼Ťnia, po uprzedniej rezerwacji. Zwiedzanie po┼é─ůczone jest z zaj─Öciami edukacyjnymi, a obch├│d trwa ok. 60 min.

16. Na wyspie znajduje si─Ö czwarta ulica Gda┼äska pod wzgl─Ödem d┼éugo┼Ťci, ulica Przegali┼äska, licz─ůca 8050 m. Biegnie wzd┼éu┼╝ brzegu od ulicy Turystycznej do ulicy ┼Üwibnie┼äskiej.

4/5 - (49 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç