15 Ciekawostek o Partenonie w Atenach

partenon ateny
foto – Pixabay

W cywilizacjach staro偶ytnych czczono r贸偶nych bog贸w. Ka偶demu z nich przypisywano szczeg贸lne znaczenie w odniesieniu do 偶ywio艂u kt贸rym w艂ada艂. Stolice staro偶ytnych imperi贸w takie jak Rzym czy Ateny mia艂y specjalne miejsca, w kt贸rych budowano 艣wi膮tynie ku czci poszczeg贸lnych bog贸w lub jedn膮 wsp贸ln膮 艣wi膮tyni臋 w kt贸rej oddawano im cze艣膰. Rzym mia艂 sw贸j Panteon, a Ateny Akropol. Niew膮tpliwie miejsca kulu religijnego w staro偶ytnej Grecji by艂y wzorcem dla innych o艣rodk贸w cywilizacyjnych w okresie staro偶ytno艣ci. Faktem jest 偶e Grecja, a w niej Ateny by艂y pierwszym na terenie Europy o艣rodkiem rozwoju spo艂ecznego. To np. p贸藕niejszy Rzym korzysta艂 w wielu przypadkach z osi膮gni臋膰 Grek贸w w r贸偶nych dziedzinach i wzorowa艂 si臋 na nich.

1. Pocz膮tek Aten zwi膮zany jest ze wzg贸rzem Akropol. To w tym miejscu ju偶 w po艂owie II tysi膮clecia p.n.e. powsta艂a warownia, kt贸ra z biegiem lat rozros艂a si臋 tworz膮c podwaliny pod przysz艂e miasto Ateny.

2. W mitologi greckiej bogini Atena jest jedn膮 z najwa偶niejszych 艣wi臋tych. Jej kult jest zauwa偶any o wiele wcze艣niej ni偶 zrodzi艂a si臋 cywilizacja grecka. W czasach przedgreckich kult Ateny by艂 ju偶 praktykowany i przypisywano jej si艂y maj膮ce sprawia膰, 偶e opiekowa艂a si臋 w艂adcami i pa艂acami kr贸lewskimi. Wraz z transformacj膮 贸wczesnej wiary z biegiem lat zacz臋to uznawa膰 Aten臋 za opiekunk臋 miast i bohaterskich rod贸w. Atenie przypisywano r贸wnie偶 boski dar m膮dro艣ci i sprawiedliwej wojny. Mi臋dzy innymi to wp艂yn臋艂o na atrybuty kt贸re jej przypisano, a by艂y nimi w艂贸cznia i sowa.

partenon w atenach
Partenon w Atenach w Kaszubkim Parku Miniatur / foto – Podr贸偶 Trwa

3. Kult Ateny sprawi艂, 偶e w czasach rozwoju Aten postanowiono uczci膰 j膮 w specjalny spos贸b buduj膮c na Akropolu 艣wi膮tyni臋 jej po艣wi臋con膮. W zwi膮zku z tym kultem w po艂owie V wieku p.n.e. zbudowano Partenon.

4. Partenon swoj膮 nazw臋 zawdzi臋cza bogini Atenie, kt贸ra mia艂a przydomek Partenos znacz膮cy Dziewica.

5. Ide臋 zbudowania 艣wi膮tyni po艣wi臋conej Atenie podni贸s艂 ate艅ski polityk i strateg Perykles. Idea zosta艂a zamieniona w czyn i w miejscu zniszczonej przez Pers贸w wcze艣niejszej 艣wi膮tyni postawiono Partenon.

6. Prace zwi膮zane z budow膮 Partenonu rozpocz臋to w roku 447 p.n.e., a zako艅czone w roku 438 p.n,e.. Opracowanie i stworzenie projektu 艣wi膮tyni powierzono dw贸m greckim architektom Iktinosowi i Kallikratesowi, natomiast nadz贸r nad ca艂膮 budow膮 sprawowa艂 Fidiasz.

7. Fidiaszowi przysz艂e pokolenia zawdzi臋czaj膮 misterne rze藕by, kt贸rymi ozdabiano ate艅skie 艣wi膮tynie w tym tak偶e Partenon. Jest on tak偶e tw贸rc膮 najs艂ynniejszych rze偶 Ateny w tym tej, kt贸ra by艂a w Partenonie.

8. Atena Partenos dzie艂o Fidiasza przedstawiaj膮ce Aten臋-Dziewic臋. Pos膮g mia艂 12 metr贸w wysoko艣ci i obok rze藕by Zeusa Olimpijskiego by艂 najwi臋ksz膮 greck膮 rze藕b膮 sakraln膮. Posta膰 Ateny wykonana by艂a ze z艂ota i ko艣ci s艂oniowej. Losy orygina艂u nie s膮 znane, najprawdopodobniej uleg艂 on zniszczeniu podczas po偶aru, kt贸rego dok艂adna data nie zosta艂a jeszcze ustalona, najprawdopodobniej mia艂 on miejsce mi臋dzy rokiem 429 a 485 n.e.

9. Projektuj膮c Partenon uwzgl臋dniono r贸wnie偶 fakt umieszczenia w jego wn臋trzu du偶ego pos膮gu bogini Ateny. Ca艂y budynek postawiony zosta艂 na specjalnej kamiennej podstawie stylobacie, kt贸rego zadaniem by艂o przeniesienie i wytrzymanie wszystkich element贸w sk艂adaj膮cych si臋 na ca艂o艣膰 budowli. Dzi艣 najpro艣ciej mo偶na by okre艣li膰, 偶e pod przysz艂膮 艣wi膮tyni臋 wykonano solidny fundament. Wymiary podstawy 艣wi膮tyni to 69,5 x 30,88 metra. Ca艂a bry艂a budowli jest doskona艂ym przyk艂adem zachowania idealnych proporcji mi臋dzy jej d艂ugo艣ci膮, szeroko艣ci膮 i wysoko艣ci膮

10. W ameryka艅skim mie艣cie Nashville wybudowano pe艂nowymiarow膮 replik臋 Partenonu. Zbudowano go nie z religijnego powodu, a bardziej prozaicznego. W roku 1897 w mie艣cie odbywa艂a si臋 wystawa na potrzeby kt贸rej zaadaptowano budowl臋.

11. Budowa 艣wi膮tyni Ateny sfinansowana zosta艂a ze 艣rodk贸w pochodz膮cych z ho艂d贸w sk艂adanych Atenom i Atenie przez sprzymierze艅c贸w.

12. Do dnia dzisiejszego zachowa艂o si臋 wiele oryginalnych element贸w pochodz膮cych z Partenonu, jednak s膮 one rozproszone pomi臋dzy muzeami i prywatnymi kolekcjami na ca艂ym 艣wiecie.

13. Koszt budowy 艣wi膮tyni by艂 w tamtych czasach r贸wny kosztowi wybudowania 469 bardzo dobrze zaawansowanych i wyposa偶onych okr臋t贸w wojennych.

14. W roku 1697 podczas walk Wenecjan z Osmanami zajmuj膮cymi Ateny w Partenonie zorganizowany by艂 magazyn amunicji. W wyniku niefortunnego trafienia jednego z pocisk贸w, ca艂y sk艂ad wylecia艂 w powietrze uszkadzaj膮c w powa偶ny spos贸b ca艂膮 budowl臋.

15. W roku 1987 Partenon wraz z ca艂ym Akropolem wpisany zosta艂 na list臋 艣wiatowego dziedzictwa UNESCO.

4.3/5 - (23 votes)
Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Mo偶esz R贸wnie偶 Polubi膰