15 Ciekawostek o Wyspie Man 馃嚠馃嚥

wyspa man
foto – Pixabay

Wyspy wok贸艂 Wielkiej Brytanii to bardzo ciekawe i niejednokrotnie tajemnicze miejsca na europejskiej mapie. Jednym z takich miejsc jest niewielka wyspa Man.

1. Na wyspie Man znaleziono 艣lady cz艂owieka zamieszkuj膮cego te tereny ju偶 w czasach prehistorycznych. Dzi艣 mo偶na zada膰 pytanie, w jaki spos贸b cz艂owiek prehistoryczny dosta艂 si臋 na t臋 niewielk膮 wysp臋. Odpowied藕 mo偶e by膰 bardzo prosta, ot贸偶 dzisiejsze Wyspy Brytyjskie w czasach schy艂kowego zlodowacenia, po艂膮czone by艂y z kontynentaln膮 cz臋艣ci膮 Europy. Ust臋puj膮cy lodowiec i wzbieranie w贸d morskich, mi臋dzy innymi doprowadzi艂y do powstania wyspy Wielka Brytania, Irlandia i innych pomniejszych wysepek, wchodz膮cych w sk艂ad archipelagu brytyjskiego. Kiedy jeszcze wody morskie nie zala艂y ca艂kowicie ni偶ej po艂o偶onego terenu oddzielaj膮cego poszczeg贸lne miejsca w Europie, prehistoryczny cz艂owiek m贸g艂 w miar臋 bezpiecznie przemieszcza膰 si臋 i zamieszkiwa膰 r贸偶ne miejsca, kt贸re dzi艣 s膮 wyspami na morzu. W ten spos贸b mo偶na wyja艣ni膰 ludzkie 艣lady znajduj膮ce si臋 na wyspie Man, a pochodz膮ce sprzed ponad 8 tysi臋cy lat.

2. Kolejnymi, ju偶 bardziej cywilizowanymi mieszka艅cami wyspy Man byli Celtowie. Ciekawe jest to, 偶e Celtowie uznawali w swoich wierzeniach, 偶e morskie obszary to tereny zamieszkiwane przez z艂o. Nie przeszkadza艂o to im w posiadaniu sporej wiedzy i umiej臋tno艣ci 偶eglarskich. 艢lady celtyckiej kultury pochodz膮 na wyspie Man z czas贸w si臋gaj膮cych oko艂o 200 lat przed now膮 er膮.

3. Kolejnym ludem, kt贸ry zajmowa艂 wysp臋 byli Normanowie. Najechali oni Man oko艂o IX wieku, osiedlaj膮c si臋 z czasem na wyspie i traktuj膮c j膮 jak swoje ziemie. Czas Norman贸w w historii wyspy Man to X-XIII wiek. W okresie tym istnia艂o norma艅skie Kr贸lestwo Mann i Wysp.

4. W roku 1266 wysp臋 najecha艂y i podbi艂y wojska szkockie. Kr贸lestwo Mann i Wysp zosta艂o podzielone, a wyspa Man znalaz艂a si臋 pod protektoratem Anglii.

5. W roku 1828 wyspa Man zyska艂a status dependencji korony brytyjskiej. By艂a to forma zale偶no艣ci od monarchy brytyjskiego reprezentuj膮cego interesy Zjednoczonego Kr贸lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P贸艂nocnej w zakresie obrony i polityki zagranicznej. Dependencja jest to swoista forma zale偶no艣ci opieraj膮ca si臋 bardziej na tradycji, a nie na mocy prawa. Tym sposobem wyspa Man jest dzi艣 quasi pa艅stwem, posiadaj膮cym w艂asny dwuizbowy parlament. Rz膮d stanowi dziewi臋膰 ministerstw na czele z Chief Minister, powo艂ywanym na pi臋cioletni膮 kadencj臋.

6. Niewielka, licz膮ca zaledwie 572 kilometry kwadratowe wyspa, zamieszkiwana jest obecnie przez oko艂o 90 tysi臋cy mieszka艅c贸w. Wyspa ma oko艂o 50 kilometr贸w d艂ugo艣ci i oko艂o 20 kilometr贸w szeroko艣ci.

7. Wyspa ma charakter nizinny, wschodnie wybrze偶e jest typowym klifem, zachodnie ma p艂askie 偶wirowate pla偶e. Najwy偶szym punktem na wyspie jest szczyt Snaefell, maj膮cy wysoko艣膰 620 metr贸w nad poziom morza.

8. Ponad po艂owa powierzchni wyspy to tereny rolnicze nastawione g艂贸wnie na upraw臋 ziemniak贸w, pszenicy i fasoli. Ze zwierz膮t tradycyjnie hoduje si臋 tu byd艂o, 艣winie, konie i owce. Obecnie uprawy i hodowla nastawiona jest g艂贸wnie na zaspokojenie potrzeb w艂asnych wyspy. Wyspa Mann jest jedynym z nielicznych miejsc na 艣wiecie, gdzie na pastwiskach spotka膰 mo偶na bardzo ciekawe czteroro偶ne owce Loaghtan.

9. Na prze艂omie XIX i XX wieku na wyspie wydobywano wiele surowc贸w mineralnych. W tamtych czasach mo偶na by艂o doliczy膰 si臋 ponad 200 szyb贸w g贸rniczych, obs艂uguj膮cych 200 kopal艅. Surowce mineralne jak mied藕, cynk, o艂贸w wydobywano bardzo intensywnie i dzi艣 z uwagi na wyczerpanie z艂贸偶 zaprzestano ju偶 eksploatacj臋 w dawnych kopalniach.

10. Wyspa Man jest obszarem wolnoc艂owym, w zwi膮zku z tym na wyspie bardzo rozpowszechnione s膮 te dziedziny wsp贸艂czesnej gospodarki, kt贸re na terenie Europy w wi臋kszo艣ci pa艅stw obj臋te s膮 wysokimi podatkami i innymi obci膮偶eniami fiskalnymi. G艂贸wnymi dostarczycielami dochodu wyspy, s膮 gry hazardowe i ubezpieczenia oraz bankowo艣膰 i teleinformatyka.

11. Najwi臋kszym miastem, jest stolica wyspy Man, Douglas.

12. International Isle of Man TT (Tourist Trophy) Race, to wy艣cigi motocyklowe, b臋d膮ce najwi臋ksz膮 atrakcj膮 wyspy. Odbywaj膮 si臋 one od roku 1907 kiedy to mia艂a miejsce ich pierwsza inauguracyjna edycja. Wy艣cigi zawieszone by艂y na czas trwania II wojny i w 2001 kiedy na wyspie panowa艂a epidemia w艣ciek艂ych kr贸w. Zanim zacz臋艂y odbywa膰 si臋 wy艣cigi motocyklowe, od roku 1904 do 1907 na wyspie odbywa艂y si臋 wy艣cigi samochodowe.

13. Trasa wy艣cig贸w obejmuje p臋tl臋 licz膮c膮 61 kilometr贸w, na kt贸rej znajduje si臋 ponad 200 zakr臋t贸w.

14. Wyspa Man ma do zaoferowania r贸wnie偶 wiele atrakcji dla mi艂o艣nik贸w off-roadu. Zwolennicy tej ekstremalnej formy wypoczynku, znajd膮 na wyspie wiele tras prowadz膮cych przez r贸偶nie ukszta艂towane tereny. Jest to jedno z niewielu miejsc w Europie, gdzie zwolennicy off-roadu, mog膮 zupe艂nie swobodnie oddawa膰 si臋 swojej pasji.

15. Na wysp臋 mo偶na dosta膰 si臋, korzystaj膮c z po艂膮czenia lotniczego lub promowego. G艂贸wne promy kursuj膮ce na wysp臋 Man wyp艂ywaj膮 z port贸w Liverpoolu, Belfastu i Dublina.

4.4/5 - (7 votes)
Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo偶esz R贸wnie偶 Polubi膰