Zamek w Pszczynie ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

foto – Pixabay

Gdyby wszystko i zawsze by┼éo wiadome, niepotrzebna by┼éaby praca archeolog├│w, historyk├│w, kronikarzy i ca┼éego grona innych naukowc├│w. Co sk┼éoni┼éo do takiego pocz─ůtku opowie┼Ťci o jednym z najciekawszych i najcenniejszych zabytkowych zamk├│w czy raczej pa┼éac├│w znajduj─ůcych si─Ö w Polsce. Jego historia. Historia pa┼éacu, nazywanego zamkiem, znajduj─ůcego si─Ö w mie┼Ťcie Pszczyna, jest najlepszym przyk┼éadem tego, jakie kontrowersje mog─ů stanowi─ç informacje pochodz─ůce z bardzo odleg┼éych czas├│w.

1. Pszczyna niewielkie miasto w wojew├│dztwie ┼Ťl─ůskim. Pocz─ůtek miasta to ┼Ťredniowiecze, kiedy by┼éa siedzib─ů kasztelanii. A┼╝ do roku 1178 miasto nale┼╝a┼éo do ma┼éopolski i od przytoczonej daty zacz─Ö┼éa si─Ö jego ┼Ťl─ůska historia. Jest to istotne, poniewa┼╝ panuj─ůcy w tamtych czasach w┼éadcy mieli nieco r├│┼╝ni─ůce si─Ö podej┼Ťcie do miast czy raczej grod├│w znajduj─ůcych si─Ö na ich terenie.

2. Zamek w Pszczynie, dzi┼Ť zupe┼énie nie przypomina wyobra┼╝enia wielu os├│b o zamku i o tym jak m├│g┼é wygl─ůda─ç dziesi─Ö─ç wiek├│w temu. Pocz─ůtki zamku si─Ögaj─ů XI wieku. By┼éa to w tamtych czasach bardziej stra┼╝nica w niczym nieprzypominaj─ůca klasycznego zamku. XI wiek to czasy panowania i rozwijania si─Ö na ziemiach polskich rodu Piast├│w. To w┼éa┼Ťnie ksi─ů┼╝─Öta piastowscy sprawuj─ůcy w┼éadz─Ö nad terenem dzisiejszej Pszczyny, postanowili wznie┼Ť─ç gr├│d, stra┼╝nic─Ö, strzeg─ůc─ů szlaku handlowego ┼é─ůcz─ůcego Morawy z Rusi─ů Kijowsk─ů. Drug─ů rol─ů pierwszego grodu by┼éa funkcja my┼Ťliwska. Ta funkcja towarzyszy┼éa zamkowi, a p├│┼║niejszemu pa┼éacowi a┼╝ do XX wieku.

3. Wed┼éug potwierdzonych zapisk├│w prawdziwa historia zamku w Pszczynie zaczyna si─Ö w pierwszej po┼éowie XV wieku. Wzmianki o istniej─ůcym zameczku my┼Ťliwskim to pierwsze udokumentowane ┼║r├│d┼éo historyczne. Ale to jeszcze nie jest pocz─ůtek prawdziwego zamku.

4. Na prze┼éomie XIV i XV wieku zameczek my┼Ťliwski w Pszczynie staje si─Ö w┼éasno┼Ťci─ů Heleny Korybut├│wny, kt├│ra w roku 1407 po┼Ťlubi┼éa Jana II ┼╗elaznego, ksi─Öcia raciborskiego. Z jej inicjatywy, otrzymany od m─Ö┼╝a zameczek, poddany zosta┼é gruntownej przebudowie. Z ma┼éego obiektu stworzono obronn─ů budowl─Ö wyposa┼╝on─ů w dwa budynki, dwie wie┼╝e, mur i wa┼é obronnym. Do tego do┼é─ůczy┼éa jeszcze fosa i most zwodzony.

5. Zbudowanie pierwszego prawdziwie obronnego zamku, sprawdziło się w roku 1433 kiedy to odparto w jego murach najazd husytów. Jak pokazała praktyka, dobrze wykonana robota owocuje i daje poczucie bezpieczeństwa.

6. W pocz─ůtkach XVI wieku zamkiem w┼éadali ksi─ů┼╝─Öta cieszy┼äscy. Niestety k┼éopoty finansowe w┼éa┼Ťcicieli, zmusi┼éy ich do sprzeda┼╝y zamku. Nowym w┼éa┼Ťcicielem zosta┼é mo┼╝now┼éadca w─Ögierski Aleks Thurzo. Tym sposobem sko┼äczy┼éa si─Ö historia zamku zwi─ůzana z rodem Piast├│w.

7. Kolejne losy zamku zwi─ůzane s─ů z nowym w┼éa┼Ťcicielem wywodz─ůcym si─Ö z rodu Promnitz├│w. W ich r─Ökach zamek znajdowa┼é si─Ö a┼╝ do roku 1765. Promnitzowie by┼é to szlachecki r├│d wywodz─ůcy si─Ö z Dolnego ┼Ül─ůska.


Ôçĺ Zwiedzasz okolic─Ö ? Zobacz najlepsze atrakcje w wojew├│dztwie ┼Ťl─ůskim ­čŚ║´ŞĆ


8. Za czas├│w rodu Promnitz├│w zamek w Pszczynie przeszed┼é gruntown─ů przebudow─Ö. W wyniku zmian dotychczasowy gotycki zamek obronny zmieni┼é si─Ö w renesansow─ů siedzib─Ö magnack─ů, trac─ůc zupe┼énie swoje walory obronne.

9. W roku 1679 po┼╝ar strawi┼é cz─Ö┼Ť─ç nowego pa┼éacu. Prace remontowe trwa┼éy a┼╝ do roku 1689. Odbudowa zn├│w wp┼éyn─Ö┼éa na cz─Ö┼Ťciow─ů zmian─Ö ca┼éego obiektu.

10. Pocz─ůtek XVIII wieku to zarazem pocz─ůtek prosperity zamku w Pszczynie. Rosn─ůca popularno┼Ť─ç i presti┼╝ zwi─ůzany z zamkiem oraz kolejny po┼╝ar z roku 1737 sprawi┼é, ┼╝e po odbudowie zamek po raz kolejny zmieni┼é sw├│j wygl─ůd, kt├│ry zosta┼é dostosowany do nowego stylu w architekturze, jakim by┼é barok.

11. Kolejnymi panami na zamku w Pszczynie zostali przedstawiciele rodu Anhalt-K├Âthen-Pless. Zamek b─Öd─ůcy ju┼╝ prawdziwym pa┼éacem zyska┼é sporo nowinek w swoim otoczeniu. By┼é to tak zwany zwierzyniec utworzony w pa┼éacowym parku.

12. Jak to zwykle w rodzinach mo┼╝now┼éadc├│w bywa, po wyga┼Ťni─Öciu jednej linii rodowej pojawia┼éa si─Ö kolejna nowa, przejmuj─ůca zazwyczaj maj─ůtek poprzedniego rodu. Tym sposobem pa┼éac w Pszczynie dosta┼é si─Ö w r─Öce ksi─ů┼╝─ůt Hochberg von Pless. I oni podobnie jak ich poprzednicy przebudowali pa┼éac.

13. XX wiek w historii pa┼éacu w Pszczynie to burzliwe lata I wojny ┼Ťwiatowej. W tym wojennym czasie w pa┼éacu w Pszczynie mie┼Ťci┼éa si─Ö Wielka Kwatera G┼é├│wna armii niemieckiej. Wielka Kwatera by┼éa naczelnym organem dow├│dczo-sztabowego Cesarza Niemieckiego. W pa┼éacu rezydowa┼é podczas I wojny, cesarz Wilhelm II podejmuj─ůc w jego murach wiele bardzo istotnych dla przebiegu wojny decyzji.

14. Zako┼äczenie I wojny i odzyskanie przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci sprawi┼éo, ┼╝e Pszczyna, a wraz z ni─ů pa┼éac, znalaz┼éy si─Ö w granicach Polski. O przy┼é─ůczeniu Pszczyny zadecydowa┼é plebiscyt przeprowadzony po III powstaniu ┼Ťl─ůskim.

15. W czasie II wojny ┼Ťwiatowej zamek nie zosta┼é w ┼╝aden spos├│b zniszczony czy ograbiony. Praktycznie przetrwa┼é czas wojennej zawieruchy w stanie nienaruszonym. Dzi─Öki temu tu┼╝ po zako┼äczeniu wojny postanowiono urz─ůdzi─ç w Pa┼éacu muzeum. Powstaniu muzeum sprzyja┼é te┼╝ fakt, ze ponad 80% jego wyposa┼╝enia znajdowa┼éo si─Ö w nienaruszonym stanie. A┼╝ dziw bierze, ┼╝e zamek nie zosta┼é ogo┼éocony przez wojsko rosyjskie oraz rozkradziony przez powojennych szabrownik├│w.

16. Dzi┼Ť Zamek w Pszczynie ┼Ťwieci swym blaskiem nie tylko na ca┼é─ů Polsk─Ö, ale tak┼╝e na ca┼é─ů Europ─Ö. Jest jednym z nielicznych nienaruszonych obiekt├│w tego typu, zachowanych w skali europejskiej, w tak dobrej kondycji i z tak bogatymi oryginalnymi sk┼éadnikami wyposa┼╝enia, znajduj─ůcym si─Ö w jego wn─Ötrzach.

 

5/5 - (14 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç