66 Niesamowitych Ciekawostek o Fascynuj─ůcej Alasce ­čŚ║´ŞĆ

foto – Pixabay

1. Przystanek Alaska (oryg. “Northern exposure”). Kultowy serial lat 90′. To nie ciekawostka, ale chcia┼éem us┼éysze─ç ponownie t─ů muzyczk─Ö.

2. Alaska jest du┼╝a. Alaska to 586 412 mil kwadratowych, kt├│re jest wi─Öksze ni┼╝ Teksas, Kalifornia i Montana razem wzi─Öte.

3. Nazwa Alaska pochodzi od aleuckiego s┼éowa Alyeska, oznaczaj─ůcego Wielki L─ůd.

4. Na Alasce znajduje si─Ö ponad 3 000 rzek i 3 miliony jezior.

5. Alaska to jedyna nazwa stanu, kt├│r─ů mo┼╝na wpisa─ç na jednym wierszu klawiatury. ┼Ümia┼éo, spr├│buj.

6. Benny Benson zaprojektowa┼é flag─Ö Alaski w 1926 roku w wieku 13 lat. Sta┼éa si─Ö ona oficjaln─ů flag─ů pa┼ästwow─ů po przyj─Öciu Alaski do Unii w 1959 roku.

7. Alaska┼äczycy m├│wi─ů, ┼╝e maj─ů tylko trzy pory roku: zim─Ö, rozpad i budow─Ö dr├│g.

8. Alaska┼äczycy obchodz─ů r├│wnie┼╝ Dzie┼ä Alaski 18 pa┼║dziernika, aby upami─Ötni─ç oficjalne przekazanie terytorium.

G├│ry w Alasce / foto – Pixabay

9. Najwi─Ökszy ┼éoso┼Ť, jaki kiedykolwiek zosta┼é z┼éowiony, znajdowa┼é si─Ö w rzece Kenai. Wa┼╝y┼é on 97 funt├│w i 4 uncje.

10. Stolica stanu – Juneau – jest jedyn─ů stolic─ů stanu USA, do kt├│rej nie mo┼╝na dojecha─ç drog─ů l─ůdow─ů.

11. Gdyby Manhattan w Nowym Jorku mia┼é tak─ů sam─ů g─Östo┼Ť─ç zaludnienia jak Alaska, na wyspie mieszka┼éoby tylko 16 os├│b.

12. Alaska jest prawie tak blisko Tokio (3,520 mil) jak Nowy Jork (3,280 mil)

13. Alaska jest tak rozleg┼éa, ┼╝e gdyby┼Ť m├│g┼é zobaczy─ç milion akr├│w stanu ka┼╝dego dnia, potrzebowa┼éby┼Ť ca┼éego roku, aby zobaczy─ç to wszystko!

14. Prawie jedna trzecia powierzchni Alaski znajduje si─Ö na kole podbiegunowym.

15. Alaska ma wi─Öcej linii brzegowej ni┼╝ reszta USA razem wzi─Öta (ponad 34,000 mil).

16. Alaska ma najni┼╝sz─ů g─Östo┼Ť─ç zaludnienia w kraju – jedna osoba przypada na mil─Ö kwadratow─ů. Oznacza to, ┼╝e jest tu mn├│stwo miejsca, gdzie mo┼╝na wyj┼Ť─ç i zwiedza─ç bez wielkich t┼éum├│w.

17. Gdyby Alaska by┼éa pa┼ästwem, by┼éaby 17. najwi─Ökszym krajem ┼Ťwiata.

18. Ze względu na nachylenie Ziemi, letni dzień na Alasce może trwać nawet 20 godzin.

19. W Fairbanks na Alasce, zorz─Ö polarn─ů mo┼╝na ogl─ůda─ç ┼Ťrednio przez 243 dni w roku.

20. Na Upper Huffman Road w Anchorage, na Gravity Hill, prawa fizyki nie maj─ů zastosowania (cho─çby tylko przez z┼éudzenie). Samoch├│d na biegu ja┼éowym u podn├│┼╝a wzg├│rza w tajemniczy spos├│b toczy si─Ö w g├│r─Ö zamiast w d├│┼é.

21. Zatoka Prudhoe, na północnym wybrzeżu Alaski, jest największym polem naftowym w Ameryce Północnej.

22. Z 20 najwy┼╝szych szczyt├│w w USA, 17 znajduje si─Ö na Alasce, w tym najwy┼╝szy szczyt w Ameryce P├│┼énocnej (20.320 st├│p nad poziomem morza) – Denali.

23. Zgodnie z artyku┼éem National Park Service, dziewi─Ö─ç grup rdzennych mieszka┼äc├│w Alaski i pi─Ö─ç j─Özyk├│w Athabaskan mia┼éo unikalne nazwy dla szczytu Denali, kt├│re wszystkie t┼éumacz─ů si─Ö na jak─ů┼Ť form─Ö “Wielki” lub “Wysoki”.

24. Anchorage jest najludniejszym miastem Alaski, zamieszkałym przez około 250 000 osób.

25. Ptakiem pa┼ästwowym Alaski jest wierzbowy ptarmigan (cho─ç niekt├│rzy ┼╝artuj─ů, ┼╝e tak naprawd─Ö ptakiem pa┼ästwowym jest komar).

26. Alaska składa się w 14,2% z wody i ma 94 743 mil kwadratowych powierzchni wodnej w stanie.

27. Wyspy Pribilof s─ů domem dla najwi─Ökszego skupiska p├│┼énocnych fok futrzanych. Oko┼éo po┼éowa fok z ca┼éego ┼Ťwiata udaje si─Ö na te wyspy, aby si─Ö rozmna┼╝a─ç lub sp─Ödza─ç czas w morzu.

28. Nied┼║wiedzie grizzly s─ů gatunkiem zagro┼╝onym od 1975 roku w 48 dolnych stanach Alaski, jednak ┼╝yje tam ponad 32 000 nied┼║wiedzi grizzli. Bior─ůc pod uwag─Ö, ┼╝e populacja Alaski wynosi tylko 670 000, to jeden nied┼║wied┼║ przypada na ka┼╝de 21 os├│b.

29. Najwi─Öksze jezioro na Alasce, Lake Iliamna, jest tak d┼éugie jak Connecticut i ma 77 mil szeroko┼Ťci.

30. Alaska produkuje ponad 60% połowów komercyjnych w USA. Na Alasce poławia się pięć gatunków łososia, cztery gatunki krabów, dorsza, krewetki, halibuta i wiele innych.

31. Alaska jest jedynym stanem, kt├│ry posiada lini─Ö brzegow─ů na trzech r├│┼╝nych morzach: Oceanie Arktycznym, Oceanie Spokojnym i Morzu Beringa.

32. Na Alasce położony jest jedyny umiarkowany las deszczowy w Stanach Zjednoczonych. Las Narodowy Tongass w Inside Passage na Alasce, o powierzchni 16,8 mln akrów, jest największym lasem narodowym w kraju.

33. Dwa najwi─Öksze lasy w Usa znajduj─ů si─Ö na Alasce. Tongass na po┼éudniowym wschodzie obejmuje 16,8 mln akr├│w, a Chugach w Southcentral ma 4,8 mln akr├│w.

Chugach State Park / foto – Pixabay

34. Alaska zawiera ponad 100 wulkan├│w i p├│l wulkanicznych, kt├│re by┼éy aktywne w ci─ůgu ostatnich dw├│ch milion├│w lat. Jednak wed┼éug U.S. Geological Survey, od 1900 roku wulkany na Alasce mia┼éy jedn─ů lub dwie erupcje.

35. W pierwszym roku alaska┼äskiej gor─ůczki z┼éota w latach 90-tych XIX wieku, 20 000-30 000 poszukiwaczy z┼éota sp─Ödzi┼éo trzy miesi─ůce w─Ödruj─ůc przez kraj do p├│l z┼éota.

36. Najd┼éu┼╝sz─ů rzek─ů na Alasce jest rzeka Jukon, kt├│ra jest trzeci─ů najd┼éu┼╝sz─ů rzek─ů Ameryki P├│┼énocnej. Na Alasce znajduje si─Ö ponad 3 000 rzek. Jukon p┼éynie przez Alask─Ö na odcinku 3.017 km. W sumie rzeka Jukon ma d┼éugo┼Ť─ç 3,698 km.

37. Oko┼éo 52% Alaska┼äczyk├│w to m─Ö┼╝czy┼║ni – to najwy┼╝szy odsetek w┼Ťr├│d wszystkich stan├│w.

38. Alaska jest jedynym stanem, kt├│ry nie pobiera stanowego podatku od sprzeda┼╝y ani indywidualnego podatku dochodowego (niekt├│re miasta maj─ů jednak podatek od sprzeda┼╝y).

39. Wed┼éug Alaska Seafood Marketing Institute, owoce morza s─ů podstaw─ů ekonomiczn─ů wielu spo┼éeczno┼Ťci wiejskich, gdzie ponad 21 200 mieszka┼äc├│w lub 15% wszystkich os├│b w wieku produkcyjnym na wsi by┼éo bezpo┼Ťrednio zatrudnionych w tej bran┼╝y.

40. Sportem stanowym Alaski s─ů wy┼Ťcigi psich zaprz─Ög├│w, kt├│re kiedy┼Ť by┼éy podstawowym ┼Ťrodkiem transportu na wi─Ökszo┼Ťci obszaru Alaski.

Iditarod Trail Sled Dog Race jest najwi─Ökszym wydarzeniem sportowym w tym stanie.

41.┬á Ruroci─ůg Trans-Alaska ma sw├│j pocz─ůtek w Zatoce Prudhoe i ci─ůgnie si─Ö przez ponad 800 mil przez nier├│wny teren (w tym trzy pasma g├│rskie) do Valdez. Przez ruroci─ůg przep┼éyn─Ö┼éo ponad 18 miliard├│w bary┼éek. Projekt ruroci─ůgu anga┼╝owa┼é 77 000 pracownik├│w od 1969 roku do jego uko┼äczenia w 1977 roku.

42. Nied┼║wiedzie Kodiak na Alasce mog─ů urosn─ů─ç do 1500 funt├│w i 10 st├│p wysoko┼Ťci stoj─ůc na tylnych ┼éapach.
┼üosie mog─ů osi─ůga─ç wag─Ö 1600 funt├│w, a ich poro┼╝e mo┼╝e mie─ç nawet 6 st├│p szeroko┼Ťci.

43. W stanie tym istniej─ů 224 plemiona uznane przez w┼éadze federalne i m├│wi si─Ö 20 j─Özykami tubylczymi.

Kolej na Alasce / foto – Pixabay

44. Ogromne warzywa s─ů powszechne na Alasce z powodu wyj─ůtkowo d┼éugich dni w lecie. Na targach Alaska State Fair, rolnicy pokazuj─ů swoje du┼╝e warzywa i konkuruj─ů o rekordy ┼Ťwiata. Scott Robb nadal jest rekordzist─ů ┼Ťwiata za swoj─ů 138,25-funtow─ů kapust─Ö zaprezentowan─ů w 2012 roku. Scott i Mardie Robb s─ů r├│wnie┼╝ posiadaczami rekordu na najwi─Öksz─ů na ┼Ťwiecie rzep─Ö, kt├│ra wa┼╝y 39 funt├│w i 3 uncje.

45. Cynk jest największym eksportem minerałów, ale to złoto może być tym, z czego Alaska jest najbardziej znana.

46. Wieloryby garbate migruj─ů w zimie do ciep┼éych w├│d tropikalnych, gdzie rodz─ů i opiekuj─ů si─Ö m┼éodymi, a nast─Öpnie wracaj─ů na Alask─Ö w lecie. Garbusy wa┼╝─ů ┼Ťrednio 25 ton i maj─ů 46 st├│p d┼éugo┼Ťci. Same ich j─Özyki mog─ů wa┼╝y─ç nawet dwie tony!

47. Alaska to 49. stan USA, kt├│ry uzyska┼é pa┼ästwowo┼Ť─ç w 1959 roku za czas├│w prezydenta Dwighta Eisenhowera.

48. Angielski i 20 j─Özyk├│w rdzennych mieszka┼äc├│w Alaski s─ů uznawane za oficjalne j─Özyki pa┼ästwowe. Ponad 16% mieszka┼äc├│w Alaski pos┼éuguje si─Ö j─Özykiem innym ni┼╝ angielski. Najcz─Ö┼Ťciej u┼╝ywanymi j─Özykami rdzennymi s─ů Central Yup’ik, Inupiaq (Inuit) i Tlingit.

49. Wi─Ökszo┼Ť─ç lodowc├│w w Stanach Zjednoczonych znajduje si─Ö na Alasce.

Według najnowszych badań przeprowadzonych w 2011 roku, na Alasce znajduje się około 27 000 lodowców.

50. Około 3% powierzchni Alaski pokryte jest lodowcami.

51. Audytorium Wendy Williamson na kampusie University of Alaska Anchorage jest podobno nawiedzone i istnieje wiele opowie┼Ťci o dziwnych wydarzeniach w teatrze.

52. Najdalej na p├│┼énoc, najdalej na wsch├│d i najdalej na zach├│d wysuni─Öte punkty USA znajduj─ů si─Ö na Alasce. To prawda! Point Barrow na p├│┼énocy oraz zar├│wno wschodni, jak i zachodni punkt znajduj─ů si─Ö w ┼éa┼äcuchu Aleut├│w. Pochnoi Point na wyspie Semisopochnoi na Aleutach jest uwa┼╝any za najbardziej wysuni─Öty na wsch├│d punkt, a wyspa Amatignak jest najbardziej wysuni─Ötym na zach├│d punktem, poniewa┼╝ le┼╝y na wsch├│d od 180 stopni d┼éugo┼Ťci geograficznej.

53. W lipcu 2015 r. na Alasce by┼éo 10 378 aktywnych pilot├│w. Z ponad 1% populacji stanu z jakim┼Ť poziomem certyfikacji, jego 3,6 razy wi─Öcej ni┼╝ ┼Ťrednia w USA. Stan ten ma r├│wnie┼╝ czterokrotnie wi─Öksz─ů liczb─Ö lotnisk na mil─Ö kwadratow─ů. Wynika to z faktu, ┼╝e tak wiele miejsc na Alasce jest dost─Öpnych tylko drog─ů powietrzn─ů lub wodn─ů.

54. Jezioro Hood w Anchorage jest najwi─Öksz─ů na ┼Ťwiecie i najbardziej ruchliw─ů baz─ů dla samolot├│w morskich.

55. W swoich najbli┼╝szych punktach Alaska jest oddalona od Rosji o oko┼éo 50 mil. Gdyby┼Ť m├│g┼é przep┼éyn─ů─ç przez ocean, m├│g┼éby┼Ť tam by─ç w mniej ni┼╝ godzin─Ö.

56. ┼Ürednia wysoka temperatura w Fairbanks w styczniu to 1 stopie┼ä, a ┼Ťrednia niska to 17 stopni poni┼╝ej zera.

57. R├│┼╝norodni rdzenni mieszka┼äcy Alaski stanowi─ů oko┼éo 16 procent ludno┼Ťci stanu Ustawa o rozstrzyganiu roszcze┼ä rdzennych mieszka┼äc├│w Alaski z 1971 roku da┼éa rdzennym mieszka┼äcom prawa do oko┼éo 10 procent ziemi na Alasce.

58. Wyspa Kodiak jest drug─ů co do wielko┼Ťci wysp─ů w Stanach Zjednoczonych (najwi─Öksz─ů s─ů Hawaje). Jest domem dla nied┼║wiedzia brunatnego Kodiak, kt├│ry jest najwi─Ökszym na ┼Ťwiecie drapie┼╝nikiem. Populacja nied┼║wiedzia wynosi 3,000. Dwie trzecie wyspy zajmuje Kodiak National Wildlife Refuge.

59. Niekt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e podczas gor─ůczki z┼éota w Klondike w 1897 roku ziemniaki by┼éy tak cenione ze wzgl─Ödu na zawarto┼Ť─ç witaminy C, ┼╝e g├│rnicy wymieniali za nie z┼éoto.

60. Jedyna bitwa podczas II wojny ┼Ťwiatowej, kt├│ra zosta┼éa stoczona na ameryka┼äskiej ziemi, mia┼éa miejsce w 1943 roku po inwazji Japo┼äczyk├│w na Aleuty. Bitwa o Attu trwa┼éa od 11 do 30 maja.

61. Barrow ma zar├│wno najd┼éu┼╝szy, jak i najkr├│tszy okres ┼Ťwiat┼éa dziennego w ca┼éym stanie. Kiedy s┼éo┼äce wschodzi 10 maja, nie zachodzi przez prawie trzy miesi─ůce. Kiedy zachodzi 18 listopada, mieszka┼äcy Barrow nie widz─ů s┼éo┼äca ponownie przez prawie dwa miesi─ůce. Letnia wycieczka do Barrow pomo┼╝e Ci zrozumie─ç, dlaczego Alaska znana jest jako Kraina S┼éo┼äca o P├│┼énocy.

62. Alaska jest jednym z najbardziej aktywnych sejsmicznie miejsc na ┼Ťwiecie. Centrum Trz─Ösie┼ä Ziemi na Alasce zg┼éosi┼éo ponad 150 000 trz─Ösie┼ä ziemi w ci─ůgu ostatnich pi─Öciu lat, z czego 31 mia┼éo magnitud─Ö 6 lub wy┼╝sz─ů. Z o┼Ťmiu najsilniejszych trz─Ösie┼ä ziemi, jakie kiedykolwiek zarejestrowano na ┼Ťwiecie, trzy wyst─ůpi┼éy na Alasce. Podczas gdy te statystyki trz─Ösie┼ä ziemi wydaj─ů si─Ö przera┼╝aj─ůce, wiele z nich wyst─Öpuje na terenach niezaludnionych lub jest tak ma┼éych, ┼╝e s─ů ledwo odczuwalne.

63. Alaska nie ma truj─ůcego bluszczu ani truj─ůcego d─Öbu, ale w─Ödrowcy powinni uwa┼╝a─ç na ro┼Ťliny takie jak pasternak i diabelski klub, kt├│re mog─ů powodowa─ç reakcje u niekt├│rych os├│b.

64. Po raz pierwszy odkryto Alask─Ö w 1741 roku, kiedy du┼äski odkrywca Vitus Jonassen Bering zauwa┼╝y┼é j─ů podczas podr├│┼╝y z Syberii. Rosyjscy my┼Ťliwi zacz─Öli podr├│┼╝owa─ç do tego stanu, a pierwsza oficjalna kolonia rosyjska zosta┼éa za┼éo┼╝ona na wyspie Kodiak w 1784 roku.

65. Kiedy Rosja sprzeda┼éa Alask─Ö Stanom Zjednoczonym, sprzeda┼╝ w wysoko┼Ťci 7,2 miliona dolar├│w r├│wna┼éa si─Ö 2 centom za akr. Transakcja ta zosta┼éa pocz─ůtkowo wy┼Ťmiana i nazwana w prasie “Szale┼ästwem Sewarda” i innymi nazwami. Kiedy w 1898 roku znaleziono z┼éoto, ludzie zacz─Öli ┼Ťci─ůga─ç w te rejony, a teraz Alaska obchodzi Dzie┼ä Sewarda 30 marca na pami─ůtk─Ö sprzeda┼╝y.

66. Jednym z powod├│w, dla kt├│rych ruroci─ůg Trans Alaska zosta┼é zakopany w pewnych obszarach, jest to, ┼╝e nie zak┼é├│ca on migracji karibu.

4.6/5 - (11 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç