Bazylika Mariacka w Krakowie ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

bazylika mariacka krak├│w

Mistycyzm Ko┼Ťcio┼éa Mariackiego w Krakowie to rzecz niezwyk┼éa, cudowna architektura oraz wieki bogatej historii czyni─ů to miejscem wyj─ůtkowym na mapie Polski, a nawet ┼Ťwiata. Jan Pawe┼é drugi w spos├│b bardzo wyrazisty oznajmi┼é o Ko┼Ťciele Mariackim: ,,by┼ébym w sumieniu niespokojny, czy naprawd─Ö by┼éem w Krakowie, gdybym nie odwiedzi┼é bazyliki Mariackiej”.

1. Stare Miasto, a wraz z nim Ko┼Ťci├│┼é Mariacki, trafi┼éo na list─Ö ┼Ťwiatowego dziedzictwa UNESCO ju┼╝ w 1978 roku.

2. Bazylika w stylu gotyckim nie zmienia┼éa si─Ö znacz─ůco na przestrzeni wiek├│w, zosta┼éa uko┼äczona pod koniec XIV wieku.

bazylika mariacka w krakowie
Bazylika Mariacka w Krakowie w Kaszubskim Parku Miniatur w Stryszej Budzie

3. Wed┼éug Jana D┼éugosza wcze┼Ťniejszy ko┼Ťci├│┼é murowany powsta┼é w latach 1221-1222, w stylu roma┼äskim. Ko┼Ťci├│┼é jednak zosta┼é zniszczony poprzez tatarskie najazdy.

4. Pierwotnie w miejscu Bazyliki Mariackiej sta┼é ko┼Ťci├│┼é drewniany.

5. Jedno z najsilniejszych trzęsień ziemi w historii Polski spowodowało zawalenie sklepienia, było to w okolicach roku 1442.

6. Historyczne prace badawcze dotycz─ůce wcze┼Ťniejszych obiekt├│w na terenie dzisiejszego Ko┼Ťcio┼éa Mariackiego prowadzi┼é m.in. W┼éadys┼éaw Grabski ÔÇô dwukrotny premier II RP, minister Skarbu i autor reformy walutowej z 1924 roku.

7. Hejnalica ÔÇô wy┼╝sza z wie┼╝ Ko┼Ťcio┼éa Mariackiego czyni go najwy┼╝szym ko┼Ťcio┼éem w Ma┼éopolsce, mierzy 82 metry. Nie od razu mia┼éa tak─ů wysoko┼Ť─ç, poniewa┼╝ w po┼éowie XV wieku j─ů podwy┼╝szono, aby pe┼éni┼éa funkcj─Ö wartownicz─ů. Hejna┼é wykonywany jest z wysoko┼Ťci 54 metr├│w, aby tam dotrze─ç, nale┼╝y pokona─ç 239 schod├│w.

8. Hejnał Mariacki został zagrany pierwszy raz w południe 13 lutego 1838 roku.

9. W ni┼╝szej z wie┼╝, mierz─ůcej 69 metr├│w, znajduj─ů si─Ö m.in. ko┼Ťcielne dzwony, nastarszy z nich zosta┼é odlany w 1320 roku, najwi─Ökszy ÔÇô P├│┼ézygmunt ÔÇô o masie oko┼éo 4800 kg i ┼Ťrednicy 180 cm, odlany w 1438 roku.

10. Ko┼Ťci├│┼é tr├│jnawowy, w kt├│rym o┼étarz orientowany jest ku wschodowi.

11. Zachwycaj─ůce po dzi┼Ť dzie┼ä sklepienie gwia┼║dziste prezbiterium Bazyliki Mariackiej zbudowa┼é w 1442 roku kamieniarz Czipser.

12. Na zwornikach ┼╝eber widniej─ů herby: Polski, Krakowa i biskupa Iwo Odrow─ů┼╝a, kt├│ry by┼é fundatorem roma┼äskiego ko┼Ťcio┼éa w XIII wieku.

13. W 1891 roku rze┼║biarz Zygmunt Langman wykona┼é pos─ůgi prorok├│w: Jeremiasza, Daniela, Dawida, Ezechiela, Jonasza i Izajasza ÔÇô umieszczaj─ůc je w ┼Ťciennych wn─Ökach.

14. Pierwsza wzmianka o organach w Ko┼Ťciele Mariackim si─Öga 1399 roku.

15. Jednym wielu wyr├│┼╝niaj─ůcych si─Ö element├│w ko┼Ťcio┼éa jest o┼étarz wykonany przez Wita Stwosza, prac─Ö rozpocz─ů┼é w 1477 roku, o┼étarz uko┼äczy┼é 12 lat p├│┼║niej. Za swoje opus magnum otrzyma┼é przynajmniej 2808 floren├│w, co ├│wcze┼Ťnie stanowi┼éo roczny bud┼╝et Krakowa.

16. Stwosz nie by┼é artyst─ů powszechnie znanym, cho─ç obiecuj─ůcym, zosta┼é wybrany po cz─Ö┼Ťci ze wzgl─Ödu na wi─Özi gospodarcze mi─Ödzy Krakowem a Norymberg─ů. Przez wieki jego nazwisko by┼éo zapomniane, dopiero w latach 20. XIX wieku nazwisko wykonawcy o┼étarza ustali┼é polski historyk ÔÇô Ambro┼╝y Grabowski.

17. Nastawa o┼étarzowa ma wymiary 11 m x 13 m, co czyni j─ů najwi─Öksz─ů w Europie.

18. Polichromia na ┼Ťcianach prezbiterium zosta┼éa wykonana przez Jana Matejk─Ö w latach 1890-1892.

19. Malowidła na sklepieniu nawy głównej wykonali: Jan Matejko, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański. Wykonali również witraże.

20. Bazylika Mariacka jest nekropoli─ů, nieliczne poch├│wki mia┼éy miejsce w ┼Ťredniowieczu oraz okresie nowo┼╝ytnym. Od oko┼éo 1222 roku na terenie ko┼Ťcio┼éa znajdowa┼é si─Ö cmentarz, zlikwidowany przez Austriak├│w w 1796 roku.

21. W Ko┼Ťciele Mariackim znajduje si─Ö 11 kaplic.

22. Przy jednym z wej┼Ť─ç zamontowana jest kuna ÔÇô metalowa obr─Öcz przymocowana na kr├│tkim ┼éa┼äcuchu do mur├│w. Mia┼éa stanowi─ç pokut─Ö dla grzesznik├│w, obecnie ÔÇô ze wzgl─Ödu na wy┼╝szy poziom gruntu ÔÇô znajduje si─Ö przy ziemi, natomiast dawniej by┼éa skonstruowana w spos├│b uniemo┼╝liwiaj─ůcy wyprostowanie.

23. Liczne dzie┼éa zosta┼éy zrabowane przez Niemc├│w podczas II wojny ┼Ťwiatowej. Cz─Ö┼Ť─ç z nich pozostaje nieodnaleziona.

24. Ostatnie większe prace restauracyjne miały miejsce w latach 90. XX wieku.

25. W kwietniu 2010 roku w bazylice odby┼éo si─Ö nabo┼╝e┼ästwo pogrzebowe tragiczne zmar┼éej pary prezydenckiej ÔÇô Lecha i Marii Kaczy┼äskich.

26. W 2020 roku NBP wprowadzi┼é dwie monety okoliczno┼Ťciowe z wizerunkiem Ko┼Ťcio┼éa Mariackiego ÔÇô o nominale 5 z┼é oraz 50 z┼é.

wn─Ötrze bazyliki mariacjkiej

wn─Ötrze bazyliki mariackiej

*wszystkie zdj─Öcia – podroztrwa.pl

4/5 - (22 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç