Gagaty So┼étykowskie ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

gagaty sołtykowskie
foto – Autorstwa Marek K. Misztal – picture taken & uploaded by myself, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1021245

Gagaty So┼étykowskie ÔÇô rezerwat przyrody nieo┼╝ywionej, kt├│ry znajduje si─Ö na terenie gminy St─ůpork├│w, w powiecie koneckim, w wojew├│dztwie ┼Ťwi─Ötokrzyskim, nieca┼ée 40 km na p├│┼énoc od Kielc.

1. Rezerwat zosta┼é utworzony 25 lipca 1997 r. Zajmuje powierzchni─Ö 13,88 ha. W jego obr─Öbie znajduje si─Ö wyrobisko o d┼éugo┼Ťci 400 m i szeroko┼Ťci 200 m.

2. W celach ochrony rezerwatu podane jest ÔÇ×zachowanie ze wzgl─Öd├│w naukowych, dydaktycznych i turystycznych ods┼éoni─Ö─ç ska┼é dolnojurajskich oraz interesuj─ůcych okaz├│w mineralogicznych i paleontologicznych wraz ze zbiorowiskami le┼Ťnymi i zbiornikami wodnymi, z ca┼éym bogactwem grzyb├│w, ro┼Ťlin i faunyÔÇŁ.

3. Do rezerwatu mo┼╝na si─Ö dosta─ç, jad─ůc drog─ů krajow─ů 42 z Bli┼╝yna w stron─Ö St─ůporkowa. Zjazd znajduje si─Ö pomi─Ödzy miejscowo┼Ťciami P┼éaczk├│w i Odrow─ů┼╝ i jest oznakowany. Po ok. 400m dociera si─Ö do wyznaczonego miejsca parkingowego. Stamt─ůd do miejsca docelowego trzeba przej┼Ť─ç ok. 1 km.

4. Nazwa rezerwatu nawi─ůzuje do znalezionych na tym terenie gagat├│w. Gagat jest odmian─ů w─Ögla brunatnego, kt├│ra charakteryzuje si─Ö wyra┼║nie odci┼Ťni─Öt─ů faktur─ů drzewa, z kt├│rego powsta┼éa. Niegdy┼Ť by┼é popularnym materia┼éem do wyrabiania tzw. bi┼╝uterii ┼╝a┼éobnej. Rejony So┼étykowa s─ů jedynym miejscem w Polsce, gdzie stwierdzono wyst─Öpowanie gagat├│w.

5. Do 1977 r. prowadzone było na tym terenie wydobycie iłów ceramicznych na potrzeby cegielni w pobliskim Sołtykowie. Po zakończeniu wydobycia teren dawnej glinianki przeżył prawdziwe oblężenie poszukiwaczy gagatów. Sprzedawane były w tajemnicy, po kryjomu, ze względu na oficjalny zakaz handlu.

6. Od s┼éowa ‘gagat’ wywodzi si─Ö ‘gagatek’. Oznacza osob─Ö, kt├│ra ÔÇ×jest zdolna do nieoczekiwanych wybryk├│wÔÇŁ. Dawniej okre┼Ťlenie u┼╝ywane by┼éo r├│wnie┼╝ w stosunku do osoby rozpieszczonej, maminsynka.

7. Pozosta┼éo┼Ťci po dawnej kopalni odkrywkowej mo┼╝na zobaczy─ç do dzi┼Ť. Znajduj─ů si─Ö w┼Ťr├│d nich ha┼édy g├│rnicze, zwaliska, wychodnie skalne czy niewielkie jeziorka.

8. Rezerwat s┼éynie z odnalezionych tu trop├│w dinozaur├│w, odci┼Ťni─Ötych w dawnym piaszczysto-ilastym brzegu rzecznego rozlewiska. Nale┼╝─ů m. in. do doros┼éych i m┼éodych ro┼Ťlino┼╝ernych zauropod├│w i stanowi─ů jeden z najstarszych dowod├│w na stadne ┼╝ycie tych osobnik├│w. Odnaleziono tu r├│wnie┼╝ jeden z najwi─Ökszych trop├│w dinozaur├│w w Polsce, kt├│ry nale┼╝y do allozauroida, i mierzy ok. 60 cm.

9. W┼Ťr├│d flory wyst─Öpuj─ůcej na terenie rezerwatu na wyr├│┼╝nienie zas┼éuguje stanowisko rosiczki okr─ůg┼éolistnej, owado┼╝ernej ro┼Ťliny z rodziny rosiczkowatych. Rosn─ů tu ponadto pa┼éki wodne, storczyki i wid┼éaki go┼║dziste. W┼Ťr├│d zwierz─ůt na uwag─Ö zas┼éuguje powszechnie wyst─Öpuj─ůca na tym terenie ┼╝mija zygzakowata, jedyny rodzimy gatunek jadowitego w─Ö┼╝a.

10. W┼Ťr├│d ciekawostek, jakie mo┼╝na zobaczy─ç na terenie rezerwatu, znajduj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ skamienia┼éo┼Ťci ro┼Ťlin jurajskich, np. skrzyp├│w.

11. Zwiedzanie rezerwatu u┼éatwiaj─ů wytyczone ┼Ťcie┼╝ki. Cz─Ö┼Ť─ç trasy prowadzi drewnianymi pomostami. Tropy dinozaur├│w znajduj─ů si─Ö pod drewnian─ů wiat─ů.

12. Tropy dinozaur├│w so┼étykowskich ogl─ůda─ç mo┼╝na r├│wnie┼╝ w Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach.

4.1/5 - (16 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç