10 Ciekawostek o Stocznia Gdańska

stocznia gdańska
foto – Autorstwa Brosen – Praca własna, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=332392

Tak jakoś dziwnie się składa, że spora grupa osób słysząc „Stocznia Gdańska” uwagę swoją przekierowuje na lata 80. XX wieku i strajki, „Solidarność” i wszystko co z tym związane. Na bazie tych wydarzeń nieco zatarło się kojarzenie tego miejsca z budową statków. A przecież Stocznia Gdańska to nie tylko miejsce narodzin opozycjonistów wobec minionego PRL-u i znienawidzonego przez wielu dawnego ustroju socjalistycznego Polski Ludowej. Tu na przestrzeni wieków budowano statki i dziś trochę się o tym zapomina. Starsze osoby pamiętające czasy PRL-u kojarzą zapewne, że nie było wydania Polskiej Kroniki Filmowej, w której nie pokazywano by kolejnego wodowanego w Gdańsku statku. Warto tą historię choć w paru zdaniach przypomnieć.

1. Pierwsze poważne statki zaczęto na terenie Gdańska budować już w II połowie XV wieku. Początkowo były to potężne drewniane karawele by z czasem zacząć budować inne rodzaje żaglowców przechodząc do budowy pierwszych parowców.

2. Początek prawdziwej stoczniowej robocie dał Johan Wilhelm Klawitter, a następnie jego synowie Carl William i Friedrich David Klawitter. To za ich przyczyną w Gdańsku zaczął się prężnie rozwijać przemysł stoczniowy, którego działanie oparte było na wzorcach zachodnich.

Stocznia Gdańska
Stocznia Gdańska w Kaszubskim Parku Miniatur w Stryszej Budzie / foto – Podróż Trwa

3. Wraz z upadkiem Napoleona, jego następstwem był Kongres Wiedeński na mocy którego miasto Gdańsk znalazło się w rękach Prus. Fakt ten obok działalności rodziny Klawitterów niewątpliwie przyczynił się najbardziej do postrzegania Gdańska jako dużego ośrodka stoczniowego zdobywającego rynki zachodniej Europy oraz Rosji.

4. Wart odnotowania jest fakt, że w roku 1908 stocznia w Gdańsku zwodowała okręt podwodny noszący nazwę „U2” rozpoczynając w ten sposób podwaliny pod przyszłą niemiecką stocznię produkującą między innymi okręty podwodne.

5. Zakończenie I wojny światowej i przegrana Niemiec sprawiło, że na podstawie porozumień wynikających z Traktatu Wersalskiego Gdańsk ogłoszony został Wolnym Miastem. Miało to bardzo duży wpływ na dalszy rozwój stoczni. W wyniku postanowień traktatowych Stocznia Gdańska jako spadkobierczyni niemieckiej Stoczni Cesarskiej zamieniona została w spółkę akcyjną, w której udziały posiadała Wielka Brytania, Francja, Wolne Miasto Gdańsk i 20 % udział kapitału polskiego. Wraz z upływem lat stocznia zdominowana została przez Niemców.

6. W czasach II wojny światowej z pochylni stoczniowych wodowano głównie niemieckie okręty podwodne i inne jednostki na potrzeby Kriegsmarine.

7. Po zakończeniu II wojny stocznia zajęta została przez wojska radzieckie i wywieziono z niej do Rosji, wszystkie niezniszczone urządzenia portowe łącznie z rozpoczętymi elementami nowych budowanych jednostek.

8. W roku 1948 z pochylni stoczniowej zwodowany został pierwszy w historii powojennej Polski statek, masowiec SS Sołdek. Statek ten pływał po morzach świata aż do 1980 roku. W roku 1985 przekształcony został w muzeum i do dziś jest udostępniany zwiedzającym.

9. Od czasów Sołdka aż po swój upadek, Stocznia Gdańska wykonała i przekazał armatorom ponad 1000 w pełni wyposażonych statków różnej klasy i różnorodnego przeznaczenia. Dziś wiele obiektów nieistniejącej już stoczni wpisanych zostało na listę zabytków, a sama Stocznia Gdańska uznana została za Pomnik historii. Obecnie prowadzone są starania o wpisanie jej na listę światowego dziedzictwa historii UNESCO.

10. W swojej powojennej historii Stocznia Gdańska kilka razy zmieniała swoją nazwę, najbardziej znana to: Stocznia Gdańska im. Lenina.

4.4/5 - (11 votes)
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz Również Polubić