Pszczyna Atrakcje 2022 ­čŚ║´ŞĆ Co warto tutaj zobaczy─ç ?

fotografia – Pixabay

Pszczyna to niewielkie, ale ciekawe ┼Ťl─ůskie miasteczko. Utar┼éo si─Ö przekonanie, ┼╝e jest ono per┼é─ů G├│rnego ┼Ül─ůska. I nic dziwnego. Kiedy tam przyb─Ödziemy, w nos uderza nas zapach ┼Ťwie┼╝ej zieleni, a przed nami rozpo┼Ťciera si─Ö widok na zielone tereny. Pszczyna to jedno z najbardziej znanych miejsc na G├│rnym ┼Ül─ůsku, do kt├│rego ch─Ötnie udaj─ů si─Ö na kr├│tki wypoczynek mieszka┼äcy aglomeracji ┼Ťl─ůskiej, jednak w innych regionach Polski wydaje si─Ö by─ç wci─ů┼╝ niedoceniana, a szkoda, poniewa┼╝ zdecydowanie jest to miasto, kt├│re warto zwiedzi─ç cho─ç raz w swoim ┼╝yciu.

 

Położenie geograficzne Pszczyny

Miasto le┼╝y w Kotlinie O┼Ťwi─Öcimskiej, natomiast pod wzgl─Ödem historycznym miejscowo┼Ť─ç ta nale┼╝y do obszaru G├│rnego ┼Ül─ůska. Wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç miasta le┼╝y w po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci R├│wniny Pszczy┼äskiej, pozosta┼éa w Dolinie G├│rnej Wis┼éy. Pszczyna po┼éo┼╝ona jest nad rzek─ů Pszczynk─ů, kt├│ra stanowi lewy dop┼éyw Wis┼éy. Dzi─Öki sprawnej komunikacji z ┼éatwo┼Ťci─ů mo┼╝na tutaj dojecha─ç zar├│wno z Krakowa, jak i z dowolnego miasta aglomeracji ┼Ťl─ůskiej.

Atrakcje turystyczne Pszczyny

Dzi─Öki swojej niebywa┼éej historii i zmienianiu w┼éa┼Ťcicieli na przestrzeni wiek├│w, w Pszczynie znajduje si─Ö wiele atrakcji, kt├│re nawi─ůzuj─ů do tych wydarze┼ä, ale tak┼╝e wiele atrakcji, kt├│re nawi─ůzuj─ů do niesamowitego pi─Ökna przyrodniczego otaczaj─ůcego miejscowo┼Ť─ç i wszystkie ziemie. Poni┼╝ej przedstawiamy te, kt├│re warto zobaczy─ç i zwiedzi─ç.

 

  1. Rynek w Pszczynie
    To serce tej miejscowo┼Ťci. Posiada typowy dla ┼Ťredniowiecza uk┼éad urbanistyczny. Wci─ů┼╝ znajduj─ů si─Ö tu tak stare, jak XVIII i XIX budowle, dzisiaj ju┼╝ odrestaurowane i odnowione, definitywnie pasuj─ůce do pszczy┼äskiego klimatu. Warto zwr├│ci─ç uwag─Ö na ┼éaweczk─Ö ksi─Ö┼╝nej Daisy, z kt├│r─ů r├│wnie┼╝ wi─ů┼╝e si─Ö ciekawa historia.
  2. Ratusz w Pszczynie
    Parter ratusza pochodzi z 1658 roku, obok niego znajduje si─Ö ko┼Ťci├│┼é ewangelicki. Obecnie reprezentuje styl neorenesansowy, poniewa┼╝ zosta┼é gruntownie przebudowany w 1931 roku.
  3. Ko┼Ťci├│┼é ewangelicki w Pszczynie
    Znajduje si─Ö przy rynku, pochodzi z 1907 roku i zosta┼é odbudowany po po┼╝arze, kt├│ry zniszczy┼é doszcz─Ötnie pierwotny budynek. Wykonany zosta┼é w stylu neobarokowym. Powi─ůzany jest ┼Ťci┼Ťle z rodzin─ů Hochberg├│w.
  4. Brama Wybrańców w Pszczynie
    To brama, kt├│rej wygl─ůd pozosta┼é niezmieniony od 1687 roku. Jest to ┼Ťwietnie zachowana cz─Ö┼Ť─ç kompleksu pa┼éacowego. W przesz┼éo┼Ťci by┼é siedzib─ů stra┼╝y zamkowej, w sk┼éad kt├│rej wchodzili ch┼éopi z podleg┼éych wsi. Stanowi wej┼Ťcie g┼é├│wne na dziedziniec zamkowy, przez nie do zamku przez wieki wje┼╝d┼╝ali cesarze, kr├│lowie oraz ksi─ů┼╝─Öta. Dzisiaj mo┼╝e przej┼Ť─ç ni─ů ka┼╝dy turysta.
  5. Zamek w Pszczynie i Muzeum Zamkowe
    Zamek bardziej pe┼éni┼é funkcj─Ö pa┼éacu. Pocz─ůtk├│w istnienia zamku podobno nale┼╝y upatrywa─ç w nawet XI lub XII wieku ÔÇô ksi─ů┼╝─Öta piastowscy za┼éo┼╝yli tu stra┼╝nic─Ö, kt├│ra jednocze┼Ťnie by┼éa tak┼╝e zamkiem my┼Ťliwskim. Ow─ů funkcj─Ö zamek pe┼éni┼é a┼╝ do XX wieku. Ciekawostk─ů jest fakt, ┼╝e jest nazywany polskim Wersalem. Obecnie prezentuje przede wszystkim styl neobarokowy, ze wzgl─Ödu na wielokrotnie przebudowywania obiektu. W ┼Ťrodku zamku/pa┼éacu znajduje si─Ö Muzeum Zamkowe o oryginalnym wyposa┼╝eniu w przewa┼╝aj─ůcej wi─Ökszo┼Ťci. Spaceruj─ůc po muzeum mo┼╝na sobie tylko wyobrazi─ç, w jakim przepychu mieszkali tutaj kolejni w┼éodarze. Nie brakuje tu pami─ůtek powi─ůzanych z ka┼╝dym w┼éa┼Ťcicielem ziem pszczy┼äskich.
  6. Stajnie Ksi─ů┼╝─Öce w Pszczynie
    Znajduj─ů si─Ö na prawo od zamku, zosta┼éy wzniesione w II po┼éowie XIX wieku. Stylowo nawi─ůzuj─ů do gotyku oraz stylu roma┼äskiego. Wn─Ötrza s─ů odrestaurowane i dost─Öpne do zwiedzania w wyznaczone dni turystom.
  7. Zabytkowy Park Pszczyński
    Po┼éo┼╝ony na du┼╝ej powierzchni licz─ůcej 156 hektar├│w, sk┼éada si─Ö z trzech zr├│┼╝nicowanych od siebie cz─Ö┼Ťci. G┼é├│wn─ů cz─Ö┼Ťci─ů jest Park Zamkowy, prawdopodobnie najpi─Ökniejszy w ca┼éym ┼Ül─ůsku. Za zachodzie utworzony zosta┼é Park Zwierzyniec, a trzeci─ů najmniejsz─ů jest Park Dworcowy.
  8. Herbaciarnia ÔÇ×DaisyÔÇŁ w Parku Pszczy┼äskim
    To niezwykle romantyczne miejsce w Parku Pszczyńskim, w postaci wyspy z malowniczym pawilonem herbacianym, datowane na II połowę XIX wieku, wykonanym w stylu neoklasycystycznym.
  9. Pokazowa Zagroda ┼╗ubr├│w w Pszczynie
    Na miejscu poznamy histori─Ö, jak ┼╝ubry pojawi┼éy si─Ö na tych terenach. ┼Üwietne miejsce do obserwowania tych dzikich zwierz─ůt wyposa┼╝one w odpowiedni ekwipunek tak, by tury┼Ťci mogli przygl─ůda─ç si─Ö zwierz─Ötom z bezpiecznej odleg┼éo┼Ťci.
  10. Muzeum Militarnych Dziej├│w ┼Ül─ůska
    Do podziwiania eksponat├│w w postaci broni, mundur├│w, zdj─Ö─ç, map, obraz├│w, dokument├│w i niemieckich schron├│w bojowych.
  11. Zagroda Wsi Pszczyńskiej
    Znajduje si─Ö w niej kilkana┼Ťcie drewnianych budowli, co pozwala zapozna─ç si─Ö z tradycyjn─ů zabudow─ů wiejskich ziem pszczy┼äskich.

Historia Pszczyny

Pszczyna posiada ciekaw─ů histori─Ö. W przekazach pisemnych pojawia si─Ö o niej wzmianka ju┼╝ w 1303 roku, jednak prawdopodobnie istnia┼éa ju┼╝ du┼╝o wcze┼Ťniej w postaci grodu, znajduj─ůcego si─Ö na szlaku handlowym z Krakowa do Bramy Morawskiej. Ciekawa topografia terenu sprawi┼éa, ┼╝e gr├│dek znajdowa┼é si─Ö obok jedynego bezpiecznego dla podr├│┼╝uj─ůcych brodu na Pszczynce w ca┼éej dolinie tej rzeki. Reszta terenu by┼éa podmok┼éa i bagnista. Niedaleko brodu mia┼é istnie─ç jeden z pierwszych ko┼Ťcio┼é├│w, skupiaj─ůcy wok├│┼é siebie osad─Ö nazwan─ů p├│┼║niej oficjalnie Star─ů Wsi─ů. Jednak jako miejscowo┼Ť─ç o wi─Ökszym znaczeniu sta┼éa si─Ö w drugiej po┼éowie XIII wieku. Pszczyna w swojej wielowiecznej historii przechodzi┼éa z r─ůk do r─ůk kolejnych w┼éadc├│w. Pocz─ůtkowo, miasto nale┼╝a┼éo do Ma┼éopolski, jednak w XII wieku Kazimierz Sprawiedliwy podarowa┼é te tereny Mieszkowi Pl─ůtonogiemu, kt├│ry by┼é ksi─Öciem raciborskim. Po ksi─Öciu tym nad miastem panowali g┼é├│wnie ksi─ů┼╝─Öta opolscy oraz raciborscy ÔÇô a┼╝ do roku 1336, kiedy to ksi─ů┼╝─Ö Leszek umar┼é bezpotomnie, a jego ziemie zosta┼éy przej─Öte przez ksi─Öcia opawskiego z czeskiej dynastii Miko┼éaja II. O Pszczynie wiadomo tak┼╝e, ┼╝e ju┼╝ w XIV wieku istnia┼éa tutaj parafia nale┼╝─ůca do dekanatu o┼Ťwi─Öcimskiego diecezji krakowskiej.

W zasadzie, o ziemi pszczy┼äskiej, jako takiej, mo┼╝emy m├│wi─ç tak naprawd─Ö od roku 1407. Wtedy to Jan II ┼╗elazny podarowa┼é Pszczyn─Ö wraz z przylegaj─ůcymi terenami swojej ┼╝onie, Helenie Korybut├│wnie, kt├│ra by┼éa bratanic─ů kr├│la W┼éadys┼éawa Jagie┼é┼éy. Od tego czasu granice teren├│w Pszczyny zmienia┼éy si─Ö nieznacznie a┼╝ do XX wieku ÔÇô dopiero wtedy granice zosta┼éy mocno ograniczone. Uznaje si─Ö, ┼╝e obecny ca┼éy powiat pszczy┼äski to zaledwie po┼éowa ca┼éego obszaru, kt├│ry zosta┼é podarowany ┼╝onie Jana II ┼╗elaznego.
Po ┼Ťmierci ksi─Öcia Jana II piecz─Ö nad terenami oraz w┼éadz─Ö dzier┼╝awi┼éa jego ┼╝ona a┼╝ do swojej ┼Ťmierci. Przez ten okres ziemi─Ö pszczy┼äsk─ů nawiedzili husyci, kt├│rym wprawdzie uda┼éo si─Ö spustoszy─ç te tereny a nawet obl─Ö┼╝y─ç zamek, jednak nie uda┼éo im si─Ö go zdoby─ç. Po ┼Ťmierci Heleny okolicami w┼éada┼é jej syn, a nast─Öpnie jego wdowa ÔÇô Barbara Rokemberg, z kt├│r─ů wi─ů┼╝e si─Ö nieciekawa historia powi─ůzana z jej wygnaniem przez w┼éasnego pasierba ÔÇô ksi─Öcia Jana Karniowskiego. Karma szybko wraca, r├│wnie┼╝ ten ksi─ů┼╝─Ö, podobnie jak jego macocha, zosta┼é pozbawiony w┼éadzy nad terenami pszczy┼äskimi przez swojego brata, ksi─Öcia rybnickiego Wac┼éawa. Polityka tego ksi─Öcia by┼éa tak agresywna, ┼╝e historia si─Ö powt├│rzy┼éa, i Wac┼éaw r├│wnie┼╝ utraci┼é w┼éadz─Ö nad terenami ÔÇô tym razem za spraw─ů wojsk w─Ögierskich kr├│la Macieja Korwina. Od tego momentu w┼éodarzem ziemi pszczy┼äskiej sta┼é si─Ö kr├│lewicz czeski Hynek z Podiebrad├│w, jednak wkr├│tce potem ziemie zosta┼éy przekazane bratu Wiktorynowi. I tak oto dochodzimy do momentu, kiedy nad ziemiami pszczy┼äskimi zaczynaj─ů panowa─ç ksi─ů┼╝─Öta cieszy┼äscy, poniewa┼╝ ksi─ů┼╝─Ö zi─Öbicki zdecydowa┼é si─Ö w┼éa┼Ťnie im odsprzeda─ç te tereny. Ksi─ů┼╝─Ö Kazimierz II by┼é ostatnim cz┼éonkiem ksi─ů┼╝─Öcego rodu, kt├│ry sprawowa┼é w┼éadz─Ö nad Pszczyn─ů ÔÇô wprawdzie odnowi┼é przywileje miejskie dla Pszczyny, jednak w 1517 roku odsprzeda┼é j─ů Aleksemu Thurzonowi. By┼é to moment, w kt├│rym Pszczyna przesta┼éa si─Ö cieszy─ç panowaniem ksi─ů┼╝─ůt, a sta┼éa si─Ö miastem stanowym. Aleksy Thurzon by┼é jednym z najpot─Ö┼╝niejszych magnat├│w w─Ögierskiego pochodzenia, lecz nie nale┼╝a┼é ju┼╝ do dynastii piastowskiej. Moment, w kt├│rym Aleksy Thurzon przej─ů┼é miasto, sta┼é si─Ö wyznacznikiem nowej ery na ziemiach pszczy┼äskich. Ponadto, Pszczyna zacz─Ö┼éa nale┼╝e─ç do Rzeszy Niemieckiej i pe┼éni┼éa rol─Ö Pszczy┼äskiego Wolnego Pa┼ästwa Stanowego ÔÇô jej kolejny w┼éadcy podlegali ju┼╝ wy┼é─ůcznie w┼éadzy cesarskiej. Ci sami w┼éa┼Ťciciele, posiadaj─ůcy Pszczyn─Ö, w swoim inwentarzu posiadali tak┼╝e wiele innych miejscowo┼Ťci dzisiaj mocno kojarzonych z aglomeracj─ů ┼Ťl─ůsk─ů ÔÇô to jest mi─Ödzy innymi Bieru┼ä, Miko┼é├│w i Mys┼éowice. Pozostali w┼éa┼Ťciciele ziemscy uznawani byli za lennik├│w Pszczyny.

Ciekawostk─ů jest fakt, ┼╝e 10 kwietnia 1518 roku w Pszczynie zatrzyma┼éa si─Ö przysz┼éa kr├│lowa Bona. Wkr├│tce po tym wydarzeniu Pszczyna ponownie zmieni┼éa swoich w┼éa┼Ťcicieli ÔÇô pocz─ůtkowo przesz┼éa do r─ůk brata Aleksego ÔÇô Jana, a cz─Ö┼Ť─ç ziem pszczy┼äskich zosta┼éa sprzedana Stanis┼éawowi Salomonowi. Koniec mo┼╝liwo┼Ťci odsprzedawania Pszczyny pojawi┼é si─Ö wraz z majoratem wydanym przez kolejnego w┼éa┼Ťciciela Pszczyny, kt├│rym by┼é Baltazar Promnitz. By┼é on biskupem wroc┼éawskim wywodz─ůcym si─Ö z zamo┼╝nego rodu ┼Ťl─ůskiego. Kolejn─ů ciekawostk─ů o miejscowo┼Ťci jest fakt, ┼╝e to on nada┼é prawo, jako biskup, do mo┼╝liwo┼Ťci dziedziczenia ziem pszczy┼äskich w linii m─Öskiej i do zakazu jej dalszych podzia┼é├│w.

Promnitzowie w┼éadali ziemiami pszczy┼äskimi przez nast─Öpne dwa wieki, a by┼éy to czasy obfituj─ůce w trudne wydarzenia, siej─ůce spustoszenia w wyniku prowadzonych dzia┼éa┼ä wojennych. Pszczyna silnie ucierpia┼éa podczas wojennych stara┼ä Austrii i Prus o teren ca┼éego ┼Ül─ůska. W 1742 roku pruski kr├│l Fryderyk II Wielki zagarn─ů┼é niemal wszystkie ziemie, wliczaj─ůc w to Pszczyn─Ö. Nied┼éugo potem o ziemie zacz─Ö┼éy walczy─ç tak┼╝e wojska austriackie. W┼éa┼Ťcicielami ziem pszczy┼äskim wci─ů┼╝ byli potomkowie wroc┼éawskiego biskupa, a┼╝ do przekazania wsi Fryderykowi Erdmannowi, kt├│ry znany by┼é ze swojej dzia┼éalno┼Ťci oficera w wojsku francuskim przeciwko Prusom, kt├│re aktualnie panowa┼éy na tym obszarze. Na szcz─Ö┼Ťcie ziemie uda┼éo si─Ö pomy┼Ťlnie przekaza─ç dzi─Öki znajomo┼Ťciom i konseksjom ksi─Öcia Fryderyka. To rozpocz─Ö┼éo er─Ö w┼éadania nad ziemiami pszczy┼äskimi przez potomk├│w z rodu Anhalt├│w a┼╝ do przekazania ziem w 1846 roku potomkowi innego rodu ÔÇô ksi─Öciu Janowi Henrykowi X z rodu von Hochberg├│w. Familia ta s┼éyn─Ö┼éa ze swojej zamo┼╝no┼Ťci oraz wp┼éyw├│w w ca┼éej ├│wczesnej Rzeszy Niemieckiej.

W XX wieku teren ziemi pszczy┼äskiej poza samym miastem zamieszkiwany by┼é w przewa┼╝aj─ůcej wi─Ökszo┼Ťci przez Polak├│w u┼╝ywaj─ůcych na co dzie┼ä j─Özyka polskiego. Tymczasem troch─Ö inna proporcja wyst─Öpowa┼éa w samym mie┼Ťcie, gdzie j─Özykiem niemieckim pos┼éugiwa┼éo si─Ö a┼╝ 67% mieszka┼äc├│w. W czasie I wojny ┼Ťwiatowej w Pszczynie swoj─ů kwater─Ö w pszczy┼äskim pa┼éacu mia┼é Wilhelm II oraz sztab wojsk niemieckich. Po zako┼äczeniu tej wojny, Pszczyna politycznie by┼éa podzielona przez r├│┼╝ne ideologie ÔÇô Jan Henryk XV chcia┼é z ziem pszczy┼äskich utworzy─ç swoist─ů autonomi─Ö lub niepodleg┼éy region, tymczasem sami mieszka┼äcy zainteresowani byli do┼é─ůczeniem do Polski, warto te┼╝ wspomnie─ç, ┼╝e i Niemcy ch─Ötnie widzieli te tereny w swoim inwentarzu.

W plebiscycie G├│rnego ┼Ül─ůska dosz┼éo jak zwykle do ogromnych r├│┼╝nic w wynikach g┼éosowania. Zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b zamieszkuj─ůcych na ziemiach pszczy┼äskich, lecz nie w samym mie┼Ťcie, opowiedzia┼éa si─Ö za przynale┼╝no┼Ťci─ů do Polski, tymczasem w mie┼Ťcie i na dworze zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç opowiedzia┼éa si─Ö za przynale┼╝no┼Ťci─ů do Niemiec. Ostatecznie, po trzecim powstaniu ┼Ťl─ůskim dosz┼éo do podzia┼éu G├│rnego ┼Ül─ůska i ca┼éy powiat pszczy┼äski zosta┼é w┼é─ůczony do Polski.

W okresie drugiej wojny ┼Ťwiatowej Pszczyna prawie nie ucierpia┼éa, za wyj─ůtkiem mo┼╝e kilku zabudowa┼ä. Najsmutniejszym wydarzeniem by┼éa ewakuacja wi─Ö┼║ni├│w obozu o┼Ťwi─Öcimskiego do Wodzis┼éawia ┼Ül─ůskiego, podczas kt├│rej bardzo du┼╝o wi─Ö┼║ni├│w umar┼éo z wycie┼äczenia lub zosta┼éo zabitych.

Po wi─Öcej informacji turystycznych warto zajrze─ç tutaj

4.7/5 - (9 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç