Westerplatte w Gda┼äsku ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

fotografia – Pixabay

Westerplatte ÔÇô p├│┼éwysep po┼éo┼╝ony na terenie miasta Gda┼äska. Miejsce, w kt├│rym rozpocz─Ö┼éa si─Ö II wojna ┼Ťwiatowa.

1. Teren ten wy┼éoni┼é si─Ö pod koniec XVII w. jako dwie ┼éawice piaskowe, kt├│re okre┼Ťlono mianem P┼éyta Wschodnia (Ost Platte) i P┼éyta Zachodnia (West Platte). Du┼╝─ů rol─Ö w tym procesie odegra┼éa Wis┼éa, kt├│ra uchodzi┼éa w├│wczas do morza w okolicach Twierdzy Wis┼éouj┼Ťcie. P┼éyta Wschodnia z czasem po┼é─ůczy┼éa si─Ö ze sta┼éym l─ůdem. P┼éyta Zachodnia, przy wsparciu cz┼éowieka, sta┼éa si─Ö wysp─ů nazwan─ů potem Westerplatte.

2. Przekszta┼écenie wyspy Westerplatte w p├│┼éwysep mia┼éo miejsce w XVIII w. Po powodzi w 1840 r. Wis┼éa utorowa┼éa sobie now─ů drog─Ö do morza (Wis┼éa ┼Ümia┼éa). Odnoga Wis┼éy przy Westerplatte sta┼éa si─Ö kana┼éem (Martwa Wis┼éa). W latach 1845-1847 przeprowadzono prace, kt├│rych celem by┼éo zamkni─Öcie starego uj┼Ťcia Wis┼éy grobl─ů. W├│wczas wyspa Westerplatte po┼é─ůczona zosta┼éa z dawn─ů P┼éyt─ů Wschodni─ů i tak powsta┼é p├│┼éwysep.

3. Po powstaniu p├│┼éwyspu rozwin─ů┼é si─Ö tu na kr├│tko nadmorski kurort. By┼éo to najkr├│cej dzia┼éaj─ůce k─ůpielisko na terenie Gda┼äska. Pierwszy zak┼éad k─ůpielowy i restauracja powsta┼éy jeszcze przed powstaniem p├│┼éwyspu, w 1835 r. z inicjatywy Martina Kr├╝gera. W 1880 r. cz─Ö┼Ť─ç p├│┼éwyspu zosta┼éa kupiona przez Towarzystwo ┼╗eglugowe ÔÇ×WeichselÔÇŁ. Utworzy┼éo ono przysta┼ä dla statk├│w z Gda┼äska oraz wybudowa┼éo m. in. Dom Zdrojowy, Hal─Ö Pla┼╝ow─ů i molo (Molo Cesarskie). W 1914 r. znaczna cz─Ö┼Ť─ç zabudowa┼ä Westerplatte ucierpia┼éa w wyniku silnego sztormu. Po I wojnie ┼Ťwiatowej Westerplatte by┼éo miejscem rekreacji ju┼╝ tylko przez kilka lat.

4. W 1919 r. Westerplatte zosta┼éo zakupione przez ks. Stanis┼éawa Adamskiego, zarz─ůdc─Ö Zwi─ůzku Sp├│┼éek Zarobkowych i Gospodarczych, z inicjatywy Mieczys┼éawa Ja┼éowieckiego. W 1924 r. p├│┼éwysep zosta┼é przyznany Polsce przez Rad─Ö Ligi Narod├│w. Wybrany zosta┼é w├│wczas jako najodpowiedniejsze miejsce dla tranzytu broni i amunicji. W 1925 r. Polska otrzyma┼éa od Ligi Narod├│w teren Westerplatte do bezterminowego i bezp┼éatnego u┼╝ytkowania, a nast─Öpnie przyznano jej prawo do utrzymywania tam stra┼╝y wojskowej. W latach 1926-1939 funkcjonowa┼éa tu Wojskowa Sk┼éadnica Tranzytowa, a Westerplatte by┼éo de facto eksklaw─ů polsk─ů na terytorium Wolnego Miasta Gda┼äska.

5. 1 wrze┼Ťnia 1939 r. o godz. 4:45 niemiecki pancernik Schleswig-Holstein otworzy┼é ogie┼ä do polskiej plac├│wki. Uznaje si─Ö to powszechnie za symboliczny pocz─ůtek II wojny ┼Ťwiatowej. By┼éa to pierwsza bitwa w czasie tej wojny, cho─ç najprawdopodobniej nie pierwszy atak III Rzeszy na Polsk─Ö.

6. Obrona Westerplatte trwa┼éa od 1 do 7 wrze┼Ťnia 1939 r., a dowodzi┼é ni─ů mjr Henryk Sucharski. Na pewien czas obowi─ůzki dow├│dcy przej─ů┼é r├│wnie┼╝ kpt. Franciszek D─ůbrowski. Polscy ┼╝o┼énierze odpierali ataki, jednak Niemcy po ┼Ťci─ůgni─Öciu dodatkowych si┼é osi─ůgn─Öli prawie dwudziestokrotn─ů przewag─Ö liczebn─ů. 7 wrze┼Ťnia polska plac├│wka po odparciu 13 szturm├│w podda┼éa si─Ö. Dow├│dca wojsk niemieckich gen. Friedrich Eberhardt w uznaniu dla m─Östwa Polak├│w pozwoli┼é mjr Sucharskiemu na za┼éo┼╝enie munduru galowego i zachowanie szabli, a tak┼╝e zasalutowa┼é przed nim podczas rozm├│w. Niemcy nadali Obronie Westerplatte przydomek ÔÇ×ma┼ée VerdunÔÇŁ, nawi─ůzuj─ůc w ten spos├│b do niezwykle krwawej bitwy niemiecko-francuskiej podczas I wojny ┼Ťwiatowej.

7. W latach 1940-1941 na Westerplatte funkcjonował podobóz obozu koncentracyjnego w Stutthofie.

8. W 1946 r. w miejscu Wartowni nr 5 postawiono krzy┼╝ i tablic─Ö z nazwiskami poleg┼éych Obro┼äc├│w. Powsta┼é w ten spos├│b symboliczny cmentarz. W 1962 r. krzy┼╝ zosta┼é usuni─Öty a na jego miejscu pojawi┼é si─Ö czo┼ég T-34. Obecnie czo┼ég znajduje si─Ö przy plac├│wce ÔÇ×Fort.

9. 9 pa┼║dziernika 1966 r. na Westerplatte zosta┼é ods┼éoni─Öty Pomnik Obro┼äc├│w Wybrze┼╝a. Autorami projektu byli Franciszek Dusze┼äko i Henryk Kitowski. Pomnik sk┼éada si─Ö z kopca i monumentu o wysoko┼Ťci 25 m stworzonego z granitowych blok├│w.

10. 12 czerwca 1987 na Westerplatte papie┼╝ Jan Pawe┼é II spotka┼é si─Ö z m┼éodzie┼╝─ů oraz z 38 Obro┼äcami, kt├│rzy prze┼╝yli szturmy z 1939 r.

11. Muzeum II Wojny ┼Ťwiatowej w Gda┼äsku stara si─Ö o utworzenie na tym terenie Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. W ramach dzia┼éa┼ä prowadzone s─ů r├│wnie┼╝ prace archeologiczne, kt├│re do tej pory pozwoli┼éy m. in. na odkrycie 9 szkielet├│w nale┼╝─ůcych do Obro┼äc├│w Westerplatte.

4.3/5 - (26 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç