Atrakcje Jaros┼éaw 2022 ­čŚ║´ŞĆ Co mo┼╝na robi─ç i zobaczy─ç ?

jarosław atrakcje - ratusz
Ratusz w Jaros┼éawiu / foto – Autorstwa Krystian Cie┼Ťlik – Praca w┼éasna, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=28470640

Jaros┼éaw ÔÇô miasto w wojew├│dztwie podkarpackim, kt├│re stanowi siedzib─Ö powiatu jaros┼éawskiego. Przep┼éywa przez nie San. Jaros┼éaw zajmuje powierzchni─Ö 34,61 km2, a zamieszkuje go ponad 37 tys. os├│b.

Co warto zobaczy─ç w miejscowo┼Ťci Jaros┼éaw?

1. Rynek

W jego centrum znajduje si─Ö okaza┼éy ratusz, kt├│ry powsta┼é w XVII w. W 1782 r. zaj─Öli go Austriacy, kt├│rzy wyburzyli dwa pi─Ötra, jednak w XIX w. zosta┼éy one odbudowane, a sam obiekt zyska┼é neorenesansowy charakter. Na wie┼╝y ratuszowej znajduje si─Ö zegar z 1896 r. wykonany w pracowni Richarda Liebinga w Wiedniu. Ozdob─Ö Rynku stanowi r├│wnie┼╝ studnia miejska, kt├│rej istnienie odkryto podczas prac w 1965 r. Jej podziemna cz─Ö┼Ť─ç jest oryginalna, natomiast g├│rna stanowi rekonstrukcj─Ö. Dooko┼éa Rynku usytuowane s─ů renesansowe kamienice. Jedn─ů z nowszych atrakcji Rynku stanowi fontanna multimedialna. Pokazy odbywaj─ů si─Ö codziennie od maja do wrze┼Ťnia o godz. 19 i 21.

2. Podziemne Przej┼Ťcie Turystyczne

Rozci─ůga si─Ö na g┼é─Öboko┼Ťci 6 m pod kamienicami Rynek 4, 5 i 6. Jego d┼éugo┼Ť─ç wynosi 186 m. W piwnicach znajduje si─Ö 11 sal wystawowych z ekspozycjami obejmuj─ůcymi paleontologi─Ö, archeologi─Ö Sanu, kuchni─Ö mieszcza┼äsk─ů, ceramik─Ö, jarmarki jaros┼éawskie, my┼Ťlistwo, histori─Ö jaros┼éawskiej Star├│wki oraz makiet─Ö Jaros┼éawia. Bilet normalny za zwiedzanie z przewodnikiem kosztuje 16 z┼é, natomiast ulgowy 8 z┼é. W ofercie znajduje si─Ö r├│wnie┼╝ zwiedzanie z audio przewodnikiem. Bilety mo┼╝na kupi─ç w Centrum Informacji Turystyczno-Kulturalnej, znajduj─ůcej si─Ö pod adresem Rynek 5.

3. Podziemna Trasa Turystyczna

Znajduje si─Ö pod prywatn─ů kamienic─ů pod adresem Rynek 14. Zwana jest ÔÇ×Rydzikow─ůÔÇŁ od nazwiska jej pierwotnego w┼éa┼Ťciciela, Wojciecha Rydzika. Trasa zosta┼éa zaprojektowana w 1966 r. i obejmuje trzy kondygnacje piwnic. Jej d┼éugo┼Ť─ç wynosi ok. 150 m, przy r├│┼╝nicy poziom├│w wynosz─ůcej ok. 8 m. Trasa nosi imi─Ö prof. Feliksa Zalewskiego, kt├│ry kierowa┼é zespo┼éem naukowc├│w ratuj─ůcych zabytkowe jaros┼éawskie kamienice w latach 50. i 60. XX w. Cena biletu normalnego wynosi 10 z┼é, natomiast ulgowego 5 z┼é.

4. Muzeum Kamienica Orsettich

Muzeum Kamienica Orsettich ÔÇô mie┼Ťci si─Ö w p├│┼║norenesansowej kamienicy, kt├│r─ů w I po┼é. XVII w. zakupi┼é Wilhelm Orsetti, kupiec i bankier krakowski pochodzenia w┼éoskiego. Jemu r├│wnie┼╝ zawdzi─Öcza sw├│j bogaty wygl─ůd. Najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem jest Wielka Izba. Zgromadzono w niej wyposa┼╝enie pochodz─ůce g┼é├│wnie z XVI i XVII w. Pozosta┼ée pomieszczenia obejmuj─ů salonik eklektyczny, XIX-wieczn─ů jadalni─Ö, salon biedermeierowski, pok├│j panie┼äski, salonik secesyjny oraz ÔÇ×pok├│j z paskamiÔÇŁ, kt├│ry sw─ů nazw─Ö zawdzi─Öcza XVII-wiecznej polichromii zdobi─ůcej jego ┼Ťciany. W muzeum mo┼╝na ponadto zobaczy─ç kolekcj─Ö malarstwa artyst├│w tworz─ůcych w Jaros┼éawiu w okresie II Rzeczypospolitej. Bilet normalny kosztuje 15 z┼é, a ulgowy 8 z┼é.

5. Kolegiata pw. Bożego Ciała

Stanowi najstarszy pojezuicki ko┼Ťci├│┼é w Polsce. ┼Üwi─ůtynia powsta┼éa w latach 1580-1594, a jej fundatork─ů by┼éa Zofia ze Sprowy. Pierwotnie budowla nosi┼éa wezwanie ┼Ťw. Jan├│w. W 1862 r. ko┼Ťci├│┼é sp┼éon─ů┼é niemal doszcz─Ötnie, a po odbudowie zyska┼é wezwanie Bo┼╝ego Cia┼éa. We wn─Ötrzu na uwag─Ö zas┼éuguje ocala┼éy z po┼╝aru obraz Matki Bo┼╝ej ┼Ünie┼╝nej Kr├│lowej Rodzin, kt├│ry znajduje si─Ö w o┼étarzu g┼é├│wnym. Polichromia z 1912 r. jest dzie┼éem lwowskiego artysty Leonarda Winterowskiego. Drzwi Tysi─ůclecia prowadz─ůce do ┼Ťwi─ůtyni zaprojektowa┼é artysta-rze┼║biarz z Jaros┼éawia, Stanis┼éaw Lenar. Znajduj─ů si─Ö na nich sceny z historii Polski i Jaros┼éawia. Przed ko┼Ťcio┼éem zobaczy─ç mo┼╝na kopie rze┼║b ┼Ťw. Jan├│w i ┼Ťwi─Ötych jezuickich wykonanych przez Tomasza Huttera. Orygina┼éy przechowywane s─ů w lapidarium.

6. Jaros┼éawski O┼Ťrodek Kultury i Sztuki

Znajduje si─Ö w zabytkowym budynku Towarzystwa Gimnastycznego ÔÇ×Sok├│┼éÔÇŁ. Powsta┼é on na pocz─ůtku XX w. wed┼éug projektu krakowskiego architekta Teodora Talowskiego. Aktualnie w budynku znajduje si─Ö m. in. kino ÔÇ×IkarÔÇŁ. Mieszcz─ů si─Ö tu tak┼╝e galerie wystawowe, prezentuj─ůce wystawy zwi─ůzane z rysunkiem, fotografi─ů, malarstwem czy grafik─ů. Galeria ÔÇ×Rynek 6ÔÇŁ oraz ksi─Ögarnia Miejskiego O┼Ťrodka Kultury ÔÇ×Jaros┼éawski Kuferek ArtystycznyÔÇŁ mieszcz─ů si─Ö w zabytkowej kamienicy Gruszewicz├│w, powsta┼éej na prze┼éomie XVI i XVII w.

7. Centrum Edukacji Kulturalnej

Mie┼Ťci si─Ö w piwnicach ratusza oraz w Bramie Krakowskiej. Ratuszowe piwnice mieszcz─ů interaktywne urz─ůdzenia, kt├│re prezentuj─ů zagadnienia zwi─ůzane z muzyk─ů, rze┼║b─ů, malarstwem i architektur─ů. Znajduje si─Ö tu r├│wnie┼╝ laboratorium teatralne i pracownia origami. W Bramie Krakowskiej, stanowi─ůcej fragment fortyfikacji z XVI w., mo┼╝na zapozna─ç si─Ö m. in. z zabytkami Jaros┼éawia oraz biografiami postaci zwi─ůzanych z tym miastem. Wst─Öp jest bezp┼éatny. Centrum Edukacji Kulturalnej powsta┼éo w ramach projektu ÔÇ×Jaros┼éaw Magiczne MiastoÔÇŁ.

8. Miejski O┼Ťrodek Sportu i Rekreacji

Oferuje kryt─ů p┼éywalni─Ö, w ramach kt├│rej funkcjonuj─ů dwie niecki sportowe, niecka do nauki p┼éywania oraz niecka z atrakcjami wodnymi, takimi jak bicze wodne, masa┼╝e podwodne, gejzery podwodne, kurtyna wodna i ÔÇ×dzika rzekaÔÇŁ. Znajduje si─Ö tu r├│wnie┼╝ 80-metrowa zje┼╝d┼╝alnia rurowa oraz wanna do hydromasa┼╝u. W okresie wakacyjnym Miejski O┼Ťrodek Sportu i Rekreacji udost─Öpnia p┼éywalni─Ö sezonow─ů z nieck─ů rekreacyjn─ů, brodzikiem dla dzieci, boiskiem rekreacyjnym, miejscami do le┼╝akowania oraz barem-kawiarni─ů. W zimie natomiast udost─Öpniane jest sztuczne lodowisko.

9. Winnica Rodziny Steckich

Znajduje si─Ö na Karpackim Szlaku Wina, skupiaj─ůcym 29 winnic z Polski i S┼éowacji. Powsta┼éa w 2002 r. i nawi─ůzuje do handlu winem na s┼éynnych jaros┼éawskich jarmarkach. W┼éa┼Ťciwa winnica zosta┼éa za┼éo┼╝ona w 2003 r. w oddalonej o 19 km od Jaros┼éawia W─Ögierce. W ofercie znajduje si─Ö sprzeda┼╝ win w┼éasnego wyrobu, szkolenia dla pocz─ůtkuj─ůcych oraz zak┼éadanie winnic przydomowych, porady z zakresu uprawy oraz przetw├│rstwa gronowego, a tak┼╝e degustacja ser├│w w winnicach. Po wcze┼Ťniejszym um├│wieniu si─Ö mo┼╝liwe jest tak┼╝e zwiedzanie.

10. Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu

Stanowi oddzia┼é Muzeum w Jaros┼éawiu Kamienica Orsettich. Mie┼Ťci si─Ö w klasycystycznym pa┼éacu, kt├│ry powsta┼é w latach 1807-1812 z inicjatywy Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej i jej m─Ö┼╝a Ignacego Morskiego. Za projekt odpowiedzialny by┼é architekt Christian Piotr Aigner. Wn─Ötrza nawi─ůzuj─ů wystrojem do XIX w. i w cz─Ö┼Ťci stanowi─ů odtworzenie oryginalnego wygl─ůdu. Prezentuj─ů histori─Ö rodziny Dzieduszyckich, a poprzez ich losy r├│wnie┼╝ Polski. W┼Ťr├│d pomieszcze┼ä przeznaczonych do zwiedzania znajduje si─Ö gotowalnia, sypialnia pani domu, prywatny salonik, ÔÇ×pok├│j s┼éonecznikowyÔÇŁ, rotunda oraz gabinet hrabiego Dzieduszyckiego, nawi─ůzuj─ůcy do W┼éodzimierza Dzieduszyckiego, tw├│rcy Muzeum Przyrodniczego we Lwowie. Pa┼éac otoczony jest przez romantyczny park. Zwiedzanie muzeum jest bezp┼éatne.

11. Muzeum w Przeworsku – Zesp├│┼é Pa┼éacowo-Parkowy

Muzeum mie┼Ťci si─Ö w pa┼éacu, kt├│ry powsta┼é na prze┼éomie XVIII i XIX w. z inicjatywy ksi─Ö┼╝nej Izabelli z Czartoryskich Lubomirskiej. Pocz─ůtkowo budow─ů kierowa┼é architekt Jan Griesmeyer, ale finalizowa┼é j─ů architekt Christian Piotr Aigner. Budowla powsta┼éa w stylu klasycystycznym. Otacza ja park w stylu angielskim. Na parterze pa┼éacu znajduje si─Ö ekspozycja dotycz─ůca historii miasta i regionu. Na I pi─Ötrze zgromadzone s─ů eksponaty z zakresu sztuki, a pomieszczenia podzielone s─ů na apartamenty mieszkalne, sale reprezentacyjne oraz pomieszczenia dodatkowe. W dawnych stajniach cugowych mo┼╝na zwiedzi─ç natomiast Muzeum Po┼╝arnictwa z ponad 1200 eksponatami. Cena za zwiedzanie Pa┼éacu Lubomirskich wynosi 12 z┼é w przypadku biletu normalnego i 7 z┼é w przypadku biletu ulgowego, natomiast zwiedzanie Muzeum Po┼╝arnictwa to koszt 10 z┼é za bilet normalny i 6 z┼é za bilet ulgowy.

12. Przeworska Kolejka W─ůskotorowa ÔÇ×Pog├│rzaninÔÇŁ

Zosta┼éa otwarta w 1904 r. na trasie Przeworsk-Dyn├│w. Do 1908 r. w┼éa┼Ťcicielem kolei by┼é ksi─ů┼╝─Ö Andrzej Lubomirski. Potem przej─Ö┼éo j─ů towarzystwo akcyjne ÔÇ×Kolej lokalna Przeworsk-Dyn├│wÔÇŁ. Kolejka wykorzystywana by┼éa r├│wnie┼╝ do transportu na potrzeby przeworskiej cukrowni. Obecnie kolej oferuje przewozy turystyczne taborami ci─ůgni─Ötymi przez lokomotyw─Ö spalinow─ů Lxd2. W 2022 r. kursy odbywaj─ů si─Ö na trasie Przeworsk-┼üopuszka Wielka i ┼üopuszka Wielka-Przeworsk.

Jaros┼éaw – kr├│tko historycznie

Przyjmuje si─Ö, ┼╝e Jaros┼éaw za┼éo┼╝y┼é w 1031 r. ksi─ů┼╝─Ö kijowski Jaros┼éaw M─ůdry, od kt├│rego imienia miasto mia┼éo wzi─ů─ç swoj─ů nazw─Ö. Pierwsze wzmianki o Jaros┼éawiu pojawiaj─ů si─Ö w Kronice ruskiej z 1152 r. i m├│wi─ů o grodzie warownym ksi─Öcia w┼éodzimiersko-halickiego. W kolejnych wiekach przechodzi┼é on w r─Öce polskie, w─Ögierskie, a nawet tatarskie. Prawa miejskie gr├│d uzyska┼é w 1323 r., jednak dokumenty zwi─ůzane z pierwsz─ů lokacj─ů zagin─Ö┼éy. W 1375 r. W┼éadys┼éaw Opolczyk, zarz─ůdzaj─ůcy Rusi─ů Czerwon─ů, nada┼é miastu przywilej lokacyjny na prawie magdeburskim i przeni├│s┼é je w miejsce dzisiejszej Star├│wki.

W 1378 r. Ru┼Ť zaj─Ö┼éa kr├│lowa Jadwiga, kt├│ra 13 lutego przyby┼éa r├│wnie┼╝ do Jaros┼éawia. W XIV w. Ja┼Ťko z Tarnowa z rodu Leliwit├│w otrzyma┼é w dziedziczenie w┼éadanie ziemi─ů jaros┼éawsk─ů, a miasto sta┼éo si─Ö w┼éasno┼Ťci─ů prywatn─ů. Ta ga┼é─ů┼║ rodu Leliwit├│w przyj─Ö┼éa nazw─Ö Jaros┼éawscy. W XV w. Jaros┼éaw wszed┼é w sk┼éad pierwszej w Polsce ordynacji. Zosta┼éa ona wkr├│tce najechana i spustoszona przez Tatar├│w, Turk├│w i Wo┼éoch├│w. Mimo wszystko XV i XVI w. by┼é z┼éotym okresem w dziejach Jaros┼éawia, kt├│ry by┼é jednym z najbogatszych miast w Polsce. Epidemie, po┼╝ary i najazdy Tatar├│w, Szwed├│w, Kozak├│w, Siedmiogrodzian, W─Ögr├│w, Wo┼éoch├│w, Mo┼édawian z czasem jednak os┼éabi┼éy i wyniszczy┼éy miasto.

Pod koniec XVIII w., wraz z rozbiorami, Jaros┼éaw znalaz┼é si─Ö pod zaborem austriackim. Miasto znacznie zubo┼╝a┼éo, a liczba ludno┼Ťci drastycznie zmala┼éa. Byt mieszka┼äc├│w poprawi┼é si─Ö nieco wraz z rozbudow─ů garnizonu jaros┼éawskiego w II po┼é. XIX w. na wypadek walk Austriak├│w z Rosjanami. W czasie I wojny ┼Ťwiatowej miasto sta┼éo si─Ö aren─ů walk mi─Ödzy dotychczasowymi zaborcami Polski i zosta┼éo znacznie zniszczone. W 1918 r. wr├│ci┼éo do Polski, ale wydarzenia II wojny ┼Ťwiatowej przerwa┼éy rozw├│j Jaros┼éawia. Wiele obiekt├│w zosta┼éo zniszczonych podczas wycofywania si─Ö wojsk niemieckich przed nadci─ůgaj─ůc─ů Armi─ů Czerwon─ů.

Oceń post
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç