15 Intryguj膮cych Ciekawostek o Kanale Panamskim 馃嚨馃嚘

kana艂 panamskim
foto – Pixabay

W XXI wieku ruch statk贸w na morzach i oceanach por贸wna膰 mo偶na do ruchu samochod贸w na autostradach. Tak wielkie nat臋偶enie ruchu ma zwi膮zek mi臋dzy innymi z nowymi szlakami morskimi stworzonymi w XIX i na pocz膮tku XX wieku oraz coraz wi臋kszym zapotrzebowaniem na towary pochodz膮ce z zamorskich kraj贸w znajduj膮cych si臋 w r贸偶nych miejscach ziemskiego globu. Pierwszym istotnym czynnikiem zwi臋kszaj膮cym eksploatowanie dr贸g morskich do transportu by艂o wybudowanie Kana艂u Sueskiego skracaj膮cego drog臋 z Azji do Europy i w odwrotnym kierunku. Kolejnym milowym krokiem by艂o zbudowanie Kana艂u Panamskiego. W obu przypadkach korzystanie z mo偶liwo艣ci skracania dr贸g 偶eglugowych by艂o bardzo wa偶nym czynnikiem.

1. Kana艂 Panamski, jest wa偶nym 艂膮cznikiem pomi臋dzy wodami morskimi i oceanicznymi znajduj膮cymi si臋 po obu stronach zar贸wno Ameryki P贸艂nocnej jak Po艂udniowej.

2. Koncepcja przekopania w膮skiego skrawka ziemi b臋d膮cego 艂膮cznikiem pomi臋dzy dwoma amerykami, powsta艂a ju偶 w XVI wieku. Inspiracj膮 do przekopania w膮skiego pasemka l膮du znajduj膮cego si臋 na terenie dzisiejszej Panamy, by艂o skr贸cenie drogi morskiej 艂膮cz膮cej Hiszpani臋 z jej zamorskimi terenami. Znajduj膮ce si臋 po zachodniej cz臋艣ci Ameryki Po艂udniowej Peru, by艂o koloni膮 hiszpa艅sk膮. Po艂膮czenie morskie mog艂o by膰 realizowane, op艂ywaj膮c ca艂a Ameryk臋. Do pokonania przez 偶eglarzy by艂 i jest do dnia dzisiejszego bardzo kapry艣ny przyl膮dek Horn, na kra艅cu kontynentu po艂udniowoameryka艅skiego. Buduj膮c kana艂 偶eglarze p艂ywaj膮cy pod hiszpa艅sk膮 flag膮, mieliby bardzo u艂atwione zadanie. Pomys艂 ten nie zosta艂 jednak zrealizowany.

3. Kolejnym pomys艂odawc膮 budowy kana艂u by艂 pochodz膮cy z Francji, Ferdinand Marie de Lesseps. De Lesseps mia艂 ju偶 do艣wiadczenie w tego typu przekopach, poniewa偶 kierowa艂 on budow膮 Kana艂u Sueskiego. Pewne prace zosta艂y zainicjowane, jednak na skutek bankructwa firmy Francuza zosta艂y przerwane.

4. Kolejnym zainteresowanym budow膮 kana艂u byli Amerykanie. Wydzier偶awili oni od tworz膮cej si臋 w艂a艣nie Panamy, skrawek terytorium, na kt贸rym rozpocz臋li przekop. Prace zosta艂y rozpocz臋te w roku 1904, a zako艅czone zosta艂y w roku 1914. Oficjalne otwarcie kana艂u mia艂o miejsce dopiero w roku 1920.

5. Budow臋 kana艂u przyp艂aci艂o 偶yciem oko艂o 25 tysi臋cy os贸b, a ponad 20 tysi臋cy z nich zarazi艂o si臋 wcze艣niej malari膮 lub 偶贸艂t膮 febr膮.

6. Przez ponad 70 lat Stany Zjednoczone jako dzier偶awca terenu Kana艂u Panamskiego sprawowa艂y piecz臋 nad przep艂ywaj膮cymi statkami. Przekazanie kontroli nad kana艂em w r臋ce rz膮du Panamy nast膮pi艂o w roku 1999.

7. Panama by艂a kiedy艣 cz臋艣ci膮 Kolumbii. Ruchy separatystyczne wsparte zosta艂y przez administracj臋 ameryka艅sk膮. Pomoc Panamie w oderwaniu si臋 od Kolumbii zosta艂a udzielona w zamian za mo偶liwo艣膰 nadzorowania nad budow膮 i korzystaniem z kana艂u.

8. Kana艂 Panamski ma 80 kilometr贸w d艂ugo艣ci, z czego tylko 14 kilometr贸w wydr膮偶one zosta艂o w litej skale wyst臋puj膮cej na przesmyku, a zdecydowana wi臋kszo艣膰 tego szlaku wodnego poprowadzona zosta艂a przez sztuczne jezioro Gat煤n. Ponad 16 kilometr贸w przypada na p艂ytkie wody przybrze偶ne Zatoki Panamskiej i Zatoki Col贸n.

9. Jezioro Gat煤n jest sztucznym zbiornikiem wodnym znajduj膮cym si臋 w 艣rodkowej Panamie. Jezioro znajduje si臋 na wysoko艣ci 26 metr贸w nad poziomem morza. Zbiornik powsta艂 w latach 107-1913 dzi臋ki tamie zbudowanej na rzece Chagres. Jezioro zaopatruje w wod臋, 艣luzy znajduj膮ce si臋 na kanale. Dzi臋ki wodzie pochodz膮cej z jeziora mo偶liwe jest nape艂nianie 艣luz s艂u偶膮cych do odpowiedniego podnoszenia i obni偶ania statk贸w przep艂ywaj膮cych przez kana艂.

10. Pokonanie kana艂u odbywa si臋 w ci膮gu 8-10 godzin, przez 24 godziny na dob臋. Przez kana艂 przep艂ywa rocznie 14 tysi臋cy statk贸w.

11. 艢luzy to najwa偶niejszy element kana艂u. Dzi臋ki 3 zestawom 艣luz, mo偶liwe jest podnoszenie statk贸w na 26 metr贸w. Kana艂 mog膮 pokonywa膰 statki maj膮ce nie wi臋cej ni偶 294,1 metry d艂ugo艣ci i 32,3 metra szeroko艣ci. Dopuszczalne zanurzenie wynosi 12 metry.

12. Przep艂yni臋cie kana艂u jest mo偶liwe po uiszczeniu op艂aty, wynosz膮cej 50 tysi臋cy dolar贸w. Op艂ata ta wymagana jest od du偶ych statk贸w. Jednostki mniejsze wnosz膮 op艂aty w przedziale 5-10 tysi臋cy dolar贸w.

13. W celu zapewnienia mo偶liwo艣ci korzystania z kana艂u przez wi臋ksze jednostki, w 2016 roku poszerzono i pog艂臋biono Kana艂, buduj膮c jednocze艣nie dwa nowe komplety 艣luz. Dzi臋ki tej inwestycji umo偶liwiono korzystanie z kana艂u wi臋kszym jednostkom np. kontenerowcom maj膮cym na swoim pok艂adzie 12 tysi臋cy kontener贸w,

14. Pokonanie Kana艂u Panamskiego li jest po wcze艣niejszym zarezerwowaniu terminu. Dzi臋ki takiemu rozwi膮zaniu nadzorcy kana艂u maj膮 mo偶liwo艣膰 zachowania p艂ynno艣ci i zapobiegaj膮 tworzeniu si臋 鈥瀔ork贸w鈥

15. Kana艂 Panamski jest w chwili obecnej jedynym 鈥瀞kr贸tem鈥 umo偶liwiaj膮cym stosunkowo szybkie dotarcie z Europy do Azji. Rozwa偶ana jest koncepcja wybudowanie nowego kana艂u na terytorium Nikaragui. Chwilowo koncepcja nowego kana艂u utkn臋艂a w martwym punkcie i nie wiadomo czy doczeka si臋 realizacji. G艂贸wnymi przeciwnikami s膮 艣rodowiska ekologiczne oraz bardziej prozaiczna przyczyna wynikaj膮ca z k艂opot贸w finansowych dotychczasowego propagatora tej koncepcji.. Kolejn膮 koncepcj膮 konkurencyjn膮 dla Panamy jest uruchomienie tak zwanego szlaku p贸艂nocnego. Nowy szlak morski jest coraz bardziej realny i jest zwi膮zany ze zmianami klimatycznymi wp艂ywaj膮cymi na udro偶nienie drogi w rejonie Arktyki.

4.1/5 - (14 votes)
Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo偶esz R贸wnie偶 Polubi膰