Sukiennice w Krakowie ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

sukiennice krak├│w
foto – Autorstwa Maatex – Praca w┼éasna, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=21363017

Jedn─ů z wizyt├│wek krakowskiego Starego Miasta s─ů renesansowe sukiennice. Dawniej serce handlu, obecnie dziedzictwo kulturowe uj─Öte przez UNESCO. Spo┼Ťr├│d kilkunastu milion├│w turyst├│w, kt├│rzy ka┼╝dego roku, poza okresem pandemicznym, odwiedzaj─ů Krak├│w, pr├│┼╝no szuka─ç takich, kt├│rych omin─Ö┼éaby przyjemno┼Ť─ç zobaczenia Sukiennic. Chluba Krakowa i Polski to kawa┼é historii warty ka┼╝dej chwili, a dla ka┼╝dego Polaka miejsce, kt├│re najzwyczajniej musi zobaczy─ç.

1. Już przywilej lokacyjny wydany przez Bolesława Wstydliwego uwzględniał w 1257 roku budowę sukiennych kramów, zbudowano jednak drewniane.

2. Pierwotnie tworzy┼éy podw├│jny rz─ůd na ┼Ťrodku Rynku, wewn─ůtrz znajdowa┼éa si─Ö uliczka, kt├│ra by┼éa zamykana noc─ů.

3. Później je zadaszono i w takiej formie pozostały przez kilka kolejnych dekad.

4. W po┼éowie XIV wieku Kazimierz Wielki zdecydowa┼é o budowie w ich miejsce gotyckich sukiennic, te przypomina┼éy bardziej obecne Sukiennice, jednak┼╝e z powodu po┼╝aru w 1555 roku ÔÇô budowla licz─ůca 108 metr├│w d┼éugo┼Ťci, nie przetrwa┼éa.

5. Sukiennice renesansowe, kt├│re po nielicznych zmianach znamy dzisiaj, wybudowano w latach 1556-1559. Odbudow─ů kierowa┼é mistrz Pankracy. Dach przes┼éoni┼é attyk─ů, co gotyku i renesansie by┼éo rzecz─ů powszechn─ů dla takich budowli.

6. Maszkarony grzebienia zaprojektowa┼é Santi Gucci ÔÇô znany w owym czasie architekt i rze┼║biarz pochodzenia w┼éoskiego.

7. Loggie i schody zaprojektowa┼é Giovanni Maria Padovano, czyli ten sam rze┼║biarz, kt├│ry wykona┼é m.in. cyborium Ko┼Ťcio┼éa Mariackiego czy przebudowa┼é nagrobek Zygmunta Starego.

8. Kolejna istotna zmiana nast─ůpi┼éa w roku 1601, kiedy przebito przej┼Ťcie w poprzek.

9. Nast─Öpna kluczowa przebudowa obejmuje lata 1875-1879, a pracami kierowa┼é Tomasz Pyrli┼äski. Z zachowanych ┼║r├│de┼é wynika, ┼╝e przed przyst─ůpieniem do tych prac, Sukiennice by┼éy w fatalnym stanie i raczej nie stanowi┼éy atrakcji, nawet w niewielkim stopniu.

10. Wyburzono wtedy przylegaj─ůce do sukiennic kramy i budynki. Wzd┼éu┼╝ ┼Ťcian dolnej hali rozlokowano drewniane kramy.

11. W 1895 roku doln─ů hal─Ö przyozdobiono herbami polskich miast, god┼éami cechowymi i piecz─Öciami.

12. W hali górnej powstało muzeum, powstałe w 1883 roku było pierwszym Muzeum Narodowym na ziemiach polskich.

13. Pierwsz─ů sta┼é─ů wystaw─Ö w Sukiennicach otwarto w 1884 roku, a jej powstanie zainicjowa┼é Henryk Siemieradzki, ofiaruj─ůc ,,Pochodnie NeronaÔÇŁ.

14. W┼éa┼Ťnie tutaj pierwsz─ů siedzib─Ö mia┼éo Muzeum Narodowe w Krakowie.

15. Szczyt ryzalitu ozdabia rze┼║ba autorstwa Jana Matejki – ,,Dzie┼ä i NocÔÇŁ.

16. W galerii w Sukiennicach mo┼╝na podziwia─ç inne dzie┼éa J. Matejki ÔÇô ÔÇ×Bitw─Ö pod Rac┼éawicamiÔÇŁ, ÔÇ×Wernyhor─ÖÔÇŁ i ÔÇ×Iwana Gro┼║negoÔÇŁ.

17. J├│zef Szujski zaprojektowa┼é kartusze znajduj─ůce si─Ö na fasadzie zachodniego ryzalitu, bacz─ůc na zabory, dosy─ç wymowne:
ÔÇ×NATALE SOLVM DVLCE DINE CVNCTOS DVCIT ET IMMEMORES NON SINIT ESSE SVIÔÇŁ – ÔÇ×Nasz kraj przepe┼énia nas niezwyk┼é─ů s┼éodycz─ů i nigdy nie pozwala zapomnie─ç ┼╝e do niego nale┼╝ymyÔÇŁ oraz ÔÇ×ILLA NON EST CIVITAS CVM LEGES IN EA NIHIL VALENT CVM MOS OCCI DIT PATRIVSÔÇŁ – ÔÇ×Nie mo┼╝e istnie─ç pa┼ästwo, gdy prawa w nim nic nie znacz─ů i gdy ginie obyczaj ojczystyÔÇŁ.

18. W zewn─Ötrznej cz─Ö┼Ťci Sukiennic znajduje si─Ö zabytkowe, ale sprawne o┼Ťwietlenie gazowe.

19. W Sukiennicach znajduje si─Ö kawiarnia ,,NoworolskiÔÇŁ goszcz─ůca na przestrzeni lat wielu znamienitych artyst├│w, a w┼Ťr├│d nich m.in. Wis┼éaw─Ö Szymborsk─ů, Czes┼éawa Mi┼éosza, W┼éodzimierza Tetmajera, Jacka Malczewskiego czy Wojciecha Kossaka. Odwiedzali j─ů ch─Ötnie r├│wnie┼╝ politycy ÔÇô z J├│zefem Pi┼ésudskim na czele.

20. Z Sukiennic mo┼╝na wej┼Ť─ç do oddzia┼éu Muzeum Historycznego Miasta Krakowa ÔÇô Podziemi Rynku G┼é├│wnego zajmuj─ůcych niebagatela ponad 6000 metr├│w kwadratowych, najstarsze ekspozycje datuje si─Ö na XI wiek, a wi─Ökszo┼Ť─ç zbior├│w stanowi─ů eksponaty archeologiczne.

21. Pod sklepieniem Sukiennic zawieszony jest ┼╝elazny n├│┼╝, orygina┼é zosta┼é wykradziony przez Niemc├│w podczas II wojny ┼Ťwiatowej. Wed┼éug dra Jacka Zinkiewicza z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa n├│┼╝ mia┼é przypomina─ç o surowym prawie, aby odstrasza─ç potencjalnych z┼éodziej, kt├│rym nawet za drobn─ů kradzie┼╝ grozi┼éo obci─Öcie uszu.

22. Sukiennice swoj─ů nazw─Ö zawdzi─Öczaj─ů handlarzom suknem, dzisiaj sukna naby─ç tam nie mo┼╝na, ale pami─ůtki owszem.

23. W trakcie II wojny ┼Ťwiatowej Bank Emisyjny w Polsce emitowa┼é w latach 1940-1945 banknot o nominale 50 z┼é z wizerunkiem Sukiennic.

24. Zwiedzanie Sukiennic jest bezp┼éatne, natomiast muzeum posiada szerok─ů gam─Ö ulg na ceny bilet├│w.

3.9/5 - (18 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç