15 Ciekawostek o Zamku Kr├│lewskim na Wawelu ­čŚ║´ŞĆ

wawel krak├│w
foto – Autorstwa Zygmunt Put – Praca w┼éasna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=88908018

Zamek Kr├│lewski na Wawelu ÔÇô to zamek obronno-rezydencyjny, kt├│ry wznosi si─Ö w Krakowie na Wzg├│rzu Wawelskim, tu┼╝ przy tzw. Zakolu Wis┼éy. Przez wiele wiek├│w zamieszkiwali na nim w┼éadcy Polski.

1. Zamek Kr├│lewski funkcjonuje jako odr─Öbna jednostka na Wzg├│rzu Wawelskim. Drug─ů jest tzw. Katedra na Wawelu. Na Zamku prezentowane s─ů wystawy sta┼ée i sezonowe a tak┼╝e wystawy czasowe.

2. Obiekt funkcjonuje ca┼éorocznie. W r├│┼╝nych miesi─ůcach r├│┼╝nie kszta┼étuj─ů si─Ö godziny otwarcia. Wa┼╝ny jest fakt, i┼╝ na bilecie wi─Ökszo┼Ť─ç ekspozycji ma wypisan─ů godzin─Ö wej┼Ťcia, do kt├│rej nale┼╝y si─Ö dostosowa─ç. Obowi─ůzuj─ů dzienne limity wej┼Ť─ç. Nale┼╝y r├│wnie┼╝ zwr├│ci─ç uwag─Ö na to, ┼╝e poszczeg├│lne ekspozycje nie s─ů otwarte przez wszystkie dni w tygodniu. Ponadto niekt├│re z nich mo┼╝na zwiedza─ç wy┼é─ůcznie z przewodnikiem. Dla innych mo┼╝na odp┼éatnie wypo┼╝yczy─ç dedykowane audioprzewodniki.

3. W ramach ekspozycji sta┼éych funkcjonuje 5 wystaw – Reprezentacyjne Komnaty Kr├│lewskie, Skarbiec Koronny i Zbrojownia, Sztuka Wschodu. Namioty tureckie, Wawel Zaginiony, Wawel Odzyskany.

4. Jednym z najcenniejszych eksponat├│w w┼Ťr├│d zbior├│w militari├│w jest pochodz─ůcy z XIII w. miecz koronacyjny Szczerbiec. Jest to jedyne insygnium zachowane z zespo┼é├│w regali├│w. Jako miecz koronacyjny u┼╝yty zosta┼é po raz pierwszy przez W┼éadys┼éawa ┼éokietka w 1320 r. Do 1795 r. spoczywa┼é on w Skarbcu Koronnym. Szczerbiec nale┼╝y do najcenniejszych mieczy ceremonialnych w Europie.

5. Jednym z niedawno pozyskanych eksponat├│w jest m┼éodzie┼äcza zbroja Zygmunta Augusta. Otrzyma┼é j─ů w 1533 r. od Ferdynanda I Habsburga jako dar z okazji zar─Öczyn z jego c├│rk─ů El┼╝biet─ů. Zbroja cechuje si─Ö kunsztownym wykonaniem. Do tej pory przechowywana by┼éa na W─Ögrzech, jednak dzi─Öki staraniom premiera Mateusza Morawieckiego premier W─Ögier Viktor Orb├ín w 2021 r. przekaza┼é j─ů w na mocy dekretu Polsce. Zbroja eksponowana jest na wystawie Skarbiec Koronny.

6. Strop Sali Poselskiej zdobi─ů wyj─ůtkowe rze┼║bione i polichromowane g┼éowy os├│b przedstawiaj─ůcych r├│┼╝ne stany spo┼éeczne. Stanowi─ů jeden z nielicznych przyk┼éad├│w dawnego wystroju Zamku. Do obecnych czas├│w zachowa┼éo si─Ö ich jedynie 30 ze 193. Strop uleg┼é niestety zniszczeniu, gdy na pocz. XIX w. Zamek zaj─Ö┼éo wojsko austriackie.

7. Na Zamku przechowywany jest jedno ze s┼éynnych dzie┼é Jana Matejki ÔÇ×Ho┼éd PruskiÔÇŁ. Podarowa┼é je sam na malarz, a mia┼éo to miejsce na posiedzeniu Sejmu Krajowego we Lwowie 7 X 1882 r. Obraz zapocz─ůtkowa┼é kolekcj─Ö dzie┼é sztuki na Zamku Kr├│lewskim.

8. Zamek Kr├│lewski na Wawelu wyst─Öpowa┼é w filmach dokumentalnych, kr├│tkometra┼╝owych i pe┼énometra┼╝owych oraz w serialach. W┼Ťr├│d nich mo┼╝na wymieni─ç takie produkcje jak ÔÇ×Kr├│lowa BonaÔÇŁ, ÔÇ×Boles┼éaw ┼Ümia┼éyÔÇŁ, ÔÇ×Przy┼ébice i kapturyÔÇŁ, ÔÇ×Korona kr├│l├│wÔÇŁ, ÔÇ×Ocali─ç miastoÔÇŁ i ÔÇ×Krak├│w. Moje miastoÔÇŁ.

9. Pierwsza murowana budowla o charakterze rezydencjonalnym, kt├│rej ┼Ťlady odnaleziono na Wzg├│rzu Wawelskim, datowana jest na XI w. Na prze┼éomie XI i XII w. powsta┼é wi─Ökszy zamek obronny, kt├│ry przez kolejne wieki by┼é rozbudowywany i przebudowywany.

10. Zamek wielokrotnie trawi┼éy po┼╝ary. Znacznych zniszcze┼ä ogie┼ä dokona┼é w 1499 r., w 1536 r., w 1595 r., w 1649 r. oraz w 1702 r. Do dewastacji przyczynili si─Ö tak┼╝e naje┼║d┼║cy okupuj─ůcy Zamek m. in. w trakcie potopu szwedzkiego, zabor├│w czy te┼╝ II wojny ┼Ťwiatowej.

11. Powierzchnia Zamku Kr├│lewskiego wynosi 7040 m2. Mie┼Ťci si─Ö w nim 71 sal wystawowych. Wed┼éug danych szacunkowych ekspozycje ka┼╝dego roku zwiedza ok. 1 mln turyst├│w.

12. Na wawelskim Zamku znajduje si─Ö zej┼Ťcie do tzw. Smoczej Jamy. Jest to jaskinia krasowa, w kt├│rej wytyczono tras─Ö turystyczn─ů o d┼éugo┼Ťci 82 m. Wed┼éug legendy mia┼é j─ů zamieszkiwa─ç straszliwy smok, od kt├│rego Krak├│w uwolni┼é Szewczyk Dratewka.

13. Ostatnim kr├│lem Polski rezyduj─ůcym na wawelskim Zamku by┼é Zygmunt III Waza. W 1606 r. przeni├│s┼é si─Ö wraz ze swoim dworem do Zamku Kr├│lewskiego w Warszawie.

14. W┼Ťr├│d s┼éynnych eksponat├│w przechowywanych na Zamku znajduj─ů si─Ö tzw. arrasy wawelskie. Zosta┼éy wykonane i sprowadzone do Krakowa z Brukseli w XVI w. na zam├│wienie Zygmunta II Augusta. Tkane s─ů z we┼ény, jedwabiu, z┼éotych i srebrnych nici. Do czas├│w obecnych zachowa┼éo si─Ö 138 sztuk.

15. W zasobach Biblioteki Zamku Kr├│lewskiego przechowywany jest inkunabu┼é ÔÇ×Liber chronicarumÔÇŁ Hartmanna Schedla pochodz─ůcy z 1493 r., w kt├│rym znajduje si─Ö najstarszy widok Krakowa, ┼é─ůcznie z Kazimierzem i Kleparzem.

4.4/5 - (14 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç