30 Intryguj─ůcych Ciekawostek o Iranie ­čŚ║´ŞĆ

iran
foto – Pixabay

Iran to arabskie pa┼ästwo, kt├│re po┼éo┼╝one jest pomi─Ödzy Morzem Kaspijskim i dwoma zatokami: Zatok─ů Persk─ů (Morze Arabskie) i Zatok─ů Oma┼äsk─ů (Ocean Indyjski). Cho─ç Iran jest pa┼ästwem bardzo ortodoksyjnym i konserwatywnym, cieszy si─Ö coraz wi─Öksz─ů popularno┼Ťci─ů w┼Ťr├│d podr├│┼╝nik├│w poszukuj─ůcych unikalnych, niecodziennych i niezbyt turystycznych miejsc. Przedstawiamy 30 wyj─ůtkowych ciekawostek o Iranie – jednym z najstarszych pa┼ästw na ┼Ťwiecie!

1. Iran nazywany by┼é wcze┼Ťniej Persj─ů. Nazw─Ö zmieniono dopiero w 1935 roku.

2. Pocz─ůtki rozwini─Ötej cywilizacji na tym terenie si─Ögaj─ů oko┼éo 6,5 tysi─Öcy lat. Najwi─Ökszy rozkwit pa┼ästwa nast─ůpi┼é jednak za czas├│w panowania Achemenid├│w, kt├│rzy do pa┼ästwa w┼é─ůczyli m.in. terenu dzisiejszego Egiptu, niegdysiejszy Babilon (Mezopotamia) oraz cz─Ö┼Ť─ç doliny Indusu tworz─ůc podwaliny ogromnego Imperium Perskiego.

3. Jednym z najwa┼╝niejszych zabytk├│w staro┼╝ytnych w Iranie s─ů ruiny miasta Persepolis, kt├│re za┼éo┼╝one zosta┼éo w 518 roku p.n.e. Na stanowisku archeologicznym w tym miejscu do dzi┼Ť podziwia─ç mo┼╝na cz─Ö┼Ťci staro┼╝ytnych ┼Ťwi─ůty┼ä, fragmenty mur├│w otaczaj─ůcych miasto, a tak┼╝e liczne konstrukcje nawadniaj─ůce.

4. Iran graniczy z 7 pa┼ästwami: Azerbejd┼╝anem, Turkmenistanem, Afganistanem, Pakistanem, Armeni─ů, Turcj─ů i Irakiem.

5. Najstarszym ┼Ťladem ludzkiej dzia┼éalno┼Ťci na terenie Iranu s─ů naskalne rysunki w jaskini Ghonbad-e Ku, kt├│re przedstawiaj─ů sceny polowa┼ä. Prymitywne dzie┼éa powsta┼éy ponad 40 tysi─Öcy lat temu.

6. Urz─Ödowym j─Özykiem Iranu jest j─Özyk perski.

7. Iran to jedyny kraj na Bliskim Wschodzie, w kt├│rym oficjalnie funkcjonuje muzu┼éma┼äski kalendarz ksi─Ö┼╝ycowy. W tym arabskim systemie kalendarzowym rok podzielony jest na 12 miesi─Öcy, kt├│re trwaj─ů 29 lub 30 dni. Jednak za pierwszy rok, od kt├│rego odmierza si─Ö kolejne lata, uznawany jest rok 622 kalendarza gregoria┼äskiego (u┼╝ywanego w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w ┼Ťwiata, w tym w Polsce).

8. W Iranie funkcjonuje policja religijna oraz s─ůdy, kt├│re rozstrzygaj─ů wyroki w oparciu o prawo koraniczne. Wiele “przest─Öpstw” (np. porzucenie religii muzu┼éma┼äskiej, dopuszczanie si─Ö akt├│w homoseksualnych, cudzo┼é├│stwo) mo┼╝e by─ç karane ┼Ťmierci─ů.

9. Iran znajduje si─Ö u wybrze┼╝y Morza Kaspijskiego czyli najwi─Ökszego jeziora na ┼Ťwiecie. Z w├│d Morza Kaspijskiego wy┼éawiane s─ů jesiotry, kt├│rych ikra uchodzi za najsmaczniejszy kawior na ┼Ťwiecie. Morze Kaspijskie ma powierzchni─Ö ponad 370 tysi─Öcy kilometr├│w kwadratowych, a w najg┼é─Öbszych punktach osi─ůga g┼é─Öboko┼Ť─ç 1025 metr├│w.

10. Najwy┼╝szym szczytem Iranu jest masyw Demawend, kt├│ry jest wygas┼éym wulkanem po┼éo┼╝onym w g├│rach Elbrus. Wierzcho┼éek wulkanu znajduje si─Ö na wysoko┼Ťci 5610m n.p.m. Wed┼éug ira┼äskich legend w ┼Ťrodku uwi─Öziony zosta┼é Azi Dahaka czyli ogromny b├│g-smok, kt├│ry n─Öka┼é i gn─Öbi┼é mieszkaj─ůcych w pobli┼╝u Pers├│w.

11. Na terenie pa┼ästwa znajduje si─Ö Wielka Pustynia S┼éona, kt├│ra ma powierzchni─Ö ponad 77 tysi─Öcy kilometr├│w kwadratowych. Jest to jedno z ostatnich na ┼Ťwiecie naturalnych ┼Ťrodowisk geparda azjatyckiego.

12. Iran le┼╝y w strefie suchego klimatu kontynentalnego. Opady atmosferyczne zdarzaj─ů si─Ö tu stosunkowo rzadko, a w niekt├│rych miejscach (np. na terenie Wielkiej Pustyni S┼éonej) deszcz wyst─Öpuje zaledwie raz na kilka lat. Zimy w Iranie s─ů srogie i suche, lata za┼Ť wyj─ůtkowo upalne. W niekt├│rych miejscach latem temperatury cz─Östo przekraczaj─ů 50 stopni Celsjusza.

13. Walut─ů Iranu jest rial ira┼äski. W przeliczeniu 1000 rial├│w jest wartych oko┼éo 10 polskich groszy.

14. Najwi─Öksz─ů w┼Ťr├│d niewielu ira┼äskich rzek jest Karun. Rzeka ma d┼éugo┼Ť─ç 890 kilometr├│w i stanowi najwa┼╝niejszy szlak wodny w kraju.

15. Iran jest pa┼ästwem, kt├│re bardzo dynamicznie si─Ö rozwija. Jest to zas┼éuga przede wszystkim bogatych z┼é├│┼╝ gazu ziemnego i ropy naftowej, kt├│re wyst─Öpuj─ů na obszarze Bliskiego Wschodu. Iran jest tak┼╝e jednym z najwi─Ökszych na ┼Ťwiecie producent├│w takich towar├│w jak pistacje, r─Öcznie tkane dywany oraz daktyle.

16. Na terenie pa┼ästwa prawnie zabrania si─Ö spo┼╝ywania alkoholu czy urz─ůdzania imprez tanecznych. W rzeczywisto┼Ťci jednak wielu m┼éodych ludzi omija zakazy organizuj─ůc nawet du┼╝e, zakrapiane imprezy.

17. W miejscach publicznych obowi─ůzuje segregacja p┼éciowy. Kobiety nie mog─ů przebywa─ç z m─Ö┼╝czyznami podczas nabo┼╝e┼ästw, w szko┼éach i na uczelniach, w restauracjach, w szpitalach i przychodniach, a nawet w ┼Ťrodkach komunikacji miejskiej oraz w obiektach rozrywkowych i us┼éugowych.

18. Tereny pustynne zajmuj─ů oko┼éo 50% powierzchni ca┼éego Iranu.

19. Iran jest pa┼ästwem wyznaniowym, w kt├│rym prawo regulowane jest przez islamsk─ů doktryn─Ö szyick─ů. Muzu┼émanie stanowi─ů niemal 99% spo┼éecze┼ästwa. Teren kraju zamieszkuj─ů r├│wnie┼╝ chrze┼Ťcijanie, w szczeg├│lno┼Ťci zielono┼Ťwi─ůtkowcy, prawos┼éawni i katolicy.

20. Flaga Iranu sk┼éada si─Ö trzech poziomych pas├│w: zielonego, bia┼éego i czerwonego. Symbolizuj─Ö one kolejno religi─Ö muzu┼éma┼äsk─ů, pok├│j i m─Östwo. Na ┼Ťrodku flagi widnieje ira┼äskie god┼éo.

21. Z Iranu wywodzi si─Ö zaratusztrianizm czyli staro┼╝ytna religia, kt├│rej podstaw─ů by┼éa wiara w Pana M─ůdro┼Ťci (Ahura Mazda) i Z┼éego Ducha (Angra Mainju). Wed┼éug tej doktryny te dwa byty nieustannie toczy┼éy ze sob─ů walk─Ö o ludzkie dusze.

22. Stolic─ů i najwi─Ökszym miastem Iranu jest Teheran. Jest to r├│wnocze┼Ťnie najwi─Öksza metropolia na terenie ca┼éego Bliskiego Wschodu, kt├│r─ů zamieszkuje ponad 12 milion├│w os├│b.

23. Na terenie Iranu legalna jest poligamia. Zgodnie z prawem ira┼äskim m─Ö┼╝czyzna mo┼╝e po┼Ťlubi─ç maksymalnie cztery kobiety.

24. Mimo ci─Ö┼╝kich warunk├│w atmosferycznych i niewielkich zasob├│w s┼éodkiej wody, Iran mo┼╝e poszczyci─ç si─Ö bardzo zr├│┼╝nicowanym ┼Ťwiatem zwierz─ůt. W wodach Zatoki Perskiej ┼╝yje ponad 200 gatunk├│w ryb, a tak┼╝e liczne gatunki skorupiak├│w i ┼╝├│┼éwi morskich. W g├│rach spotka─ç mo┼╝na nied┼║wiedzie himalajskie. Stepy i tereny pustynne zamieszkiwane s─ů przez gazele i antylopy, szakale, gepardy i tygrysy.

25. W Iranie wszystkie kobiety i dziewczynki powy┼╝ej 9 roku ┼╝ycia maj─ů obowi─ůzek noszenia specjalnego stroju muzu┼éma┼äskiego.

26. Do najbardziej znanych da┼ä kuchni ira┼äskiej nale┼╝─ů choresz (mi─Ösny gulasz z dodatkiem bak┼éa┼╝ana, grochu i ziemniak├│w), ghorme sazi (mi─Ösna potrawka z baraniny lub wo┼éowiny) i fesend┼╝un (danie na bazie drobiu, do kt├│rego dodaje si─Ö sos z orzech├│w w┼éoskich i owoc├│w granatu).

27. W Iranie znajduje si─Ö wiele wspania┼éych, malowniczych meczet├│w. Z pewno┼Ťci─ů warto odwiedzi─ç R├│┼╝owy Meczet w Szirazie, Meczet Kr├│lewski w Isfahanie oraz Sanktuarium Imama Rezy w Meszhedzie.

28.Cho─ç prawo ira┼äskie jest bardzo konserwatywne, a wiele przepis├│w uderza w kobiety, p┼ée─ç pi─Ökna w Iranie nie zawsze przejmuje si─Ö obowi─ůzuj─ůcymi kanonami. Iranki bardzo cz─Östo ods┼éaniaj─ů w┼éosy i u┼╝ywaj─ů mocnego makija┼╝u, m┼éode kobiety spotykaj─ů si─Ö z m─Ö┼╝czyznami w miejscach publicznych, posiadaj─ů (wbrew zakazom) profile spo┼éeczno┼Ťciowe, a nawet piastuj─ů wa┼╝ne stanowiska polityczne.

29. W Iranie wr─Öczanie napiwk├│w uznawane jest za niekulturalne, a nawet obra┼║liwe.

30. Mimo, ┼╝e Iran jest pa┼ästwem wyznaniowym, jest to r├│wnie┼╝ jedno z najbardziej przyjaznych i bezpiecznych pa┼ästw Bliskiego Wschodu. Tury┼Ťci mog─ů liczy─ç na szczer─ů pomoc Irakijczyk├│w, na dost─Öp do dobrej, prywatnej opieki medycznej, a tak┼╝e na noclegi w komfortowych warunkach.

3.9/5 - (13 votes)
Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Mo┼╝esz R├│wnie┼╝ Polubi─ç