Stare Miasto w Warszawie ­čŚ║´ŞĆ Informacje i Ciekawostki

stare miasto warszawa
foto – Pixabay

Ka┼╝de miasto ma sw├│j pocz─ůtek si─Ögaj─ůcy niejednokrotnie wiele wiek├│w wstecz. Miasta powstaj─ůce w p├│┼énocnej cz─Ö┼Ťci Europy zazwyczaj maj─ů zdecydowanie kr├│tsz─ů histori─Ö ni┼╝ np. miasta basenu Morza ┼Ür├│dziemnego. Rozw├│j cywilizacyjny Europy by┼é bardzo zr├│┼╝nicowany. Ciep┼ée regiony ┼Ťwiata , r├│wnie┼╝ Europy by┼éy miejscami rodz─ůcych si─Ö cywilizacji. Klimat, blisko┼Ť─ç morza i podobne warunki sprawia┼éy, ┼╝e ludzie zamieszkuj─ůcy te rejony, zdecydowanie wcze┼Ťniej porzucili w─Ödrowny tryb ┼╝ycia, a je┼Ťli ju┼╝ udawali si─Ö w drog─Ö, to by┼éy to zazwyczaj wyprawy wojenne. P├│┼énoc Europy w tym tak┼╝e ziemie dzisiejszej Polski jeszcze pod koniec pierwszego tysi─ůclecia po Chrystusie, w wi─Ökszo┼Ťci zamieszkiwa┼éy p├│┼éw─Ödrowne plemiona. Taki spos├│b ┼╝ycia nie sprzyja┼é budowaniu o┼Ťrodk├│w miejskich. Zmiany do┼Ť─ç istotne zacz─Ö┼éy pojawia─ç si─Ö wraz z rozwojem i ekspansj─ů chrze┼Ťcija┼ästwa. Podwaliny pod przysz┼ée miasta bardzo cz─Östo by┼éy dwojakie. W┼éadcy na przyk┼éad Polski za czas├│w Pierwszych Piast├│w nie mieli okre┼Ťlonego miejsca, w kt├│rym zatrzymywaliby si─Ö na d┼éu┼╝ej. Najcz─Ö┼Ťciej przemieszczali si─Ö z miejsca na miejsce, buduj─ůc swoje tymczasowe siedziby w formie grod├│w obronnych. Wraz z przyj─Öciem przez polsk─ů chrztu, du┼╝─ů rol─Ö w powstawaniu miast, zacz─ů┼é odgrywa─ç ko┼Ťci├│┼é, wznosz─ůc budowle sakralne.

Bardzo podobnie wygl─ůda┼éy pocz─ůtki miasta, kt├│re dzi┼Ť stanowi stolic─Ö Polski. Tym miastem jest Warszawa z histori─ů zaczynaj─ůc─ů si─Ö w XIII wieku. Najstarsze budowle si─Ögaj─ůce cz─Östo czasom ┼Ťredniowiecza i czasom nast─Öpnym, dzi┼Ť nazywane s─ů warszawskim Starym Miastem.

1. Pierwszy o┼Ťrodek przypominaj─ůcy miasto, a zwi─ůzany z Warszaw─ů, powsta┼é oko┼éo XIII wieku. W miejscu, gdzie dzi┼Ť znajduje si─Ö Zamek Kr├│lewski, najprawdopodobniej w XIII wieku istnia┼é gr├│d z infrastruktur─ů s┼éu┼╝─ůc─ů ksi─Öciu Boles┼éawowi II. Pierwsza siedziba ksi─ů┼╝─Öca otoczona by┼éa obwa┼éowaniem ziemnym, zast─ůpionym z czasem murem obronnym.

2. Rozwijaj─ůce si─Ö miasto Warszawa znajdowa┼éo si─Ö na trasie wa┼╝nego szlaku kupieckiego, prowadz─ůcego znad Morza Czarnego do Ba┼étyku. Sprzyja┼éo to osiadaniu w tym miejscu wielu kupc├│w. Dzi┼Ť za pozosta┼éo┼Ť─ç ┼Ťredniowiecznego traktu kupieckiego uwa┼╝a si─Ö ulic─Ö ┼Üwi─Ötoja┼äsk─ů, Rynek i ulic─Ö Nowomiejsk─ů.

3. Centralnym miejscem ├│wczesnej Warszawy by┼é prostok─ůtny plac, wok├│┼é kt├│rego swoje lokum utworzy┼éo 40 najbogatszych osadnik├│w. Przyznane im parcele by┼éy ma┼ée i stanowi┼éy place o wymiarach 9 metr├│w szeroko┼Ťci i 35 metr├│w d┼éugo┼Ťci. Taki uk┼éad parceli wymusza┼é zwart─ů zabudow─Ö wyznaczaj─ůc─ů z czasem charakter powstaj─ůcego miasta.

4. Pierwsze domy by┼éy drewniane, niestety nie przetrwa┼éy one zbyt d┼éugo, ulegaj─ůc po┼╝arom w latach 1374, 1384 i 1478. W celu zapobiegania niebezpiecze┼ästwu po┼╝arowemu od 1431 roku na terenie Warszawy obowi─ůzywa┼é zakaz budowy drewnianych dom├│w.

5. W swoich pocz─ůtkach obszar obecnego Starego Miasta obejmowa┼é oko┼éo 10 hektar├│w i tworzy┼éo go 12 ulic z oko┼éo 170 domami i dwoma placami targowymi. Miasto posiada┼éo tak┼╝e wysypisko ┼Ťmieci, kt├│re z czasem zmieni┼éo si─Ö w du┼╝─ů g├│r─Ö nosz─ůc─ů dzi┼Ť nazw─Ö Gnojna G├│ra.

6. Du┼╝y rozw├│j Starego Miasta przypada na rz─ůdy ksi─Öcia Janusza I Starszego sprawuj─ůcego w┼éadz─Ö ksi─Öcia warszawskiego. W roku 1413 ustanowi┼é on Warszaw─Ö za swoj─ů g┼é├│wn─ů siedzib─Ö i nakaza┼é otoczy─ç miasto podw├│jnym murem obronnym z basztami i fos─ů. W tym czasie powsta┼éy dwie bramy prowadz─ůce do miasta, by┼éa to brama Krakowska i Nowomiejska. Dodatkowo od strony Wis┼éy powsta┼éy furty do obs┼éugi ruchu pieszego.

7. W ramach rozbudowy miasta zbudowano tak┼╝e Dw├│r Wielki z przeznaczeniem na siedzib─Ö ksi─Öcia. Dzi┼Ť jest to najstarsza cz─Ö┼Ť─ç Zamku Kr├│lewskiego.

8. W roku 1569 na mocy unii lubelskiej ┼é─ůcz─ůcej Polsk─Ö z Litw─ů drug─ů umow─ů unijn─ů Warszawa, czyli w tamtych czasach dzisiejsze Stare Miasto, wybrana zosta┼éa na miejsce obrad sejm├│w Rzeczpospolitej Obojga Narod├│w. Zaowocowa┼éo to mi─Ödzy innymi tym, ┼╝e pocz─ůwszy od roku 1596 do Warszawy, zacz─Öto przenosi─ç z Krakowa najwa┼╝niejsze urz─Ödy pa┼ästwowe, wyznaczaj─ůc tym samym miasto na now─ů stolic─Ö Polski.

9. Kr├│l Zygmunt III Waza, przenosz─ůc stolic─Ö do Warszawy, zarz─ůdzi┼é rozbudow─Ö dotychczasowej siedziby ksi─ů┼╝─Öcej, zmieniaj─ůc j─ů w Zamek Kr├│lewski.

10. Poczynaj─ůc od roku 1795 i drugiego rozbioru Polski, warszawskie Stare Miasto zacz─Ö┼éo podupada─ç i traci─ç na swoim dotychczasowym presti┼╝u. Wraz z up┼éywem lat zamieni┼éo si─Ö w miejsce zamieszkiwanie przez najubo┼╝sz─ů grup─Ö mieszka┼äc├│w miasta.

11. W czasie II wojny, a zw┼éaszcza w okresie Powstania Warszawskiego, Stare Miasto zosta┼éo niemal doszcz─Ötnie zniszczone podczas toczonych tam walk, a p├│┼║niej wraz z reszt─ů miasta bezpardonowo zniszczone przez okupant├│w niemieckich.

12. Z odbudow─ů zniszcze┼ä warszawskiego Starego Miasta, nie zwlekano. Poczynaj─ůc od wrze┼Ťnia 1939, opracowywano plany jego odbudowy. Prace nad odbudow─ů zniszcze┼ä zacz─Ö┼éy powstawa─ç po upadku Powstania Warszawskiego, jeszcze na kilka miesi─Öcy przed wyzwoleniem miasta w styczniu 1945 roku.

13. Na ternie Starego Miasta w Warszawie znajduje si─Ö wiele zabytk├│w, kt├│re zosta┼éy pieczo┼éowicie odrestaurowane lub wr─Öcz odbudowane po zniszczeniach wojennych. Do najwa┼╝niejszych zaliczy─ç nale┼╝y: Zamek Kr├│lewski, Katedra ┼Ťw. Jana, ko┼Ťci├│┼é jezuit├│w, zesp├│┼é mur├│w obronnych z Barbakanem, wi─Ökszo┼Ť─ç istniej─ůcych przed wojn─ů kamienic pochodz─ůcych z XV-XIX wieku.

14. Stare Miasto w Warszawie zosta┼éo 2 wrze┼Ťnia 1980 roku umieszczone na li┼Ťcie ┼Ťwiatowego dziedzictwa UNESCO.

15. Warszawskie Stare Miasto jest przykładem pełnej rekonstrukcji ze zniszczeń wojennych tak dużego obszaru miejskiego. Dodać należy, że pomimo podjęcia już 2 lipca 1949 roku decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego, prace zakończone zostały dopiero 30 sierpnia 1984 roku. Fundusze na odbudowę Zamku niemal w 100 % uzyskane zostały ze składek społecznych. Tak naprawdę prace rekonstrukcyjne i wykończeniowe Zamku Królewskiego zakończone zostały w pełni, dopiero w roku 2009, otwarciem odtworzonych Arkad Kubickiego.

4.3/5 - (15 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç