31 Niesamowitych Ciekawostek o Indonezji ­čç«­čçę

indonezja
foto – Pixabay

Indonezja ÔÇô wyspiarskie pa┼ästwo po┼éo┼╝one w Azji Po┼éudniowo-Wschodniej i w Oceanii. Oficjalna nazwa kraju brzmi Republika Indonezji.

1. Indonezj─Ö tworz─ů wyspy Archipelagu Malajskiego. Jest ich ponad 17,5 tys., z czego ok. 6 tys. jest zamieszkanych. W┼Ťr├│d najwi─Ökszych indonezyjskich wysp znajduj─ů si─Ö Borneo, Sumatra, Nowa Gwinea, Celebes i Jawa.

2. Najbardziej zaludnion─ů wysp─ů ┼Ťwiata jest Jawa. Na powierzchni 126 700 km2 zamieszkuje ponad 147 mln ludzi. G─Östo┼Ť─ç zaludnienia wynosi 1121 os├│b/km2.

3. Wyspa Borneo jest podzielona mi─Ödzy Indonezj─Ö, Malezj─Ö i Brunei. Indonezyjczycy swoj─ů cz─Ö┼Ť─ç nazywaj─ů Kalimantan. Wyspa Nowa Gwinea podzielona jest pomi─Ödzy Indonezj─Ö i Papu─Ö-Now─ů Gwine─Ö. Wyspa Timor jest podzielona pomi─Ödzy Indonezj─Ö i Timor Wschodni.

4. Ca┼ékowita powierzchnia Indonezji wynosi 1 904 569 km2. Zajmuje 14. miejsce w┼Ťr├│d pa┼ästw ┼Ťwiata o najwi─Ökszej powierzchni i 7. miejsce na tej li┼Ťcie po wliczeniu teren├│w morskich. Kraj zamieszkuje ok. 273,5 mln ludzi, co daje mu 4. miejsce na ┼Ťwiecie pod wzgl─Ödem liczby ludno┼Ťci.

5. Flaga Indonezji sk┼éada si─Ö z dw├│ch poziomych pas├│w. G├│rny ma czerwon─ů barw─Ö, a dolny bia┼éy. Okre┼Ťlana jest nazw─ů Sang Dwiwarna, co oznacza ‘┼╝yj─ůca osoba’. Kolor bia┼éy symbolizuje dusz─Ö, natomiast czerwony cia┼éo i ┼╝ycie fizyczne.

6. W godle Indonezji widnieje z┼éoty orze┼é Garuda, jedno z b├│stw w hinduizmie i buddyzmie. Na piersi or┼éa znajduje si─Ö tarcza herbowa podzielona na pi─Ö─ç p├│l. W lewym g├│rnym rogu znajduje si─Ö g┼éowa dzikiego bawo┼éu bantenga, w prawym g├│rnym rogu drzewo, w lewym dolnym przedstawienia ry┼╝u i bawe┼ény, a w prawym dolnym ┼éa┼äcuch. W centralnym polu znajduje si─Ö gwiazda. Orze┼é trzyma w ┼éapach wst─Ög─Ö z napisem ÔÇťBhinneka Tunggal IkaÔÇŁ, dewiz─ů kraju.

7. Dewiza kraju brzmi ÔÇťBhinneka Tunggal IkaÔÇŁ, co w j─Özyku starojawajskim oznacza dos┼éownie ÔÇťWielu, ale jedenÔÇŁ, a t┼éumaczone jest jako ÔÇťJedno┼Ť─ç w r├│┼╝norodno┼ŤciÔÇŁ.

8. Orze┼é z god┼éa ma po 17 pi├│r w ka┼╝dym skrzydle, 8 pi├│r w ogonie i 45 pi├│r w szyi, co nawi─ůzuje do daty proklamowania niepodleg┼éo┼Ťci przez Indonezj─Ö, 17 sierpnia 1945 r. Z┼éota gwiazda symbolizuje wiar─Ö, g┼éowa bawo┼éa ÔÇô suwerenno┼Ť─ç i niezale┼╝no┼Ť─ç Indonezji, drzewo ÔÇô jedno┼Ť─ç narodu, ry┼╝ i bawe┼éna ÔÇô sprawiedliwo┼Ť─ç spo┼éeczn─ů oraz r├│wno┼Ť─ç kobiet i m─Ö┼╝czyzn, a ┼éa┼äcuch ÔÇô humanitaryzm spo┼éecze┼ästwa.

9. Hymn narodowy Indonezji nosi tytu┼é ÔÇťIndonesia RayaÔÇŁ, co oznacza ÔÇťWielka IndonezjaÔÇŁ. Autorem s┼é├│w i melodii jest Wage Rudolf Supratman.

10. J─Özykiem urz─Ödowym jest indonezyjski. Nale┼╝y do grupy j─Özyk├│w malajsko-polinezyjskich, b─Öd─ůcej cz─Ö┼Ťci─ů rodziny j─Özyk├│w austronezyjskich. W Indonezji funkcjonuje r├│wnie┼╝ ok. 700 lokalnych j─Özyk├│w, m.in. jawajski, sundajski i balijski.

11. Stolic─ů Indonezji jest D┼╝akarta. Zajmuje powierzchni─Ö 661,52 km2 i jest zamieszkiwana przez ponad 10,562 mln ludzi. Oficjalnie nie jest miastem, ale prowincj─ů z przyznanym specjalnym statusem stolicy.

12. Obszar metropolitalny D┼╝akarty nosi nazw─Ö Jabodetabek i nale┼╝y do czo┼é├│wki najwi─Ökszych aglomeracji ┼Ťwiata. Zajmuje powierzchni─Ö 7315 km2, a liczba ludno┼Ťci wynosi ok. 34,365 mln os├│b.

13. Walut─ů kraju jest rupia indonezyjska. Dzieli si─Ö na 100 sen├│w. W praktyce nie u┼╝ywa si─Ö jednak monet o ni┼╝szym nominale ni┼╝ 50 rupii.

14. Archipelag indonezyjski by┼é zamieszkiwany ju┼╝ 2 miliony lat temu, o czym ┼Ťwiadcz─ů skamienia┼ée szcz─ůtki Homo erectus, kt├│ry okre┼Ťlany jest jako cz┼éowiek jawajski. Homo sapiens pojawi┼é si─Ö tu ok. 43 tys. lat p.n.e.

15. W I w. n.e. Indonezja nale┼╝a┼éa do sieci pa┼ästw portowych, prowadz─ůcych handel z Indiami, Chinami oraz mi─Ödzy sob─ů. Od VII w. na Jawie rozwin─Ö┼éa si─Ö uprawa ry┼╝u. Od VII do X w. ┼Ťrodkow─ů Jaw─ů rz─ůdzi┼éy hinduska dynastia Sailendra i buddyjska Sanjaya, za kt├│rych panowania powsta┼éy s┼éynne zabytki religijne, takie jak buddyjska ┼Ťwi─ůtynia Borobudur oraz hinduski kompleks religijny Prambanan.

16. W kolejnych wiekach na Sumatrze i Jawie panowa┼éy kolejne kr├│lestwa, z kt├│rych du┼╝e znaczenie mia┼é Majapahit, istniej─ůcy od ko┼äca XIII do ko┼äca XV w. Od XIII w. na terenach Indonezji zacz─ů┼é rozprzestrzenia─ç si─Ö islam. W XVI w. w archipelagu pojawili si─Ö Europejczycy – Portugalczycy, Hiszpanie i Holendrzy.

17. W XVII i XVIII w. kontrol─Ö nad handlem w Indonezji przej─Ö┼éa Holenderska Kompania Wschodnioindyjska. Podbi┼éa r├│wnie┼╝ teren dzisiejszej D┼╝akarty, gdzie za┼éo┼╝one zosta┼éo miasto Batawia. Po bankructwie Kompanii w 1800 r., Holandia ustanowi┼éa Holenderskie Indie Wschodnie, stanowi─ůce holendersk─ů koloni─Ö. Podczas ich panowania wybucha┼éy cz─Öste powstania miejscowej ludno┼Ťci. Ponadto przez kr├│tki czas panowali Brytyjczycy.

18. Za pocz─ůtek indonezyjskiego ruchu narodowego uwa┼╝a si─Ö powstanie w 1908 r. ruchu spo┼éecznego Budi Utomo. W 1942 r. w Holenderskich Indiach Wschodnich pojawili si─Ö Japo┼äczycy. Wzmacniali oni nastroje antyeuropejskie, a po kl─Öskach wojennych rozpocz─Öli starania o nadanie Indonezji niepodleg┼éo┼Ťci. 17 sierpnia 1945 r. zosta┼éa proklamowana niepodleg┼éo┼Ť─ç Indonezji.

19. W latach 1945-1949 toczy┼éy si─Ö walki pomi─Ödzy Republik─ů Indonezji i holenderskim imperium. Zako┼äczy┼éy si─Ö wraz z utworzeniem Stan├│w Zjednoczonych Indonezji 27 grudnia 1949 r., kiedy to Holandia uzna┼éa cz─Ö┼Ťciow─ů niepodleg┼éo┼Ť─ç kraju. W 1961 r. armia indonezyjska odbi┼éa Holendrom zachodni─ů cz─Ö┼Ť─ç wyspy Nowa Gwinea. W latach 1963-1966 Indonezja by┼éa uwik┼éana w konflikt z Malezj─ů.

20. W 1965 r. w┼éadz─Ö w wyniku zamachu stanu pr├│bowali przej─ů─ç komuni┼Ťci. Zostali jednak powstrzymani przez gen. Suharto, kt├│ry nast─Öpnie doprowadzi┼é do zniszczenia partii komunistycznej w krwawych czystkach, przy pomocy wojska. W latach 1967-1998 Suharto by┼é prezydentem Indonezji. Jego autorytarne rz─ůdy sko┼äczy┼éy si─Ö wraz z ogromnym kryzysem gospodarczym z lat 1997-1998, kt├│ry doprowadzi┼é do zamieszek. W ich rezultacie Suharto musia┼é ust─ůpi─ç ze stanowiska.

21. W 1999 r. w referendum mieszka┼äcy Timoru Wschodniego wyrazili ch─Ö─ç od┼é─ůczenia si─Ö od Indonezji. W efekcie od 2002 r. Timor Wschodni jest niepodleg┼éym pa┼ästwem.

22. Najwy┼╝szym szczytem Indonezji jest Puncak Jaya po┼éo┼╝ony w G├│rach ┼Ünie┼╝nych na wyspie Nowa Gwinea. Wznosi si─Ö na wysoko┼Ť─ç 4884 m n.p.m.

23. Najd┼éu┼╝sz─ů indonezyjsk─ů rzek─ů jest Kapuas. Ma d┼éugo┼Ť─ç 1143 km i znajduje si─Ö na wyspie Borneo. Uchodzi delt─ů do Morza Po┼éudniowochi┼äskiego.

24. Na letnich igrzyskach olimpijskich Indonezja zdoby┼éa jak dot─ůd 30 medali, w tym 7 z┼éotych, 12 srebrnych i 11 br─ůzowych. A┼╝ 19 medali zdobyli w badmintonie, 10 w podnoszeniu ci─Ö┼╝ar├│w i 1 w ┼éucznictwie.

25. W Indonezji znajduje si─Ö 9 obiekt├│w wpisanych na list─Ö ┼Ťwiatowego dziedzictwa UNESCO. Nale┼╝─ů do nich zespo┼éy ┼Ťwi─ůtynne Borobudur i Prambanan, parki narodowe Ujung Kulon, Komodo i Lorentz, zasoby las├│w deszczowych na Sumatrze, krajobraz kulturowy prowincji Bali, dziedzictwo kopalni w─Ögla Ombilin w Sawahlunto oraz stanowisko antropologiczne pracz┼éowieka Sangiran. Lasy deszczowe na Sumatrze maj─ů status obiektu zagro┼╝onego.

26. W grudniu 2004 r. w rejonie Sumatry miało miejsce trzęsienie ziemi, w wyniku którego powstało ogromne tsunami. Fale uderzyły w wiele państw. Największe zniszczenia wywołały w Indonezji. Zginęło tu ponad 170 tys. osób.

27. Indonezja jest cz┼éonkiem G-20, grupy 19 pa┼ästw i Unii Europejskiej, kt├│ra spotyka si─Ö w celu omawiania ┼Ťwiatowych problem├│w gospodarczych, politycznych i finansowych.

28. Jednym z typowo indonezyjskich da┼ä jest rendang. Przyrz─ůdza si─Ö go z z mi─Ösa, najcz─Ö┼Ťciej wo┼éowego, duszonego w mleku kokosowym i doprawianego mieszank─ů zi├│┼é i przypraw. Danie wywodzi si─Ö z Sumatry, sk─ůd rozprzestrzeni┼éo si─Ö nie tylko w Indonezji, ale r├│wnie┼╝ w s─ůsiednich krajach.

29. Na wyspie Nowa Gwinea, w pobli┼╝u miasta Jayapura, znajduje si─Ö 8-hektarowy las, do kt├│rego mog─ů wchodzi─ç wy┼é─ůcznie kobiety i to nago. Jest to dla nich tradycyjne miejsce spotka┼ä, podczas kt├│rego szukaj─ů ma┼é┼╝y i wymieniaj─ů si─Ö do┼Ťwiadczeniami.

30. W Indonezji znajduje trzeci najwi─Ökszy pod wzgl─Ödem powierzchni obszar las├│w deszczowych. D┼╝ungle zajmuj─ů ok. 99,5 mln ha, a ponad po┼éowa tego obszaru to lasy pierwotne. Ogromny problem stanowi jednak wycinka drzew pod plantacje palm oleistych.

31. S┼éynnym indonezyjskim zwierz─Öciem jest waran z wyspy Komodo (┼éac. Varanus komodoensis). Ten gad z rodziny waran├│w jest obecnie najwi─Öksz─ů ┼╝yj─ůc─ů jaszczurk─ů na ┼Ťwiecie. D┼éugo┼Ť─ç cia┼éa wynosi od 2,5 do 3m. Zwany jest r├│wnie┼╝ smokiem z Komodo.

4.6/5 - (5 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç