Ko┼Ťcielec ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

ko┼Ťcielec
foto – Autorstwa Opio┼éa Jerzy – Praca w┼éasna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=938962

Szczyt Ko┼Ťcielec ÔÇô znajduje si─Ö w Dolinie G─ůsienicowej, w Tatrach Wysokich. Usytuowany jest w bocznej Grani Ko┼Ťcielc├│w. Wznosi si─Ö na wysoko┼Ť─ç 2155 m n.p.m.

1. Nazwa szczytu pochodzi najprawdopodobniej od kszta┼étu g├│ry, kt├│ra przypomina wie┼╝─Ö ko┼Ťcieln─ů. Mo┼╝na si─Ö spotka─ç ponadto z por├│wnaniem jego wygl─ůdu do piramidy. Ko┼Ťcielec bywa r├│wnie┼╝ okre┼Ťlany jako ÔÇ×polski MatterhornÔÇŁ.

2. Na Ko┼Ťcielec prowadzi czarny szlak z Karbu, prze┼é─Öczy rozdzielaj─ůcej ten szczyt i Ma┼éy Ko┼Ťcielec. Do Karbu mo┼╝na dotrze─ç czarnym szlakiem odchodz─ůcym od szlaku niebieskiego przy Czarnym Stawie G─ůsienicowym b─ůd┼║ niebieskim szlakiem odchodz─ůcym od czarnego szlaku przy Zielonym Stawie G─ůsienicowym.

3. Podej┼Ťcie od Karbu nale┼╝y do trudniejszych i wymaga dobrej kondycji fizycznej oraz do┼Ťwiadczenia w chodzeniu po g├│rach. Nie jest to z pewno┼Ťci─ů szczyt dla pocz─ůtkuj─ůcych. Na trasie pojawiaj─ů si─Ö progi skalne, ponadto cechuje si─Ö ona du┼╝─ů ekspozycj─ů. Nie ma tu u┼éatwie┼ä typu ┼éa┼äcuchy i klamry. Szlak ┼Ťliski po deszczach lub oblodzony potrafi sta─ç si─Ö bardzo niebezpieczny.

4. Ko┼Ťcielec jest jedynym szczytem, z kt├│rego wida─ç wszystkie Stawy G─ůsienicowe. Rozci─ůga si─Ö st─ůd widok na wzniesienia Orlej Perci,Tatry Zachodnie z Kasprowym Wierchem czy wierzcho┼éki Rys├│w. Przy dobrej pogodzie mo┼╝na zobaczy─ç zarysy Zakopanego.

5. Pierwszego udokumentowanego letniego wej┼Ťcia dokona┼é w 1845 r. Antoni Hoborski, matematyk i pierwszy rektor AGH. Autorami zimowego wej┼Ťcia w 1908 r. byli polski kompozytor i dyrygent Mieczys┼éaw Kar┼éowicz oraz taternik i alpinista Roman Kordys. Na nartach w 1911 r. wspi─Öli si─Ö genera┼é brygady i inicjator powstania TOPR Mariusz Zaruski oraz fotograf i legionista Stanis┼éaw Zdyb.

6. Zachodnia ┼Ťciana Ko┼Ťcielca jest ch─Ötnie wybierana przez taternik├│w. W┼Ťr├│d ┼Ťcie┼╝ek wspinaczkowych wyr├│┼╝ni─ç mo┼╝na Drog─Ö Stanis┼éawskiego i Drog─Ö Gryczy┼äskiego, zwan─ů r├│wnie┼╝ Spr─Ö┼╝yn─ů. Na zachodniej ┼Ťcianie ┼Ťmier─ç ponie┼Ťli polscy taternicy, w 1929 r. Mieczys┼éaw ┼Üwierz, a w 1993 r. Piotr Dawidowicz.

7. Na Ko┼Ťcielcu znajduje si─Ö najwy┼╝sze w polskich Tatrach stanowisko drzewiastej formy ┼Ťwierka. Wyst─Öpuje tu r├│wnie┼╝ bardzo rzadka saussurea wielkog┼éowa, ro┼Ťlina z rodziny astrowatych, o purpurowofioletowych kwiatach.

8. Tatry by┼éy wskazywane przez niekt├│rych pisarzy polskich, takich jak Sienkiewicz czy Witkiewicz, jako miejsce, gdzie powinny by─ç pochowane szcz─ůtki Juliusza S┼éowackiego po sprowadzeniu ich do Polski. Jako miejsce poch├│wku wybrano w 1909 r. wn─Ök─Ö w zachodniej ┼Ťcianie Ko┼Ťcielca. Ostatecznie do realizacji tego projektu nie dosz┼éo, a poeta zosta┼é pochowany na Wawelu dopiero w 1927 r.

9. W 1976 r. Wojciech Kilar napisa┼é poemat symfoniczny ÔÇ×Ko┼ŤcielecÔÇŁ. Powstanie jego zwi─ůzane jest ze ┼Ťmierci─ů Mieczys┼éawa Kar┼éowicza, kt├│ry zgin─ů┼é w 1909 r. w lawinie pod Ma┼éym Ko┼Ťcielcem.

10. ÔÇ×Ko┼ŤcielecÔÇŁ jest jednym z utwor├│w, kt├│re znalaz┼éy si─Ö na ┼Ťcie┼╝ce d┼║wi─Ökowej do filmu ÔÇ×ProwokatorÔÇŁ w re┼╝yserii Krzysztofa Langa z 1995 r. Skomponowa┼é go Micha┼é Lorenc.

11. ÔÇ×Psalm o ┼Ťwi─Ötych g├│ralskichÔÇŁ autorstwa Stanis┼éawa N─Ödzy-Kubi┼äca upami─Ötnia tragiczn─ů ┼Ťmier─ç Mieczys┼éawa ┼Üwierza. Karol Zaj─ůc, polski narciarz, napisa┼é wiersz ÔÇ×Zachodnia ┼Ťciana Ko┼ŤcielcaÔÇŁ.

12. Ko┼Ťcielec stanowi┼é inspiracj─Ö dla malarzy i rze┼║biarzy, takich jak Walery Eljasz-Radzikowski, Stanis┼éaw Witkiewicz, Rafa┼é Malczewski, Zenon Pokrywczy┼äski, Henryk Burzec czy Micha┼é G─ůsienica Szostak.

 

4.5/5 - (10 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç