30 Ciekawostek o Izraelu 馃嚠馃嚤

izrael
foto – Pixabay

Pa艅stwo Izrael znajduje si臋 na Bliskim Wschodzie, w Azji Zachodniej na wschodnim brzegu Morza 艢r贸dziemnego. Graniczy z Libanem, Syri膮, Jordani膮 i Egiptem. Patrz膮c na jego rozw贸j mo偶emy si臋 zastanawia膰 jak pa艅stwo utworzone po II wojnie 艣wiatowej sta艂o si臋 jednym z silniejszych pod wzgl臋dem gospodarczym. Jednak jest wi臋cej ciekawostek o tym pa艅stwie.

1. Populacja Izraela liczy sobie 7,6 miliona os贸b, przy czym 75% stanowi膮 呕ydzi. Drug膮 grup臋 stanowi膮 Arabowie – 20%. Trzeci膮 grup膮 jest mniejszo艣膰 etniczna Samarytan.
Du偶e zr贸偶nicowanie jest jednak pod k膮tem wyznaniowym. Obok siebie mieszkaj膮 bowiem 呕ydzi, muzu艂manie, chrze艣cijanie i druzowie oraz kilka mniejszych grup religijnych.

2. Wsp贸艂czesne pa艅stwo Izrael ma swoje korzenie w Ziemi Izraela, kt贸ra przez 3 000 lat zajmowa艂a centralne miejsce w judaizmie. Syjonizm by艂 za艣 nowo偶ytnym ruchem politycznym d膮偶膮cym do powstania pa艅stwa Izrael.

3. Ju偶 w okresie I wojny 艣wiatowej Wielka Brytania wyda艂a tzw. Deklaracj臋 Balfoura, zak艂adaj膮c膮 utworzenie w Palestynie 鈥溑紋dowskiej siedziby narodowej鈥. Po wojnie Liga Narod贸w zgodzi艂a si臋 na stworzenie Mandatu Palestyny pod protektoratem brytyjskim.

4. W 1947 roku ONZ zgodzi艂 si臋 na podzielenie Palestyny. Powsta艂y dwa pa艅stwa – 偶ydowskie i arabskie. 14 maja 1948 roku pa艅stwo Izrael proklamowa艂o niepodleg艂o艣膰, jednak okoliczne pa艅stwa odm贸wi艂y zaakceptowania uk艂adu. Rozpocz臋艂a si臋 wojna, kt贸rej efektem by艂o poszerzenie granic 偶ydowskiego pa艅stwa. Od tamtej pory Izrael ma konflikt z arabskimi pa艅stwami o艣ciennymi.

5. Pa艅stwo jest demokratyczn膮 republik膮 parlamentarno-gabinetow膮. Premier posiada w艂adz臋 wykonawcz膮 i stoi na czele rz膮du. W艂adza ustawodawcza podzielona jest mi臋dzy rz膮d i parlament, zwany Kneset.

6. Gospodarka izraelska znajduje si臋 na 44. miejscu w艣r贸d najwi臋kszych gospodarek 艣wiatowych.

7. Izrael ma problemy odno艣nie stolicy. Z jednej strony w 1950 proklamowano, 偶e jest ni膮 Jerozolima, jako siedziba rz膮du i najwi臋ksze miasto. Jednak ostatecznie status pozostaje niewyja艣niony, dlatego wiele pa艅stw w tym Polska za stolic臋 tego pa艅stwa uznaje Tel Awiw, czyli finansowe centrum Izraela.

8. W grudniu 2017 Donald Trump, jako prezydent USA uzna艂 Jerozolim臋 za stolic臋 Izraela. Jednocze艣nie wyda艂 polecenie, aby do Jerozolimy przenie艣膰 ameryka艅sk膮 ambasad臋.

9. W lipcu 2018 roku parlament Izraela przyj膮艂 ustaw臋 鈥淧rawo o 偶ydowskim pa艅stwie narodowym鈥, zgodnie z kt贸rym kraj zosta艂 uznany za wy艂膮cznie 偶ydowski. W zwi膮zku z tym jako jedyny j臋zyk urz臋dowy uznano hebrajski – nie tak jak by艂o wcze艣niej, 偶e istnia艂 drugi j臋zyk urz臋dowy, arabski.

10. Nazwa Izrael pochodzi ze Starego Testamentu, dok艂adniej Ksi臋gi Rodzaju. Oznacza 鈥渢en, kt贸ry walczy z Bogiem鈥, cho膰 niekt贸rzy komentatorzy interpretuj膮 nazw臋 jako 鈥淏贸g zasad鈥 lub 鈥淏贸g os膮dzaj膮cy鈥.

11. Inne proponowane nazwy na pa艅stwo 偶ydowskie brzmia艂y Ziemia Izraela, Syjon i Judea. Zosta艂y jednak odrzucone, a w pierwszych dniach niepodleg艂o艣ci upowszechni艂o si臋 u偶ywania zwrotu Izrael, ale w odniesieniu do mieszka艅c贸w.

12. Flaga nawi膮zuje do tradycyjnej 偶ydowskiej chusty modlitewnej. Po艣rodku niej umieszczono r贸wnie偶 Gwiazd臋 Dawida, kt贸ra od setek lat jest symbolem 偶ydowskiej to偶samo艣ci narodowej. Herbem pa艅stwowym jest za to z艂oty 艣wiecznik menora.

13. Ziemia Izraela jest 艣wi臋ta dla 呕yd贸w od czas贸w biblijnych. Wed艂ug ich 艣wi臋tej ksi臋gi jest ona im obiecana przez Boga jako ojczyzna.

14. Obszar dawnego kr贸lestwa izraelskiego by艂 podbity kolejno przez Asyri臋, Babilon, Persj臋, Grecj臋, Rzym, Bizancjum i Arab贸w.

15. Izrael jest po艂o偶ony na kontynencie azjatyckim, jednak 艣cis艂e kontakty dyplomatyczne ma z USA oraz krajami europejskimi.

16. Pa艅stwo to charakteryzuje si臋 du偶膮 r贸偶norodno艣ci膮 geograficzn膮 od pustyni Negew, po 艂a艅cuchy g贸rskie Galilei, Karmelu i Wzg贸rz Golan. Posiada r贸wnie偶 nadmorsk膮 r贸wnin臋, kt贸ra jest g艂贸wnym terenem osadniczym.

17. Jordan to najd艂u偶sza rzeka Izraela, posiadaj膮ca d艂ugo艣膰 250 kilometr贸w.

18. Na terenie Izraela wyst臋puje wyj膮tkowa forma geologiczna – kratery powsta艂e w wyniku erozji ziemi, zwane makhteshim.

19. Izrael ma najwy偶sz膮 liczb臋 gatunk贸w ro艣lin na metr kwadratowy spo艣r贸d pa艅stw basenu Morza 艢r贸dziemnego.

20. Posiada surowce naturalne w postaci gliny, wapienia, gipsu, potasu, bromu i fosforan贸w.

21. Izrael cechuje si臋 ogromnym bogactwem r贸偶norodnych form 偶ycia ro艣linnego i zwierz臋cego. P贸艂nocne tereny to wilgotne i g贸rzyste obszary zamieszka艂e przez or艂y i wydry. Po艂udnie to obszary pustynne, zamieszka艂e przez kozioro偶ce nubijskie.

22. Pa艅stwo to utrzymuje stosunki dyplomatyczne z 160 krajami i ma 93 misji dyplomatycznych.

23. Izrael powszechnie uwa偶a si臋 za najbardziej rozwini臋ty gospodarczo i przemys艂owo kraj Bliskiego Wschodu.

24. 艢rodkiem p艂atniczym s膮 nowe szekle w skr贸cie NIS, kt贸re zast膮pi艂y stare szekle w kwietniu 1985 roku.

25. Pod wzgl臋dem produkcji 偶ywno艣ci – poza zbo偶ami i wo艂owin膮 – Izrael jest samowystarczalny.

26. Izrael ma najwy偶szy wska藕nik na 艣wiecie je艣li chodzi o u偶ycie energii s艂onecznej do ogrzewania wody – jest to ponad 90%.

27. Jest 艣wiatowym liderem w technologii odsalania i oczyszczania wody, wykorzystania energii geotermalnej i rozwoju technologii hi-tech.

28. Izrael to prawdziwe bogactwo kulturowe zwi膮zane z r贸偶norodno艣ci膮 populacji – pochodz膮cy z ca艂ego 艣wiata 呕ydzi przywie藕li swoje tradycje wyniesione z pa艅stw gdzie mieszkali i zmieszali je.

29. Jest to jedyne pa艅stwo na 艣wiecie, gdzie obowi膮zuje kalendarz 偶ydowski. Wed艂ug niego dniami wolnymi od pracy s膮 艣wi臋ta pa艅stwowe, 艣wi臋ta religijne oraz szabat, czyli sobota.

30. Od 1994 roku wszystkie organizacje sportowe z Izraela bior膮 udzia艂 w rozgrywkach europejskich.

4.1/5 - (13 votes)
Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo偶esz R贸wnie偶 Polubi膰